Micro-economie
Hoofdstuk 1: de bedrijfsomgeving
1. Bedrijfskolom en bedrijfstak
Verticaal:
- Bedrijfskolom:
Opeenvolging van bedrijven/productieprocessen om goed/dienst van primaire productie
> eindgebruiker
Horizontaal: binnen 1 bedrijfstak (bijvoorbeeld enkel zagerij) > vervullen gelijkaardige functies
- Sector:
Je kan in dezelfde sector zitten maar niet in dezelfde markt en dus ook geen concurrenten
zijn (bijvoorbeeld aan houtbedrijven vs aan consumenten leveren)
- Bedrijfstak:
Gelijkaardig productieproces, gelijkaardige goederen
> tussen elke bedrijfstak ontstaan markten: inputmark of factormarkt
- Markt:
producten die zelfde behoefte vervullen van een algemene afnemersgroep
Bijvoorbeeld gezinsgebruik, beroepsgebruik
- Segment:
producten met specifieke kenmerken die zelfde behoefte vervullen van een meer
accuraat omschreven afnemersgroep
Bijvoorbeeld bedrijfs- of gezinswagens
- Niche:
producten met specifieke kenmerken en eigenschappen die zelfde behoefte vervullen van
een klantensegment met zeer specifieke voorkeuren
Bijvoorbeeld sportwagens
Outputmarkt in de laatste 2 schakels
1
, 2. Macro-economische sectoren, soorten producten en aard van
bedrijven
3. Idem
Bedrijven met dezelfde NACE-code doen dezelfde soort van
activiteit NACE-code = A, B, C, …
4. Markten en marktvormen
Markt > afnemer-product combinatie
- Productgebonden demensie
- Geografische demensie: dezelfde geografische markt als veranderen bij de ene regio
effect heeft op de andere regio
4.1. Aantal spelers
Aantal afnemers is afhankelijk van de marktdefinitie (niche, branche, …). Een niche heeft
bijvoorbeeld een dunnere afnemerszijde maar ook minder concurrentie.
Monopolie en oligopolie > veel afnemers door de grote productieprocessen
4.2. Aard van de goederen/diensten
- Homogeen: individuele producent kan niet worden geïdentificeerd (alles ziet er
identiek uit) > geen voorkeur
- Heterogeen: individuele producent associëren met een product (merknamen op product)
“enige aanbieder van zijn merk: kan gezien worden als monopolie”
2
, 4.3. Aard van aanbod en vraagzijde
- B2B: stroomafwaarts; vragen is op zijn beurt producent
- Distributeur
• Groothandel: wholeseller
• Kleinhandel: retailer
- Eindgebruiker kan ook een bedrijf zijn!
- Intermediaire goederen: product is een input- of productiefactor
4.4. Contesteerbaarheid
Bestaan/aanpassen van expliciete/impliciete toe-/uittredingsmodaliteiten kunnen marktvormen
in stand houden/wijzigen
Toetredingsbelemmeringen
- Structurele belemmeringen
• Schaalvoordelen: zware K bij opstart terwijl concurrentie al schaalvoordelen heeft
• Ervaring: kennis en know-how
• Toegang tot distributiekanalen & naam- en merkbekendheid: duur (kortingen
& campagnes)
• Overheidsoptreden: verschil in fiscale tarieven
- Zelf strategische belemmeringen opwerpen
• Capaciteitsreserves: VP extra drukken bij toetredingsdreiging
• Investeren in O&O: technologische productie verhoogt marktaandeel
• Scherpe prijzen: schaalvoordelen; lage prijzen schrikken af
• Ruim productie assortiment van complementaire – en substituut goederen:
nieuwkomers moeten op groot deel of heel het gamma richten
4.5. Atomisme
Elke participant die in staat is te handelen in overeenstemming met eigen rationaliteit, doch niet
over marktmacht beschikt die marktkrachten in geheel zou kunnen beïnvloeden > enkel voor
zichzelf beslissing (geen rekening houden met anderen en hun beslissingen)
3
, 4.6. Transparantie van de transactievoorwaarden
Iedereen heeft op elk moment alle info voor transacties
- Monopolie is transparant inzake €
- Oligiopolie is niet transparant door sterke hoeveelheidsgevoeligheid en
andere omgevingsfactoren
4
Hoofdstuk 1: de bedrijfsomgeving
1. Bedrijfskolom en bedrijfstak
Verticaal:
- Bedrijfskolom:
Opeenvolging van bedrijven/productieprocessen om goed/dienst van primaire productie
> eindgebruiker
Horizontaal: binnen 1 bedrijfstak (bijvoorbeeld enkel zagerij) > vervullen gelijkaardige functies
- Sector:
Je kan in dezelfde sector zitten maar niet in dezelfde markt en dus ook geen concurrenten
zijn (bijvoorbeeld aan houtbedrijven vs aan consumenten leveren)
- Bedrijfstak:
Gelijkaardig productieproces, gelijkaardige goederen
> tussen elke bedrijfstak ontstaan markten: inputmark of factormarkt
- Markt:
producten die zelfde behoefte vervullen van een algemene afnemersgroep
Bijvoorbeeld gezinsgebruik, beroepsgebruik
- Segment:
producten met specifieke kenmerken die zelfde behoefte vervullen van een meer
accuraat omschreven afnemersgroep
Bijvoorbeeld bedrijfs- of gezinswagens
- Niche:
producten met specifieke kenmerken en eigenschappen die zelfde behoefte vervullen van
een klantensegment met zeer specifieke voorkeuren
Bijvoorbeeld sportwagens
Outputmarkt in de laatste 2 schakels
1
, 2. Macro-economische sectoren, soorten producten en aard van
bedrijven
3. Idem
Bedrijven met dezelfde NACE-code doen dezelfde soort van
activiteit NACE-code = A, B, C, …
4. Markten en marktvormen
Markt > afnemer-product combinatie
- Productgebonden demensie
- Geografische demensie: dezelfde geografische markt als veranderen bij de ene regio
effect heeft op de andere regio
4.1. Aantal spelers
Aantal afnemers is afhankelijk van de marktdefinitie (niche, branche, …). Een niche heeft
bijvoorbeeld een dunnere afnemerszijde maar ook minder concurrentie.
Monopolie en oligopolie > veel afnemers door de grote productieprocessen
4.2. Aard van de goederen/diensten
- Homogeen: individuele producent kan niet worden geïdentificeerd (alles ziet er
identiek uit) > geen voorkeur
- Heterogeen: individuele producent associëren met een product (merknamen op product)
“enige aanbieder van zijn merk: kan gezien worden als monopolie”
2
, 4.3. Aard van aanbod en vraagzijde
- B2B: stroomafwaarts; vragen is op zijn beurt producent
- Distributeur
• Groothandel: wholeseller
• Kleinhandel: retailer
- Eindgebruiker kan ook een bedrijf zijn!
- Intermediaire goederen: product is een input- of productiefactor
4.4. Contesteerbaarheid
Bestaan/aanpassen van expliciete/impliciete toe-/uittredingsmodaliteiten kunnen marktvormen
in stand houden/wijzigen
Toetredingsbelemmeringen
- Structurele belemmeringen
• Schaalvoordelen: zware K bij opstart terwijl concurrentie al schaalvoordelen heeft
• Ervaring: kennis en know-how
• Toegang tot distributiekanalen & naam- en merkbekendheid: duur (kortingen
& campagnes)
• Overheidsoptreden: verschil in fiscale tarieven
- Zelf strategische belemmeringen opwerpen
• Capaciteitsreserves: VP extra drukken bij toetredingsdreiging
• Investeren in O&O: technologische productie verhoogt marktaandeel
• Scherpe prijzen: schaalvoordelen; lage prijzen schrikken af
• Ruim productie assortiment van complementaire – en substituut goederen:
nieuwkomers moeten op groot deel of heel het gamma richten
4.5. Atomisme
Elke participant die in staat is te handelen in overeenstemming met eigen rationaliteit, doch niet
over marktmacht beschikt die marktkrachten in geheel zou kunnen beïnvloeden > enkel voor
zichzelf beslissing (geen rekening houden met anderen en hun beslissingen)
3
, 4.6. Transparantie van de transactievoorwaarden
Iedereen heeft op elk moment alle info voor transacties
- Monopolie is transparant inzake €
- Oligiopolie is niet transparant door sterke hoeveelheidsgevoeligheid en
andere omgevingsfactoren
4
