Samenvatting Gedragswetenschappen/5DE jaar/ H1

De mens op zoek naar zichzelf

Persoonlijkheid
Persoonlijkheid is de relatief stabiele organisatie van eigenschappen, die maakt dat de mens
uniek is en zich van andere onderscheidt, persoonlijkheid komt tot uiting van gedragingen van een
persoon —> persoonlijkheid wordt vaak door erfelijke als door omgevingsfactoren, als door de
wisselwerking tussen die 2 bepaald.




Kenmerken persoonlijkheid
1) Gedragingen
- persoonlijkheid komt tot uiting in de gedragingen van de persoon, we leiden de karakteristieke
kenmerken van iemand af uit zijn gedrag
- vb. ontdekken wie een persoon is door naar gedrag kijken in klasgesprekken
2) Unieke
- persoonlijkheid benadrukt het unieke van de mens, mensen vertonen gelijkenissen met elkaar,
maar niemand is identiek, iedereen onderscheidt zich wel op een of andere manier van andere
- vb. personen hebben een andere persoonlijkheid
3) Situatie
- persoonlijkheid is onverbrekelijk verbonden met de situatie waarin de persoon zich bevindt,
afhankelijk van de situatie (context) waarin men zich bevindt, zullen andere eigenschappen tot
uiting komen
- vb. In het begin was ze teruggetrokken in klasgesprekken, na een tijd kwam ze uit de hoek

4) Samenhangend geheel
- persoonlijkheid is een samenhangend geheel van persoonlijkheidseigenschappen, ieder van
ons beschikt over een gedragsarsenaal waarin een vast patroon herkenbaar is, dat maakt
voor andere die ons goed kennen min of meer voorspelbaar
- vb. ze durft haar mening te vormen in klasgesprekken




Aspecten persoonlijkheid
- temperament
- karakter
- constitutie
- IQ
- EQ

, Temperament
Wanneer we het over temperament hebben, bedoelen we aangeboren, typerend reactiepatroon
dat iemands gedrag bepaalt, dat patroon blijft grotendeels onveranderd tijdens het leven

Temperament heeft te maken met:
- intensiteit van het gedrag —> hoe hevig vertoont iemand zijn gedrag
(Jonas wordt snel en hevig kwaad)
- bereidheid tot actie —> met welke snelheid gaat de persoon in op een prikkel
(Jonas wordt snel kwaad)
- activiteitsniveau —> hoeveel energie de persoon in de activiteit steekt
(Adil gaat 100% bij zijn opdrachten)

De cultuur, het seizoen en biologische processen waarin je bent opgegroeid/geboren bepaalt mee
je temperament

Karakter
Wanneer we spreken over karakter, dan hebben we het over iemands gedrag dat wij bij een
persoon waarnemen en hoe wij dat benoemen, afhankelijk vd omgeving en van de persoon die
waarneemt, zal eenzelfde gedrag anders worden benoemd

Constitutie
Constitutie slaat op het fysieke aspect van de persoonlijkheid: de lichaamsbouw en het
lichamelijke functioneren, er lijkt immers een verband te bestaan tussen uiterlijk en persoonlijkheid


Typologie
—> een middel om iemands persoonlijkheid te leren kennen

Een typologie is een manier om personen te classi ceren in functie van een beperkt aantal
dimensies die elk overeenkomen met een karakteristieke gedragsstijl

Redenen om iemands persoonlijkheid te leren kennen
1) om iemand beter te leren kennen, in dagelijkse omgeving willen we weten met wie we te
maken hebben en hoe zijn houding is tov ons
2) om iemands gedrag te kunnen voorspellen in toekomstige situaties, de voorspelbaarheid van
gedrag blijkt sterk af te hangen van persoon tot persoon
3) om iemands gedrag in alle situaties te kunnen voorspellen, maw om iemands standvastigheid
te kunnen inschatten
4)
5) om ons eigen gedrag op een ander te kunnen afstemmen, we kunnen proberen in te schatten
hoe de ander in bepaalde situaties zal reageren




Hippocrates en Galenus
—> typologie op basis vh verband tussen temperament en lichaamssappen

Griekse arts Hippocrates van Kos veronderstelde dat mensen ingedeeld kunnen worden volgens
de verhouding lichaamssappen, de lichaamssappen moesten volgens hem in balans zijn om
gezond te zijn

1) Sanguinicus: meer bloed dan gele gal, zwarte gal en slijm
2) Cholericus: meer gele gal dan bloed, zwarte gal en slijm
3) Melancholicus: meer zwarte gal dan bloed, gele gal en slijm
4) Flegmaticus: meer slijm dan bloed, gele gal en zwarte gal





fi