Hoofdstuk 1. inleiding strafrecht
Strafrecht: houdt zich bezig met het bestraffen van personen die een strafbaar
feit hebben gepleegd.
De overheid heeft het monopolie op straffen. (leggen namens de samenleving
straffen op)
Alleen de Officier van justitie kan een strafbaar feit van een burger voor de
rechter brengen.
Civielrechtelijke dagvaarding: ene burger verstuurt aan andere burger om geschil
in rechtbank uit te vechten.
Strafrechtelijke dagvaarding: officier van justitie verstuurt aan burger om
verdachte terecht te laten staan.
Eigenrichting: recht in eigen handen nemen, verboden. (zelf iemand bestraffen)
Doelen van straffen
- Vergelding (iemand doet de samenleving kwaad dus de samenleving doet
hem kwaad)
- Preventie
1. Speciale preventie: voorkomen dat de dader nog een strafbaar feit
pleegt
2. Generale preventie: de samenleving afschrikken om geen strafbare
feiten te plegen
3. Beveiliging samenleving
4. heropvoeding
Materieel strafrecht: bepaalt welk gedrag niet toegestaan is en welke personen
daarvoor kunnen worden gestraft. (wetboek v/ strafrecht)
Formele strafrecht: strafprocesrecht, welke regels moeten worden gevolgd
wanneer materieel strafrecht is overtreden. (wetboek v/ strafvordering)
Sanctierecht: bepaalt de voorwaarden waaronder bepaalde straffen mogen
worden opgelegd. (bijv. wanneer mag taakstraf worden opgelegd?)
Commuun strafrecht: strafrecht wat in de wetboeken van strafrecht en
strafvordering is opgenomen
Bijzonder strafrecht: strafrecht wat in andere wetten staat. (bijv.
wegenverkeerswet alcohol rijden strafbaar)
Er bestaan ook strafwetten die niet wetten in formele zin zijn (staten generaal +
regering) maar die door lagere overheden gemaakt zijn. (bijv. Apv’s)
Sr: afkorting wetboek van strafrecht. Bestaat uit 3 delen.
Boek I: algemene leerstukken van materieel strafrecht, van toepassing op alle
delicten.
Boek II: uitsluitend strafbepalingen van misdrijven.
Boek III: uitsluitend strafbepalingen van overtredingen.
, Sv: afkorting wetboek van strafvordering, bestaat uit 6 boeken.
Eerste 3: chronologische volgorde van het strafproces.
Hoofdstuk 2. inleiding materieel strafrecht
Strafbepaling: bestaat uit een delictsomschrijving, een kwalificatie-aanduiding en
een strafbedreiging.
Delictsomschrijving: welke gedraging.
Kwalificatie-aanduiding: hoe het gedrag in juridisch opzicht moet worden
genoemd.
Strafbedreiging: de soort straf en de maximumstraf daarvan.
Voorbeeld: Hij die een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te
dienen valselijk opmaakt of vervalst, met het oogmerk om het als echt en
onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken, wordt als schuldig
aan valsheid in geschrift gestraft, met een gevangenisstraf van ten hoogste zes
jaren of geldboete van de vijfde categorie.
Soms mist een strafbepaling een delictsomschrijving en moet de rechter deze
zelf interpreteren d.m.v. jurisprudentie.
Een strafbaar feit bestaat uit 4 componenten, als niet aan een van deze 4 wordt
voldaan is de persoon niet strafbaar. (het vierlagenmodel)
- Een menselijke gedraging: rechts en natuurlijke personen tellen mee, je
bent dus niet strafbaar voor een gedachte, het juist niets doen telt ook als
menselijke gedraging.
- Een wettelijke delictsomschrijving: de menselijke gedraging moet vallen
binnen een wettelijke delictsomschrijving. Een delictsomschrijving is
opgebouwd uit bestanddelen.
- Wederrechtelijkheid: de gedraging moet in strijd met het recht zijn. Soms is
er sprake van een rechtvaardigingsgrond, dan is het gedrag niet meer in
strijd met het recht.
- Schuld: de gedraging moet verwijtbaar zijn aan de persoon. Soms is er
sprake van een schulduitsluitingsgrond, dan is de gedraging niet
verwijtbaar.
Elementen: de laatste twee componenten, wederrechtelijkheid en schuld,
worden meestal niet opgenomen in een delictsomschrijving maar worden toch
altijd getoetst.
Als wederrechtelijkheid bijv. wel in de delictsomschrijving wordt opgenomen
zijn er nog maar 3 lagen over. (wederrechtelijkheid valt dan onder de
wettelijke delictsomschrijving)
Rechtvaardigingsgronden:
- Overmacht noodtoestand
- Noodweer
- Ambtelijk bevel
- Wettelijk voorschrift