Leerdoelen wetgeving 2
De student benoemt en omschrijft de rechten van de patiënt en kan ze toelichten aan de
hand van een voorbeeld
Wet van 22/082002 betreffende de rechten van de patiënt (WRP)
1. Recht op kwaliteitsvolle dienstverlening (art. 5)
Dat betekent dat de patiënt recht heeft op: Eerbiediging van menselijke waardigheid en
zelfbeschikking en zonder enig onderscheid op welke grond ook, beantwoordend aan
behoeften. Wnr patiënt omwille van zijn geloofsovertuiging bepaalde behandelingen niet wil
ondergaan.
- Verzorging volgens huidige stand wetenschap
- Ook recht op meest aangepaste pijnbestrijding
- Gedrag als “goede huisvader” => gedrag als “doorsnee hulpverlener”.
- Arts mag ingreep weigeren wanneer deze niet aan behoefte voldoet, maar moet dan wel
info geven
- De moeder van een tweeling contacteert een esthetisch chirurg met de vraag een
neuscorrectie uit te voeren bij één van haar dochters met als doel dat ze meer op elkaar
zouden lijken. De arts weigert de ingreep uit te voeren omdat die niet beantwoord aan
een behoefte.
2. Recht op vrije keuze beroepsbeoefenaar (art. 6)
Dat recht is een specifieke toepassing vh fysieke integriteit en zelfbeschikking. De patiënt
heeft ook het recht om zijn keuze te wijzigen en een tweede of zelfs derde opinie te vragen.
Net zoals recht op fysieke integratie is het geen absoluut recht en is het onderhevig aan
wettelijke beperkingen:
- Specifieke toepassing recht op fysieke integriteit en zelfbeschikking
- Ook recht om keuze te wijzigen
- Niet absoluut
- Arbeidsongevallenwetgeving, medische behandeling in gevangenissen,
organisatorische redenen (maar 1 specialist terzake in ziekenhuis).
Een moeder komt op spoed om te bevallen. Er is maar 1 gynaecoloog aanwezig op die dag in het
ziekenhuis. Haar man (moslim) weigert de mannelijke gynaecoloog als eveneens de zwangere vrouw.
De meest ervaren verpleegkundige zal de bevalling bijstaan indien er geen complicaties zijn. Indien
het leven vh kind in gevaar komt te staan moet de mannelijke gynaecoloog toch de bevalling
onderbreken en bijstaan.
3. Recht op informatie over gezondheidstoestand (art. 7)
Dit patiënte recht voorziet dat de patiënt alle inf moet krijgen die nodig is om inzicht te
verwerven in zijn gezondheidstoestand en de vermoedelijke evolutie ervan
- Inf mondeling/schriftelijk
- communicatie in duidelijke taal, aangepast aan patiënt
- inf aan patiënt, al dan niet ook aan vertrouwenspersoon (alleen indien schriftelijk
verzoek patiënt + vermelding in patiëntendossier)
- bij wilsonbekwamen aan vertegenwoordiger
- Ook recht op niet weten
= patiënt kan vragen niets meer te vernemen
, Leerdoelen wetgeving 2
vermelding in patiëntendossier
overleg met andere beroepsbeoefenaar
onmogelijk indien nadelige gevolgen
De arts moet de patiënt inlichten wnr hij bij de patiënt aids heeft vastgesteld, zelf als de patiënt heeft
meegedeeld geen inf te wensen.
Uitzondering: therapeutische exceptie: beroepsoefenaar mag informatie onthouden aan patiënt
(onder voorwaarden)
Meedelen info houdt ernstig nadeel in voor gezondheid patiënt
Beroepsbeoefenaar moet vooraf een andere beroepsbeoefenaar conculteren;
Toevoeging schriftelijke motivering in patiëntendossier
Indien vertrouwenspersoon aangeduid: verwittigen
Zodra nadeel wegvalt: info meedelen
Bij een hoogzwangere vrouw wordt een gezwel vastgelegd. De artsen vrezen dat het
meedelen van dat nieuws een risico voor een vroeggeboorte zou impliceren en besluiten te
wachten om de moeder pas na de geboorte op de hoogte te brengen.
4. Recht op geïnformeerde toestemming (art. 8)
- Recht om geïnformeerd, voorafgaandelijk en vrij toe te stemmen met iedere
tussenkomst door een beroepsbeoefenaar
- De inf die patiënt moet krijgen: kostprijs, mogelijke nevenwerkingen, alternatieven en
gevolgen als behandeling/ ingreep niet wordt gevolgd
- Toestemming moet uitdrukkelijk zijn tenzij arts uit gedragingen patiënt toestemming kan
afleiden na hem voldoende geïnformeerd te hebben. Patiënt sterkt de arm voor een
bloedafname
- Patiënt heeft recht toestemming te weigeren voor medische handeling (negatieve
wilsverklaring) zelf al is het noodzakelijk voor patiënt (moet in patiëntendossier) Patiënt
weigert behandeling omdat hij de pijn die met behandeling gepaard gaat niet wil
doorstaand. Kort daarna geraakt hij in coma. Na enkele maanden nieuwe ontdekking
behandeling die pijnloos is. Patiënt kan zijn weigeringsbeslissing niet meer intrekken
want hij is intussen wilsonbekwaam (coma)
- Spoed Patiënt wordt opgenomen na verkeersongeval. Patiënt is wilsonbekwaam en
snelle actie is vereist. Er is geen vertegenwoordiger aanwezig. Arts mag alle ingrepen
uitvoeren om leven patiënt te reden. Tijdens operatie merkt arts een gezwel. Arts mag
deze echter niet weghalen (niet van noodzakelijk belang) Na ingreep moet hij aan patiënt
of vertegenwoordiger vragen om deze later eventueel weg te halen.
5. Rechten in verband met patiëntendossier (art.9)
Zorgvuldig bijgehouden + veilig bewaard patiëntendossier (elektronisch, schriftelijk)
• Recht op rechtstreekse inzage ≤ 15 d. na verzoek patiënt
• Geen inzagerecht in persoonlijke notities beroepsbeoefenaar en info over derden
• Bijstand mogelijk van vertrouwenspersoon of inzage door vertrouwenspersoon
• Indien vertrouwenspersoon beroepsbeoefenaar: ook inzage in persoonlijke notities
• Bij therapeutische exceptie: inzagerecht via door hem aangewezen beroepsbeoefenaar
• Vertegenwoordiger: heeft recht op inzagen patiëntendossier
De student benoemt en omschrijft de rechten van de patiënt en kan ze toelichten aan de
hand van een voorbeeld
Wet van 22/082002 betreffende de rechten van de patiënt (WRP)
1. Recht op kwaliteitsvolle dienstverlening (art. 5)
Dat betekent dat de patiënt recht heeft op: Eerbiediging van menselijke waardigheid en
zelfbeschikking en zonder enig onderscheid op welke grond ook, beantwoordend aan
behoeften. Wnr patiënt omwille van zijn geloofsovertuiging bepaalde behandelingen niet wil
ondergaan.
- Verzorging volgens huidige stand wetenschap
- Ook recht op meest aangepaste pijnbestrijding
- Gedrag als “goede huisvader” => gedrag als “doorsnee hulpverlener”.
- Arts mag ingreep weigeren wanneer deze niet aan behoefte voldoet, maar moet dan wel
info geven
- De moeder van een tweeling contacteert een esthetisch chirurg met de vraag een
neuscorrectie uit te voeren bij één van haar dochters met als doel dat ze meer op elkaar
zouden lijken. De arts weigert de ingreep uit te voeren omdat die niet beantwoord aan
een behoefte.
2. Recht op vrije keuze beroepsbeoefenaar (art. 6)
Dat recht is een specifieke toepassing vh fysieke integriteit en zelfbeschikking. De patiënt
heeft ook het recht om zijn keuze te wijzigen en een tweede of zelfs derde opinie te vragen.
Net zoals recht op fysieke integratie is het geen absoluut recht en is het onderhevig aan
wettelijke beperkingen:
- Specifieke toepassing recht op fysieke integriteit en zelfbeschikking
- Ook recht om keuze te wijzigen
- Niet absoluut
- Arbeidsongevallenwetgeving, medische behandeling in gevangenissen,
organisatorische redenen (maar 1 specialist terzake in ziekenhuis).
Een moeder komt op spoed om te bevallen. Er is maar 1 gynaecoloog aanwezig op die dag in het
ziekenhuis. Haar man (moslim) weigert de mannelijke gynaecoloog als eveneens de zwangere vrouw.
De meest ervaren verpleegkundige zal de bevalling bijstaan indien er geen complicaties zijn. Indien
het leven vh kind in gevaar komt te staan moet de mannelijke gynaecoloog toch de bevalling
onderbreken en bijstaan.
3. Recht op informatie over gezondheidstoestand (art. 7)
Dit patiënte recht voorziet dat de patiënt alle inf moet krijgen die nodig is om inzicht te
verwerven in zijn gezondheidstoestand en de vermoedelijke evolutie ervan
- Inf mondeling/schriftelijk
- communicatie in duidelijke taal, aangepast aan patiënt
- inf aan patiënt, al dan niet ook aan vertrouwenspersoon (alleen indien schriftelijk
verzoek patiënt + vermelding in patiëntendossier)
- bij wilsonbekwamen aan vertegenwoordiger
- Ook recht op niet weten
= patiënt kan vragen niets meer te vernemen
, Leerdoelen wetgeving 2
vermelding in patiëntendossier
overleg met andere beroepsbeoefenaar
onmogelijk indien nadelige gevolgen
De arts moet de patiënt inlichten wnr hij bij de patiënt aids heeft vastgesteld, zelf als de patiënt heeft
meegedeeld geen inf te wensen.
Uitzondering: therapeutische exceptie: beroepsoefenaar mag informatie onthouden aan patiënt
(onder voorwaarden)
Meedelen info houdt ernstig nadeel in voor gezondheid patiënt
Beroepsbeoefenaar moet vooraf een andere beroepsbeoefenaar conculteren;
Toevoeging schriftelijke motivering in patiëntendossier
Indien vertrouwenspersoon aangeduid: verwittigen
Zodra nadeel wegvalt: info meedelen
Bij een hoogzwangere vrouw wordt een gezwel vastgelegd. De artsen vrezen dat het
meedelen van dat nieuws een risico voor een vroeggeboorte zou impliceren en besluiten te
wachten om de moeder pas na de geboorte op de hoogte te brengen.
4. Recht op geïnformeerde toestemming (art. 8)
- Recht om geïnformeerd, voorafgaandelijk en vrij toe te stemmen met iedere
tussenkomst door een beroepsbeoefenaar
- De inf die patiënt moet krijgen: kostprijs, mogelijke nevenwerkingen, alternatieven en
gevolgen als behandeling/ ingreep niet wordt gevolgd
- Toestemming moet uitdrukkelijk zijn tenzij arts uit gedragingen patiënt toestemming kan
afleiden na hem voldoende geïnformeerd te hebben. Patiënt sterkt de arm voor een
bloedafname
- Patiënt heeft recht toestemming te weigeren voor medische handeling (negatieve
wilsverklaring) zelf al is het noodzakelijk voor patiënt (moet in patiëntendossier) Patiënt
weigert behandeling omdat hij de pijn die met behandeling gepaard gaat niet wil
doorstaand. Kort daarna geraakt hij in coma. Na enkele maanden nieuwe ontdekking
behandeling die pijnloos is. Patiënt kan zijn weigeringsbeslissing niet meer intrekken
want hij is intussen wilsonbekwaam (coma)
- Spoed Patiënt wordt opgenomen na verkeersongeval. Patiënt is wilsonbekwaam en
snelle actie is vereist. Er is geen vertegenwoordiger aanwezig. Arts mag alle ingrepen
uitvoeren om leven patiënt te reden. Tijdens operatie merkt arts een gezwel. Arts mag
deze echter niet weghalen (niet van noodzakelijk belang) Na ingreep moet hij aan patiënt
of vertegenwoordiger vragen om deze later eventueel weg te halen.
5. Rechten in verband met patiëntendossier (art.9)
Zorgvuldig bijgehouden + veilig bewaard patiëntendossier (elektronisch, schriftelijk)
• Recht op rechtstreekse inzage ≤ 15 d. na verzoek patiënt
• Geen inzagerecht in persoonlijke notities beroepsbeoefenaar en info over derden
• Bijstand mogelijk van vertrouwenspersoon of inzage door vertrouwenspersoon
• Indien vertrouwenspersoon beroepsbeoefenaar: ook inzage in persoonlijke notities
• Bij therapeutische exceptie: inzagerecht via door hem aangewezen beroepsbeoefenaar
• Vertegenwoordiger: heeft recht op inzagen patiëntendossier
