Hfst 1. Wat is een psychologische test?
Wat is psychodiagnostiek
= de wetenschap die erop gericht is om op een gefundeerde manier informatie van een persoon en
zijn omgeving te verzamelen met het oog op het nemen van verantwoorde beslissing.
MAAR
Oordeelsfouten
-> belangrijk om menselijk gedrag op een wetenschappelijke manier te onderzoeken.
DWZ evidence based : gebruik van psychologische testen ( niet via buikgevoel)
De ene test is de andere niet
Een psychologische test is psychometrisch onderbouwd
- evidence based: betrouwbaar, valide…
- Verschillende soorten diagnostische
instrumenten
1
, - Interview, persoonlijkheidsvragenlijsten,
observatie- instrumenten, prestatietest…
VOLWASSEN & OUDEREN:
Martha, 86 jaar, is vaak
verward. Ze vergeet soms
waar ze is of waar ze mee
bezig is. Ze wordt af en toe
overspoeld door angsten.
Item = vraag uit een Ze geeft ook een erg vragenlijst
neerslachtige en passieve
Projectieve test = je indruk. vraagt niet letterlijk hoe die persoon is
• Wat is de draagkracht
1. Wat is een van deze vrouw? psychologische test
• Is er sprake van een
Een psychologische test stoornis (bv. depressie, is een beoordelingsprocedure om een
psychometrisch of dementie, onderbouwde maat te verschaffen
psychose…)?
van één of meerdere psychologische eigenschappen
1.1 een test is een beoordelingsprocedure
In kaart brengen van menselijke eigenschappen
- Wat mensen KUNNEN -> prestaties
- bv. IQ-test
- Wat mensen ZIJN -> gedragswijze
- Bv. Persoonlijkheidstest ( wat voor type ben jij)
Op zoek naar verschillen
- Tussen mensen -> inter-individueel
- Wie is de beste sollicitant? X of Y?
- Binnen eenzelfde persoon -> intra-individueel
- Hoe evolueert X na het volgen van een training?
1.2 een test registreert psychologische eigenschappen
1.2.1 wat zijn psychologische eigenschappen
Onderscheid tussen
- Wat mensen KUNNEN -> prestaties
- Intelligentie, capaciteiten, geschiktheid…
- Hoe mensen ZIJN -> gedragswijze
- Persoonlijkheid, motivatie, interesse…
- Toestanden : fluctuerend ( emoties,…)
2
, - Trekken : stabiel ( The big 5)
The big 5-persoonlijkheidstrekken
Contentieus zijn= precies,
nauwgezet, stiptheid van mensen
Openheid = hoe open sta je
tegenover nieuwe dingen, inzichten
Neuroticisme = emotionele stabiliteit
Vriendelijkheid = sta je open voor
contact
Extraversie = >< introvert
Het afleiden van hypothetische constructen in het dagelijkse leven
versus in de psychodiagnostiek
- wetenschappelijke fundering
- Uit betrouwbare afleidingen
- Volgens strikte regels
- Operationaliseren = meetbaar maken
- Belang van een goede validiteit
Het afleiden van hypothetische constructen in het dagelijkse leven
versus in de psychodiagnostiek
- wetenschappelijke fundering
- Uit betrouwbare afleidingen
- Volgens strikte regels
- Operationaliseren = meetbaar maken
- Belang van een goede validiteit
1.2.2 psychologische eigenschappen moeten geoperationaliseerd worden
Powerpoint kijken!!!
1.3 Een test levert een psychometrisch onderbouwd meetresultaat op
1.3.1 de 5 psychometrische kwaliteiten
1. Betrouwbaarheid
2. Standaardisatie ( bij iedereen moet het op dezelfde manier aangeboden worden)
3. Objectiviteit van de score ( weten wat de score betekend)
4. Validiteit
3
, 5. normering
Betrouwbaarheid vs validiteit
Betrouwbaarheid = standvastigheid van de meting
bv. Je staat op e weegschaal 60kilo je gaat eraf en staat er dan weer op moet er weer 60
staan, op verschillende tijdstippen moet hetzelfde resultaat zijn
Validiteit = meet je wat je beoogt te meten
bv. Weegschaal voor lengte niet valide en weegschaal voor gewicht wel valide
- De validiteit wordt begrensd door de betrouwbaarheid
- Een valide maar niet-betrouwbare test bestaat niet
- Een goede betrouwbaarheid is
noodzakelijk maar niet voldoende voor
een goede validiteit
‘Schietschijfmetafoor’
A -> niet valide B-> betrouwbaar c -> betrouwbaar en valide
1.3.2 de testhandleiding
Elke degelijke test beschikt over een testhandleiding
Een goede testhandleiding bevat alle technische informatie die nodig is voor het correct
- Afnemen
- Scoren
- Verwerken
- Interpreteren
- Wat mag de persoon gebruiken ( pen, lat..), hoe moet de omgeving eruitzien…
Zou 8 elementen moeten bevatten:
Wetenschappelijke achtergrond
- de rationale: achterliggende theorie, modellen
Testconstructie
- statische procedures
Scoringsprocedure
- vb. De SCL- 90
SCL-90
->symptom-checklist ( 90 items )
- Algemenen klachtenlijst
4
Wat is psychodiagnostiek
= de wetenschap die erop gericht is om op een gefundeerde manier informatie van een persoon en
zijn omgeving te verzamelen met het oog op het nemen van verantwoorde beslissing.
MAAR
Oordeelsfouten
-> belangrijk om menselijk gedrag op een wetenschappelijke manier te onderzoeken.
DWZ evidence based : gebruik van psychologische testen ( niet via buikgevoel)
De ene test is de andere niet
Een psychologische test is psychometrisch onderbouwd
- evidence based: betrouwbaar, valide…
- Verschillende soorten diagnostische
instrumenten
1
, - Interview, persoonlijkheidsvragenlijsten,
observatie- instrumenten, prestatietest…
VOLWASSEN & OUDEREN:
Martha, 86 jaar, is vaak
verward. Ze vergeet soms
waar ze is of waar ze mee
bezig is. Ze wordt af en toe
overspoeld door angsten.
Item = vraag uit een Ze geeft ook een erg vragenlijst
neerslachtige en passieve
Projectieve test = je indruk. vraagt niet letterlijk hoe die persoon is
• Wat is de draagkracht
1. Wat is een van deze vrouw? psychologische test
• Is er sprake van een
Een psychologische test stoornis (bv. depressie, is een beoordelingsprocedure om een
psychometrisch of dementie, onderbouwde maat te verschaffen
psychose…)?
van één of meerdere psychologische eigenschappen
1.1 een test is een beoordelingsprocedure
In kaart brengen van menselijke eigenschappen
- Wat mensen KUNNEN -> prestaties
- bv. IQ-test
- Wat mensen ZIJN -> gedragswijze
- Bv. Persoonlijkheidstest ( wat voor type ben jij)
Op zoek naar verschillen
- Tussen mensen -> inter-individueel
- Wie is de beste sollicitant? X of Y?
- Binnen eenzelfde persoon -> intra-individueel
- Hoe evolueert X na het volgen van een training?
1.2 een test registreert psychologische eigenschappen
1.2.1 wat zijn psychologische eigenschappen
Onderscheid tussen
- Wat mensen KUNNEN -> prestaties
- Intelligentie, capaciteiten, geschiktheid…
- Hoe mensen ZIJN -> gedragswijze
- Persoonlijkheid, motivatie, interesse…
- Toestanden : fluctuerend ( emoties,…)
2
, - Trekken : stabiel ( The big 5)
The big 5-persoonlijkheidstrekken
Contentieus zijn= precies,
nauwgezet, stiptheid van mensen
Openheid = hoe open sta je
tegenover nieuwe dingen, inzichten
Neuroticisme = emotionele stabiliteit
Vriendelijkheid = sta je open voor
contact
Extraversie = >< introvert
Het afleiden van hypothetische constructen in het dagelijkse leven
versus in de psychodiagnostiek
- wetenschappelijke fundering
- Uit betrouwbare afleidingen
- Volgens strikte regels
- Operationaliseren = meetbaar maken
- Belang van een goede validiteit
Het afleiden van hypothetische constructen in het dagelijkse leven
versus in de psychodiagnostiek
- wetenschappelijke fundering
- Uit betrouwbare afleidingen
- Volgens strikte regels
- Operationaliseren = meetbaar maken
- Belang van een goede validiteit
1.2.2 psychologische eigenschappen moeten geoperationaliseerd worden
Powerpoint kijken!!!
1.3 Een test levert een psychometrisch onderbouwd meetresultaat op
1.3.1 de 5 psychometrische kwaliteiten
1. Betrouwbaarheid
2. Standaardisatie ( bij iedereen moet het op dezelfde manier aangeboden worden)
3. Objectiviteit van de score ( weten wat de score betekend)
4. Validiteit
3
, 5. normering
Betrouwbaarheid vs validiteit
Betrouwbaarheid = standvastigheid van de meting
bv. Je staat op e weegschaal 60kilo je gaat eraf en staat er dan weer op moet er weer 60
staan, op verschillende tijdstippen moet hetzelfde resultaat zijn
Validiteit = meet je wat je beoogt te meten
bv. Weegschaal voor lengte niet valide en weegschaal voor gewicht wel valide
- De validiteit wordt begrensd door de betrouwbaarheid
- Een valide maar niet-betrouwbare test bestaat niet
- Een goede betrouwbaarheid is
noodzakelijk maar niet voldoende voor
een goede validiteit
‘Schietschijfmetafoor’
A -> niet valide B-> betrouwbaar c -> betrouwbaar en valide
1.3.2 de testhandleiding
Elke degelijke test beschikt over een testhandleiding
Een goede testhandleiding bevat alle technische informatie die nodig is voor het correct
- Afnemen
- Scoren
- Verwerken
- Interpreteren
- Wat mag de persoon gebruiken ( pen, lat..), hoe moet de omgeving eruitzien…
Zou 8 elementen moeten bevatten:
Wetenschappelijke achtergrond
- de rationale: achterliggende theorie, modellen
Testconstructie
- statische procedures
Scoringsprocedure
- vb. De SCL- 90
SCL-90
->symptom-checklist ( 90 items )
- Algemenen klachtenlijst
4
