Samenvatting HC: het cardiovasculaire stelsel; het bloed
Functies en eigenschappen:
1. Transport van opgeloste gassen (zuurstof en CO 2), voedingsstoffen, hormonen en
afvalproducten van de stofwisseling (om op een andere plaats in ons lichaam uitgescheiden
te worden)
2. Stabilisatie van de pH en ionensamenstelling van het bloed en de interstitiële vloeistof in het
gehele lichaam (dmv. DIFFUSIE)
3. Beperking van vloeistofverlies bij verwonding – STOLLINGSFUNCTIE bij het doorbreken
van de bloedvatwand er onmiddellijk een klonter ontstaat waardoor het vloeistofverlies via
de verwonding tot een minimum beperkt wordt
4. Verdediging tegen gifstoffen en ziekteverwekkers spelen belangrijke rol: WBC/antistoffen
5. Stabilisering van de lichaamstemperatuur (bloed en huid)
Samenstelling van bloed
2 grote onderdelen:
• Plasma
water waarin ionen en eiwitten opgelost zijn
• Vaste bestanddelen (cellulair):
- Rode bloedcellen of erythrocyten (RBC)
- Witte bloedcellen of leukocyten (WBC)
- Bloedplaatjes of trombocyten (BPl)
Productie van de vaste bestanddelen van het bloed
Alle vaste bestanddelen worden aangemaakt in het beenmerg
• Productie van de vaste bestanddelen van het bloed: hemo- of hematopoësis
• Vol bloed: 5-6 liter (man), 4-5 liter (vrouw)
• Gefractioneerde bloedanalyse: vaste bestanddelen analyseren door de vaste bestanddelen te
scheiden van het plasma
Bloedname en bloedonderzoek
Manieren bloedname:
- veneus
- capillair (capillairen aanprikken)
voorbeeld: suikerbepaling bij diabetes, hielprik bij baby’s voor metabole ziektes op te
sporen
- arterieel (aanprikken van arterie)
Eigenschappen van vol bloed (= plasma samen met zijn bestanddelen)
• heeft strikt geregelde temperatuur
• viscositeit (is vloeibaar, maar heeft moeite om door ons bloedvatenstelsel te stromen
• strikt geregelde zuurtegraad: pH = tussen 7,35-7,45
1
, Samenvatting HC: het cardiovasculaire stelsel; het bloed
Bloed bestaat uit:
- plasma (neemt ong. 55% van het volume in):
bestaat vooral uit water
aantal opgeloste stoffen (ionen: elektrolyten, organische afvalstoffen en voedingsstoffen)
plasmaeiwitten
- cellulair gedeelte = vaste bestanddelen (nemen 45% van het volume in)
Rode bloedcellen of erythrocyten (RBC) = volwaardige cel
Witte bloedcellen of leukocyten (WBC) = volwaardige cel
Bloedplaatjes of trombocyten (BPl) = celfragmenten
Rode bloedcellen of erytrocyten
• 99,9 % van de bloedcellen
• Bevatten: HEMOGLOBINE - Essentieel eiwit voor transport van O2 en CO2
• Relatieve hoeveelheid RBC = 5.000.000/microliter
• Alle rode bloedcellen bij elkaar in volume tov. het totale volume van het bloed
= hematocriet = 42-46 %
• 1/3 van al onze lichaamscellen zijn rode bloedcellen
Verduidelijking:
- Normaal bloedstaal:
42-46% rode bloedcellen
Een heel klein beetje witte bloedcellen
De rest is plasma
- Anemie of bloedarmoede
Te weinig rode bloedcellen
- Polycythemie
Te veel rode bloedcellen
Structuur van de RBC
Doel: vervoer van O2 en CO2
Biconcaaf schijfje (halter vorig)
Gevolg van de vorm:
1. groot uitwisselingsoppervlak (van
zuurstof en CO2 met hun omgeving)
2. flexibiliteit om zich doorheen het bloedvatenstelsel en de capillairen te begeven
heeft een grootte van ong 8 micrometer = grootte van capillair bloedvat waar de RBC door
moet om daar zijn zuurstof af te geven en CO 2 als afvalproduct terug opnemen
2
Functies en eigenschappen:
1. Transport van opgeloste gassen (zuurstof en CO 2), voedingsstoffen, hormonen en
afvalproducten van de stofwisseling (om op een andere plaats in ons lichaam uitgescheiden
te worden)
2. Stabilisatie van de pH en ionensamenstelling van het bloed en de interstitiële vloeistof in het
gehele lichaam (dmv. DIFFUSIE)
3. Beperking van vloeistofverlies bij verwonding – STOLLINGSFUNCTIE bij het doorbreken
van de bloedvatwand er onmiddellijk een klonter ontstaat waardoor het vloeistofverlies via
de verwonding tot een minimum beperkt wordt
4. Verdediging tegen gifstoffen en ziekteverwekkers spelen belangrijke rol: WBC/antistoffen
5. Stabilisering van de lichaamstemperatuur (bloed en huid)
Samenstelling van bloed
2 grote onderdelen:
• Plasma
water waarin ionen en eiwitten opgelost zijn
• Vaste bestanddelen (cellulair):
- Rode bloedcellen of erythrocyten (RBC)
- Witte bloedcellen of leukocyten (WBC)
- Bloedplaatjes of trombocyten (BPl)
Productie van de vaste bestanddelen van het bloed
Alle vaste bestanddelen worden aangemaakt in het beenmerg
• Productie van de vaste bestanddelen van het bloed: hemo- of hematopoësis
• Vol bloed: 5-6 liter (man), 4-5 liter (vrouw)
• Gefractioneerde bloedanalyse: vaste bestanddelen analyseren door de vaste bestanddelen te
scheiden van het plasma
Bloedname en bloedonderzoek
Manieren bloedname:
- veneus
- capillair (capillairen aanprikken)
voorbeeld: suikerbepaling bij diabetes, hielprik bij baby’s voor metabole ziektes op te
sporen
- arterieel (aanprikken van arterie)
Eigenschappen van vol bloed (= plasma samen met zijn bestanddelen)
• heeft strikt geregelde temperatuur
• viscositeit (is vloeibaar, maar heeft moeite om door ons bloedvatenstelsel te stromen
• strikt geregelde zuurtegraad: pH = tussen 7,35-7,45
1
, Samenvatting HC: het cardiovasculaire stelsel; het bloed
Bloed bestaat uit:
- plasma (neemt ong. 55% van het volume in):
bestaat vooral uit water
aantal opgeloste stoffen (ionen: elektrolyten, organische afvalstoffen en voedingsstoffen)
plasmaeiwitten
- cellulair gedeelte = vaste bestanddelen (nemen 45% van het volume in)
Rode bloedcellen of erythrocyten (RBC) = volwaardige cel
Witte bloedcellen of leukocyten (WBC) = volwaardige cel
Bloedplaatjes of trombocyten (BPl) = celfragmenten
Rode bloedcellen of erytrocyten
• 99,9 % van de bloedcellen
• Bevatten: HEMOGLOBINE - Essentieel eiwit voor transport van O2 en CO2
• Relatieve hoeveelheid RBC = 5.000.000/microliter
• Alle rode bloedcellen bij elkaar in volume tov. het totale volume van het bloed
= hematocriet = 42-46 %
• 1/3 van al onze lichaamscellen zijn rode bloedcellen
Verduidelijking:
- Normaal bloedstaal:
42-46% rode bloedcellen
Een heel klein beetje witte bloedcellen
De rest is plasma
- Anemie of bloedarmoede
Te weinig rode bloedcellen
- Polycythemie
Te veel rode bloedcellen
Structuur van de RBC
Doel: vervoer van O2 en CO2
Biconcaaf schijfje (halter vorig)
Gevolg van de vorm:
1. groot uitwisselingsoppervlak (van
zuurstof en CO2 met hun omgeving)
2. flexibiliteit om zich doorheen het bloedvatenstelsel en de capillairen te begeven
heeft een grootte van ong 8 micrometer = grootte van capillair bloedvat waar de RBC door
moet om daar zijn zuurstof af te geven en CO 2 als afvalproduct terug opnemen
2
