Samenvatting Praktisch sociaal recht (Sociaal zekerheidsrecht)

SOCIAAL ZEKERHEIDSRECHT


Hoofdstuk 1: Algemeenheden
Vervangend inkomen: ziekte- en invaliditeitsuitkering, werkloosheidsuitkering (degressief), rust- en
overlevingspensioen, arbeidsongeval, jaarlijkse vakantie (arbeiders)

Aanvullend inkomen: groeipakket (gezinsbijslag)



1. Doel van de sociale zekerheid
 Waarborgen aan elke burger van voldoende bestaansmiddelen wanneer bestaanszekerheid
bedreigd wordt owv bepaalde risico’s

 Verzekeren van sociale risico’s en verschaffen van een uitkering wanneer het onmogelijk is
arbeid te verrichten

 Verschillende mogelijkheden:
- Vervangend inkomen: ziekte, ongeval, werkloosheid, ouderdom, vakantie
- Aanvullend inkomen: kinderlast
- Rechtstreekse betaling of terugbetaling van kosten: bij ziekte vb dokterskosten,
apotheekkosten, remgeld, forfait



2. Takken van sociale zekerheid
 Ziekte- en invaliditeitsverzekering
 Werkloosheidsverzekering
 Gezinsbijslag (in Vlaanderen: groeipakket)
 Rust- en overlevingspensioen
 Jaarlijkse vakantie
 Beroepsziekteverzekering
 Arbeidsongevallenverzekering !! Enkel in 2de orde: verplicht bij verzekeraar nemen, als wg dit
nalaat, dan wg boete en wn nog steeds vergoeden door RSZ



3. Residuaire stelsels = sociale bijstand (zie blauwe blz p545)
Geen aanspraak op tegemoetkomingen van één van de klassieke takken van sociale zekerheid

1. Leefloon
2. Inkomensgarantie voor ouderen: leefloon +65j
3. Tegemoetkoming aan personen met een handicap



Geen band met arbeid, onderzoek naar bestaansmiddelen vereist, financiering via belastingen



1

, Residuaire stelsel kunnen uitleggen op examen !!

Leefloon = uitgekeerd door OCMW van je verblijfplaats

(uitz: studentenkamers, woonzorgcentra en gevangenissen  grote steden zoals Leuven enz veel
studenten)

3 categorieën:
1 alleenstaanden
2 samenwonenden
3 personen met gezinslast (krijgt meeste leefloon)

Inkomensgarantie = hoger voor ouderen (+65) dan vb iemand van 30 omdat deze de situatie nog
kan verbeteren en nog kan gaan werken, ook al heeft 30 jarige meer kosten zoals huis enz




4. Sociale zekerheidsstelsels
3 stelsels  groeien stilaan naar elkaar toe

1. Stelsel voor werknemers
- Arbeidsovereenkomst
- Algemeen stelsel sociale zekerheid, maar bijzondere regels voor vb mijnwerkers en zeelieden
- Verschil tussen arbeiders en bedienden: jaarlijkse vakantie en arbeidsongeschiktheid



2. Stelsel voor zelfstandigen
- Beroepsactiviteit zonder contractuele band met wg (eigen baas)
- Sluiten aannemingsovereenkomst met opdrachtgever



3. Stelsel voor ambtenaren
- Tewerkgesteld bij OH-dienst
- Contractuele ambtenaar
- Statutaire ambtenaar



Stelsel voor ambtenaren: verschil kunnen uitleggen

Statutaire ambtenaren: enkel in 3e stelsel: vast benoemd = eenzijdige aanstelling, er moet niets
getekend worden, moeilijk ontslagen worden, betere pensioenrechten, maar wel hogere bijdrage
aan pensioen (= hogere bijdrage aan sociale zekerheid)

Contractuele ambtenaren: gelijkgesteld met werknemers  tweede pensioenpijler om verschil in
pensioen tegen te gaan

 verschil in ziekte-uitkering (ziektedagen sparen en later opnemen), voordeliger pensioen
en statutaire ambtenaren kunnen moeilijker ontslagen worden



2

,5. Kenmerken van sociale zekerheid
 Verplicht: wetten van openbare orde
 Financiering: bijdrage wg en wn + subsidies OH
 Beheer door Beheerscomité van RSZ (paritair)
 Solidariteitsprincipe: mensen die het moeilijk hebben krijgen meer en mensen die het goed
hebben, steken meer in de sociale zekerheid
 Rechthebbende als voldoet aan gestelde voorwaarden, inkomensonafhankelijkheid



Kenmerken sociale zekerheid kunnen geven op examen

Platformeconomie: wat is dat? En wat is sociaalrechtelijk de discussie hierover?
 voorbeeld: Uber, Delivero: zijt dit zelfstandigen of niet? Wel betaalt als zelfstandigen, maar
enkel voor 1 platform werken dan toch gezagsverhouding

Nieuwe wet: 5 dagen week ook verdelen over 4 dagen en eventueel nog van thuis werken enz
Nachtarbeid vanaf 8u ‘s avonds: voordelig voor pakjesdienst om na die uren pakjes te leveren

Aspecten van akkoord arbeidsdeal hierop toepassen


Inkomstenbronnen RSZ om nadien te herverdelen:
- Sociale bijdrage (wg- en wn-bijdrage: RSZ wn 13,07% en RSZ wg 25-30%)
- Subsidies OH: accijnzen, taxen, …




6. Bevoegdheid van sociale zekerheid
Sociale zekerheid = federale bevoegdheid MAAR wel aantal staatshervormingen

 Toezicht, opvolging en sanctionering van werklozen (gewestenbevoegdheid)
 RSZ-doelgroep verminderingen voor wg’s (gewestenbevoegdheid)
 Gezinsbijslagen (gemeenschapsbevoegdheid)

 Groeipakket vanaf 6e staatshervorming regionaal ipv federaal geregeld
 Basis sociale zekerheid = federaal, maar ook regionale bevoegdheden



Sociale bijstand = uitbreiding Vlaamse sociale bescherming

 Vlaamse zorgverzekering
 Basis ondersteuningsbudget voor mensen met handicap
 Inkomens gerelateerde tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden




3

, 7. Aanvullende sociale verzekeringen
Ontwikkeling van sociale verzekeringen naast de verplichte sociale zekerheid
 belang hiervan is gestegen vb: hospitalisatieverzekering, pensioenverzekering

Hoofdstuk 2: Kruispuntbank van de sociale zekerheid
(KSZ)

‘Single-once’-principe:

 Welke gegevens zijn nodig om bepaalde rechten toe te kennen
 Formulieren op elkaar afstemmen
 Wie is best geplaatst op gegevens op te vragen

 Single once = 1x in uw leven dezelfde gegevens ingeven, niet telkens dezelfde formulieren
invullen



KSZ = elektronisch netwerk  motor en coördinator van e-gouvernement in sociale sector

Zorgt voor snelle en efficiënte dienstverlening met zo weinig mogelijk administratieve formaliteiten



Werking KSZ:

 Verkeersregelaar
 Verwijzingsrepertorium
 Persoonsgebonden gegevens opslagen en beheren binnen bevoegde sociale zekerheidsinstelling
vb: gegevens ivm loon, arbeidstijd, werkloosheid
 Sociale zekerheidsinstellingen die persoonsgegevens nodig heeft, moet eerst Kruispuntbank
controleren
 Als negatief  zelf aan betrokkene persoon vragen
 Voordeel: niet telkens opnieuw alle gegevens doorgeven + automatisch doorgeven gewijzigde
gegevens



Principe van authentieke bron
Structuur kruispuntbank Sociale Zekerheid

Elke sociaal verzekerde beschikt over

- Unieke identificatiesleutel dat door alle sociale zekerheidsinstellingen wordt gebruikt
= INSZ-nummer
= rijksregisternummer (Vb?)

Automatische rechtentoekenning  rechten krijgen zonder ze aan te vragen vb: studietoelage bij
ouders die minder inkomen hebben automatisch berekend ipv telkens aan te vragen



Portaal sociale zekerheid: socialsecurity.be



4