Samenvatting Medische wetenschappen 2 - Deel pathologie - Spijsverteringsstelsel

Medische wetenschappen 2 - Pathologie:

Spijsvertering:

Inleiding:

 Het maagdarmsysteem is een aaneengesloten buis die van mond tot aars loopt met een
aantal gespecialiseerde onderdelen die elk een eigen functie hebben

Bovenaan ligt de slokdarm:

 Dit is een gespierde buis die zorgt voor het transporteren van voedsel
 Die knijpt en duwt het eten dat je doorslikt naar de maag

De maag:

 De maag is een motorisch orgaan
 Het is een heel groot gespierde zak die het eten gaat vermalen (= mechanisch afbreken)
in kleinere partikels zodat die gemakkelijker verwerkt worden door de darm
 In de maag gebeurt ook een deel van de vertering (afbreken van voedsel)  dit komt
omdat de maag zuur is
 De zuurtegraad zorgt ervoor dat organisch materiaal geleidelijk aan meer en meer oplost
 De voorafgebroken brij wordt dan in de dunne darm geduwd

De dunne darm:

 Hier gebeurt de eigenlijke vertering en absorptie van voedsel
 De nodige stoffen worden hier uit de voeding gehaald
 Zoals bouwstoffen die dienen als energiebron worden afgebroken in kleine stukjes,
opgezogen, naar het bloed getransporteerd zodat dit de rest van het lichaam dit kan
gebruiken
 Als de vertering heeft plaatsgevonden krijg je uiteindelijk verteringsafval dat naar de
dikke darm wordt geduwd

Dikke darm:

 In de dikke darm vindt voornamelijk nog motoriek plaats  het voortduwen van
stoelgang naar de uitgang toe
 Vertering gebeurt hier niet meer door uw eigen lichaam, maar wel door de bacteriën die
in de dikke darm zitten (= microbioom)
 Het microbioom zorgt ervoor dat de darm gezond blijft  deze bacteriën hebben we
nodig om in leven te blijven
 Het microbioom overleeft door de verteringsoverschotten  wat je zelf niet verteert hebt
gekregen van voedingscomponenten gaat het microbioom gebruiken om zichzelf te
voeden
Pathologie - Spijsvertering
1

,  Dit proces noemt fermentatie of vergisting  dit gaat gepaard met gasproductie
 Elke vorm van vertering en metabolisme geeft gasvorming  uitlaatgassen die zich
opstapelen in de dikke darm
 Per dag wordt er ongeveer 150 tot 200 gram stoelgang gevormd dat nadien via de aars
geëvacueerd wordt

Verteringsorganen:

 We hebben ook nog 3 verteringsorganen die bijdragen tot het efficiënt verlopen van de
vertering

De lever:

 Dit is het grootste orgaan dat zich rechts boven in de buik bevindt (= rechter
hypochonder)
 3 belangrijke functies:
 Opslag van energie uit de darm
 Detoxificatie  afvalverwerking
 Eiwitten aanmaken

De pancreas:

 2 functies:
 Vetvertering
 Insuline-aanmaak voor het in evenwicht houden van uw suikergehalte

De galwegen:

 Via de galwegen komt er galvloeistof in de galblaas terecht
 Wanneer vet eten de maag verlaat, trekt de galblaas samen
 Galvloeistof wordt dan via de galwegen aan de dunne darm afgegeven
 In de dunne darm is de galvloeistof nodig om vetten te verteren

Buikpijn:

 Buikpijn is een klacht die erg vaak voorkomt en op onderliggende aandoeningen kunnen
wijzen
 Bij zeer hevige en acuut optredende buikpijn spreken we van een acuut abdomen
 De onderliggende aandoening is vaak ernstig en levensbedreigend
 Buikpijn is in de meeste gevallen vaag en moeilijk aan te duiden



Viscerale pijn:

 Vage pijn die afkomstig is van de inwendige organen zoals de maag, de blaas, de
baarmoeder of het rectum.
 Het is doffe pijn die moeilijk exact te lokaliseren is
Pathologie - Spijsvertering
2

,  De tegenhanger van viscerale pijn is somatische pijn

Somatische pijn:

 Hier gaat het om pijn in de huid, botten, spieren of tussenliggend weefsel
 Deze pijn is juist heel scherp en duidelijk te lokaliseren

Koliekpijn:

 Koliekpijn is een op en af golvende pijn
 Koliekpijn is een kortdurende hevige krampende pijn in de buik die in aanvallen optreedt
 Tijdens de aanval is de pijn heel hevig waardoor men vaak niet kan blijven stil liggen of
zitten (= dit noemen we bewegingsdrang)
 Vaak gaan de pijnopstoten gepaard met misselijkheid en braken
 Vaak gaat de pijn gepaard met uitstraling (bv. galkoliek  pijn t.h.v. rechter schouder)
 Koliekpijn wordt veroorzaakt als een hol orgaan samentrekt en later weer ontspant bv.
galstenen of stenen in de urineleider, nierstenen, …

Peritoneale pijn:

 Deze pijn ontstaat wanneer het buikvlies beschadigd, geïrriteerd of ontstoken raakt
 Het peritoneum of buikvlies is een eenlagig epitheel en bedekt enerzijds de inwendige
organen (darm, lever, blaas, milt) en anderzijds de buikwand
 We spreken dan respectievelijk over het viscerale peritoneum en het pariëtale
peritoneum
 Bij pariëtale pijn is er sprake van een sterk gelokaliseerde en scherpe pijn, die erger
wordt bij aanraken, hoesten en bewegen
 Vaak wordt dit ook vervoerspijn of transportpijn genoemd
 Peritoneale pijn kan uitgelokt worden door een ernstige ontsteking van een abdominaal
orgaan dat tegenaan het buikvlies ligt zoals bv. een appendicitis, darmperforatie, …
 Ook etter, darminhoud of bloed in de buikholte kan tot peritoneale prikkeling lijden

Loslaatpijn:

 Als we de patiënt met peritoneale prikkeling onderzoeken zullen de spieren van de
buikwand ter hoogte van de oorzaak van de pijn erg gespannen zijn en dus meer
weerstand bieden bij het induwen van de buik (= spierverzet)
 Als we de buik induwen en dan plots loslaten waardoor er een trilling van de buikwand
ontstaat zal dit erg pijnlijk zijn en dat noemen we loslaatpijn



Wandpijn:

 Wandpijn is puur somatische pijn
 Wanneer de oorzaak van de pijn niet in de buikholte zit maar eerder ter hoogte van de
buikwand (spieren en huid) dan spreken we over wandpijn
 Het gaat om een scherp gelokaliseerde somatische pijn
Pathologie - Spijsvertering
3