Ontwikkeling en erfelijkheid
Ontwikkeling bestaat uit:
- Deling en differentiatie van cellen
- Veranderingen waarbij de anatomische structuren worden gevormd en gewijzigd
Processen tijdens de
Embryonale
eerste 2 maanden na de
ontwikkeling
Prenatale ontwikkeling bevruchting
= Gestatie
= Zwangerschap Na 2 maanden wordt
het embryo een foetus.
Foetale ontwikkeling
Dit gaat door tot aan de
geboorte
Erfelijkheid = de overdracht van genetisch bepaalde kenmerken van generatie op generatie
Genetica = Het bestuderen van de mechanismen die verantwoordelijk zijn voor de
overerving.
Bevruchting
Bevruchting vindt meestal binnen een dag na de ovulatie plaats in het bovenste derde
gedeelte van de eileider. Bij ovulatie is de eicel volledig uitgerijpt, waarbij een secundaire
oöcyt en het eerste poollichaampje vrijkomen. Beide zijn omgeven door corona radiata (laag
van follikelcellen die de eicel omgeeft). De oöcyt is in de metafase van de meiose II blijven
hangen.
De spermacellen die in de eileider terecht zijn gekomen maken openingen in de corona
radiata. Het acrosoom van de spermacel bevat verschillende enzymen waaronder
hyaluronidase, dat verbindingen tussen aangrenzende follikelcellen afbreekt. Er is één
spermacel die door de corona radiata glipt en zich bindt aan de spermareceptoren in de zona
pellucida. Hierbij scheurt het acrosoom waardoor hyaluronidase en een ander enzym
vrijkomen die een opening maken naar de membraan van de eicel. Vervolgens maakt deze
spermacel contact met de membraan van de eicel en de membranen versmelten met elkaar,
waardoor de eicel wordt geactiveerd en de meiose wordt voltooid.
Activering zorgt voor exocytose van blaasjes, waarbij enzymen vrijkomen die polyspermie
(bevruchting door meer dan 1 spermacel) voorkomen. Ook gaat de stofwisselingssnelheid
van de eicel flink omhoog.
Na de activering van de eicel en de voltooiing van de meiose reorganiseert het kernmateriaal
zich tot een vrouwelijke pronucleus. Tegelijkertijd verandert de spermacel in de mannelijke
pronucleus. Daarna versmelten deze pronuclea met elkaar tijdens de amfimixis. Nu is de
bevruchting voltooid en is er een zygote gevormd met 46 chromosomen.
, Prenatale ontwikkeling
Eerste trimester
Periode van embryonale en vroege foetale ontwikkeling (12 weken). Tijdens deze periode
ontstaan alle belangrijke orgaanstelsels in aanleg. Het is de gevaarlijkste tijd van het
prenatale leven, ongeveer 40% van de embryonen overleven dit maar.
Er vinden in het eerste trimester 4 processen plaats:
1. Klievingsdelingen en vorming blastocyste (DAG 1-6)
De klievingsdelingen zijn een reeks celdelingen die onmiddellijk na de bevruchting
beginnen. Bij de eerste delingen ontstaan twee dochtercellen, deze is 30 uur na de
bevruchting voltooid. Na drie dagen van delingen is het embryo, die aan het einde van de
eileider is beland, een ontwikkelde morula. Gedurende de volgende twee dagen, bij
binnentreding van de baarmoederholte, vormen de blastromeren een blastocyte. Dit is
een holle bol met een binnenste ‘blastokèle’ en een buitenste ‘trofoblast’. Deze
buitenste laag biedt voeding voor het embryo. Een tweede groep cellen, de
embryoblasten, liggen in de blastocyste en hieruit zal het embryo ontstaan.
Als de blastocyste volledig ontwikkeld is maakt hij contact met het endometrium, zodat
de klievingsdelingen stoppen en de innesteling kan beginnen.
Bij een eeneiige tweeling breekt de blastocyste in twee delen. Dit kan tussen dag 4 en
dag 7 gebeuren.
Ontwikkeling bestaat uit:
- Deling en differentiatie van cellen
- Veranderingen waarbij de anatomische structuren worden gevormd en gewijzigd
Processen tijdens de
Embryonale
eerste 2 maanden na de
ontwikkeling
Prenatale ontwikkeling bevruchting
= Gestatie
= Zwangerschap Na 2 maanden wordt
het embryo een foetus.
Foetale ontwikkeling
Dit gaat door tot aan de
geboorte
Erfelijkheid = de overdracht van genetisch bepaalde kenmerken van generatie op generatie
Genetica = Het bestuderen van de mechanismen die verantwoordelijk zijn voor de
overerving.
Bevruchting
Bevruchting vindt meestal binnen een dag na de ovulatie plaats in het bovenste derde
gedeelte van de eileider. Bij ovulatie is de eicel volledig uitgerijpt, waarbij een secundaire
oöcyt en het eerste poollichaampje vrijkomen. Beide zijn omgeven door corona radiata (laag
van follikelcellen die de eicel omgeeft). De oöcyt is in de metafase van de meiose II blijven
hangen.
De spermacellen die in de eileider terecht zijn gekomen maken openingen in de corona
radiata. Het acrosoom van de spermacel bevat verschillende enzymen waaronder
hyaluronidase, dat verbindingen tussen aangrenzende follikelcellen afbreekt. Er is één
spermacel die door de corona radiata glipt en zich bindt aan de spermareceptoren in de zona
pellucida. Hierbij scheurt het acrosoom waardoor hyaluronidase en een ander enzym
vrijkomen die een opening maken naar de membraan van de eicel. Vervolgens maakt deze
spermacel contact met de membraan van de eicel en de membranen versmelten met elkaar,
waardoor de eicel wordt geactiveerd en de meiose wordt voltooid.
Activering zorgt voor exocytose van blaasjes, waarbij enzymen vrijkomen die polyspermie
(bevruchting door meer dan 1 spermacel) voorkomen. Ook gaat de stofwisselingssnelheid
van de eicel flink omhoog.
Na de activering van de eicel en de voltooiing van de meiose reorganiseert het kernmateriaal
zich tot een vrouwelijke pronucleus. Tegelijkertijd verandert de spermacel in de mannelijke
pronucleus. Daarna versmelten deze pronuclea met elkaar tijdens de amfimixis. Nu is de
bevruchting voltooid en is er een zygote gevormd met 46 chromosomen.
, Prenatale ontwikkeling
Eerste trimester
Periode van embryonale en vroege foetale ontwikkeling (12 weken). Tijdens deze periode
ontstaan alle belangrijke orgaanstelsels in aanleg. Het is de gevaarlijkste tijd van het
prenatale leven, ongeveer 40% van de embryonen overleven dit maar.
Er vinden in het eerste trimester 4 processen plaats:
1. Klievingsdelingen en vorming blastocyste (DAG 1-6)
De klievingsdelingen zijn een reeks celdelingen die onmiddellijk na de bevruchting
beginnen. Bij de eerste delingen ontstaan twee dochtercellen, deze is 30 uur na de
bevruchting voltooid. Na drie dagen van delingen is het embryo, die aan het einde van de
eileider is beland, een ontwikkelde morula. Gedurende de volgende twee dagen, bij
binnentreding van de baarmoederholte, vormen de blastromeren een blastocyte. Dit is
een holle bol met een binnenste ‘blastokèle’ en een buitenste ‘trofoblast’. Deze
buitenste laag biedt voeding voor het embryo. Een tweede groep cellen, de
embryoblasten, liggen in de blastocyste en hieruit zal het embryo ontstaan.
Als de blastocyste volledig ontwikkeld is maakt hij contact met het endometrium, zodat
de klievingsdelingen stoppen en de innesteling kan beginnen.
Bij een eeneiige tweeling breekt de blastocyste in twee delen. Dit kan tussen dag 4 en
dag 7 gebeuren.
