Privaatrecht samenvatting Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 1
1.1 N.v.t
1.2 Waarom recht?
Wat zijn de 4 functies van het recht?: normatieve functie, geschiloplossende functie, additionele
functie en de instrumentele functie.
Wat houdt de normatieve functie in?: normen en waarden die op dat moment in de samenleving zo
belangrijk worden gevonden, zijn bij wet geregeld.
Wat houdt de geschiloplossende functie in?: een rechterlijke organisatie die bij uitsluiting oordeelt of
iemand moet worden gestraft en zo ja, op welke wijze met behulp van welke procedure.
Wat houdt de additionele functie in?: als partijen vergeten zijn op een bepaald punt afspraken te
maken, geeft het recht aan welke regel geldt.
Wat houdt de instrumentele functie in?: houdt in dat de overheid bestuursbevoegdheden inzet als
een instrument om (de samenleving) mee te (be)sturen. De regeling van deze zaken kunnen niet aan
de bevolking worden overgelaten.
Wat betekent eigenrichting?: als je het recht in eigen handen neemt.
Wat is een rechtsnorm?: in het recht een bepaling met bindende werking.
1.3 Waar vinden we het recht?
Welke 4 rechtsbronnen zijn er?: de wet, het verdrag, de jurisprudentie en de gewoonte.
1.3.1 Wet
Welke 9 wetboeken van het BW zijn er en wat houden ze in?:
- Boek 1: personen- en familierecht
- Boek 2: rechtspersonen
- Boek 3: vermogensrecht in het algemeen
- Boek 4: erfrecht
- Boek 5: zakelijke rechten
- Boek 6: algemeen gedeelte van het verbintenissenrecht
- Boek 7: bijzondere overeenkomsten
- Boek 8: verkeersmiddelen en vervoer
- Boek 10: internationaal privaatrecht
Waarom is er geen boek 9?: boek 9 zou moeten gaan over de rechten op voortbrengselen van de
geest. De reden dat dit boek niet zal worden ingevoerd, is omdat op dit rechtsgebied steeds meer
internationale afspraken worden gemaakt.
In welke 4 deelgebieden valt het privaatrecht in uiteen?: personen- en familierecht, vermogensrecht,
ondernemingsrecht en burgerlijk procesrecht.
Welke zaken regelt het personen- en familierecht?: zaken als geboorte, huwelijk, geregistreerde
partnerschap, echtscheiding, adoptie, ondercuratelestelling en de regeling van het vermogen tussen
echtgenoten vooral te vinden in BW 1.
, Welke zaken regelt het vermogensrecht?: alle op geld waardeerbare handelingen tussen burgers
onderling waaraan juridische gevolgen verbonden zijn vooral in BW 3, 5 en 6.
Welke zaken regelt het ondernemingsrecht?: het rechtsgebied dat alles regelt wat ondernemingen
en bedrijven betreft vooral te vinden in BW 2.
Welke zaken regelt het burgerlijk procesrecht?: het regelt de verhoudingen tussen partijen in een
juridische procedure. De burger stapt hierbij naar de rechter.
Wat is een kenmerk voor het strafrecht?: de staat treedt actief op d.m.v. het openbaar ministerie
(OM) om sancties (boete, gevangenisstraf) te eisen bij overtreding van de normen. Ook heeft het
strafrecht een monopolie positie om eigenrichting te voorkomen. Alleen het openbaar ministerie kan
tot vervolging van strafbare feiten overgaan.
Bij privaat recht is dit dus niet het geval, de burger moet zelf initiatief nemen, anders zal de
staat zich daar verder niet mee bemoeien.
Wat betekent procederen?: een beslissing aan de rechter vragen naar aanleiding van een tussen
twee personen gerezen conflict.
Wat regelt het staatsrecht?: het staatsrecht regelt ruwweg gesproken de wijze waarop de
Nederlandse overheid wordt vormgegeven en de invloed die de burgers daarop kunnen uitoefenen.
denk aan 1e en 2e kamer, regering, verkiezingen en totstandkoming van wetten.
Wat is de grondwet?: basisregels van ons staatsbestel.
Wat zijn organieke wetten?: wetten die op grond van een dergelijke grondwettelijke opdracht tot
stand komen. (bijvoorbeeld kieswet, wet op rechterlijke organisatie, wet op de Raad van State).
Wat houdt het bestuursrecht in?: het bestuursrecht heeft betrekking op de mogelijkheden die de
overheid/wetgever heeft om regulerend op te treden ten aanzien van de maatschappij.
Wat is het algemeen wet bestuursrecht (AWB)?: een Nederlandse wet die de algemene regels bevat
voor de verhouding tussen de overheid en de individuele burgers, bedrijven en dergelijke.
In welke 3 rechtsgebieden wordt het publiekrecht in onderverdeeld?: straf(proces)recht, staatsrecht
en bestuurs(proces)recht.
Rechtsgebieden Wetten
Privaatrecht Personen- en familierecht BW 1
Vermogensrecht BW 3, 5 en 6 + losse wetten
Ondernemingsrecht BW 2 + losse wetten
Publieksrecht Strafrecht Wetboek van strafrecht,
wetboek van strafvordering +
losse wetten
Staatsrecht Grondwet, organieke wetten
Bestuursrecht AWB + losse wetten
Wat is een nationale wetgever?: wetgever op centraal niveau, samengesteld uit regering en Staten-
Generaal.
Hoofdstuk 1
1.1 N.v.t
1.2 Waarom recht?
Wat zijn de 4 functies van het recht?: normatieve functie, geschiloplossende functie, additionele
functie en de instrumentele functie.
Wat houdt de normatieve functie in?: normen en waarden die op dat moment in de samenleving zo
belangrijk worden gevonden, zijn bij wet geregeld.
Wat houdt de geschiloplossende functie in?: een rechterlijke organisatie die bij uitsluiting oordeelt of
iemand moet worden gestraft en zo ja, op welke wijze met behulp van welke procedure.
Wat houdt de additionele functie in?: als partijen vergeten zijn op een bepaald punt afspraken te
maken, geeft het recht aan welke regel geldt.
Wat houdt de instrumentele functie in?: houdt in dat de overheid bestuursbevoegdheden inzet als
een instrument om (de samenleving) mee te (be)sturen. De regeling van deze zaken kunnen niet aan
de bevolking worden overgelaten.
Wat betekent eigenrichting?: als je het recht in eigen handen neemt.
Wat is een rechtsnorm?: in het recht een bepaling met bindende werking.
1.3 Waar vinden we het recht?
Welke 4 rechtsbronnen zijn er?: de wet, het verdrag, de jurisprudentie en de gewoonte.
1.3.1 Wet
Welke 9 wetboeken van het BW zijn er en wat houden ze in?:
- Boek 1: personen- en familierecht
- Boek 2: rechtspersonen
- Boek 3: vermogensrecht in het algemeen
- Boek 4: erfrecht
- Boek 5: zakelijke rechten
- Boek 6: algemeen gedeelte van het verbintenissenrecht
- Boek 7: bijzondere overeenkomsten
- Boek 8: verkeersmiddelen en vervoer
- Boek 10: internationaal privaatrecht
Waarom is er geen boek 9?: boek 9 zou moeten gaan over de rechten op voortbrengselen van de
geest. De reden dat dit boek niet zal worden ingevoerd, is omdat op dit rechtsgebied steeds meer
internationale afspraken worden gemaakt.
In welke 4 deelgebieden valt het privaatrecht in uiteen?: personen- en familierecht, vermogensrecht,
ondernemingsrecht en burgerlijk procesrecht.
Welke zaken regelt het personen- en familierecht?: zaken als geboorte, huwelijk, geregistreerde
partnerschap, echtscheiding, adoptie, ondercuratelestelling en de regeling van het vermogen tussen
echtgenoten vooral te vinden in BW 1.
, Welke zaken regelt het vermogensrecht?: alle op geld waardeerbare handelingen tussen burgers
onderling waaraan juridische gevolgen verbonden zijn vooral in BW 3, 5 en 6.
Welke zaken regelt het ondernemingsrecht?: het rechtsgebied dat alles regelt wat ondernemingen
en bedrijven betreft vooral te vinden in BW 2.
Welke zaken regelt het burgerlijk procesrecht?: het regelt de verhoudingen tussen partijen in een
juridische procedure. De burger stapt hierbij naar de rechter.
Wat is een kenmerk voor het strafrecht?: de staat treedt actief op d.m.v. het openbaar ministerie
(OM) om sancties (boete, gevangenisstraf) te eisen bij overtreding van de normen. Ook heeft het
strafrecht een monopolie positie om eigenrichting te voorkomen. Alleen het openbaar ministerie kan
tot vervolging van strafbare feiten overgaan.
Bij privaat recht is dit dus niet het geval, de burger moet zelf initiatief nemen, anders zal de
staat zich daar verder niet mee bemoeien.
Wat betekent procederen?: een beslissing aan de rechter vragen naar aanleiding van een tussen
twee personen gerezen conflict.
Wat regelt het staatsrecht?: het staatsrecht regelt ruwweg gesproken de wijze waarop de
Nederlandse overheid wordt vormgegeven en de invloed die de burgers daarop kunnen uitoefenen.
denk aan 1e en 2e kamer, regering, verkiezingen en totstandkoming van wetten.
Wat is de grondwet?: basisregels van ons staatsbestel.
Wat zijn organieke wetten?: wetten die op grond van een dergelijke grondwettelijke opdracht tot
stand komen. (bijvoorbeeld kieswet, wet op rechterlijke organisatie, wet op de Raad van State).
Wat houdt het bestuursrecht in?: het bestuursrecht heeft betrekking op de mogelijkheden die de
overheid/wetgever heeft om regulerend op te treden ten aanzien van de maatschappij.
Wat is het algemeen wet bestuursrecht (AWB)?: een Nederlandse wet die de algemene regels bevat
voor de verhouding tussen de overheid en de individuele burgers, bedrijven en dergelijke.
In welke 3 rechtsgebieden wordt het publiekrecht in onderverdeeld?: straf(proces)recht, staatsrecht
en bestuurs(proces)recht.
Rechtsgebieden Wetten
Privaatrecht Personen- en familierecht BW 1
Vermogensrecht BW 3, 5 en 6 + losse wetten
Ondernemingsrecht BW 2 + losse wetten
Publieksrecht Strafrecht Wetboek van strafrecht,
wetboek van strafvordering +
losse wetten
Staatsrecht Grondwet, organieke wetten
Bestuursrecht AWB + losse wetten
Wat is een nationale wetgever?: wetgever op centraal niveau, samengesteld uit regering en Staten-
Generaal.
