Materieel strafrecht
Leerdoelen week 1
De bronnen van het materiële strafrecht benoemen;
• Wet (commuun strafrecht)→ Wetboek van Strafrecht en bijzondere strafwetten (o.a.
WVW, WWM, Opiumwet, WED);
In het recht is de indeling tussen formeel recht en materieel recht van belang. Formeel recht
is het recht dat zich bezig houdt met de procedures van het recht. Materieel recht houdt zich
bezig met de inhoud van het recht.
Naast het Wetboek van Strafrecht zijn er ook nog bijzondere wetten, bijvoorbeeld: de
Opiumwet, Wegenverkeerswet, etc...
• Jurisprudentie;
Rechterlijke interpretatie van de wet in arresten.
• Doctrine/Literatuur;
Leerstukken omtrent het recht in de rechtswetenschappelijke literatuur
(interpretatiemethoden).
• Verdragen;
En belangrijk verdrag is het EVRM. In art. 6 EVRM is bijvoorbeeld het recht op een eerlijk
proces vastgelegd.
• Rechtsbeginselen (ongeschreven, ne bis in idem);
Met beginselen worden de algemene rechtsbeginselen bedoeld. Veel uitgangspunten van
het recht zijn niet geschreven, zoals het recht op een eerlijk proces, de uitwerking van die
uitgangspunten zijn meestal wel geschreven in de wet.
Uitleggen wat het materieelrechtelijke legaliteitsbeginsel inhoudt;
Het legaliteitsbeginsel/Nulla poena sine praevia lege poenali:
‘’Straf moet berusten op een voorafgaande wettelijke strafbepaling’’ → art. 1 Sr.
- Straf moet berusten op een wet in formele zin;
- Verbod op terugwerkende kracht → straf moet aan het feit zijn vorafgegaan;
- Het bestimmtheitsgebot (lex certa) → er mogen geen vage strafbepalingen zijn;
- Het verbod op analogie → alleen wanneer een gedraging beantwoord aan een
wettelijke omschrijving, kan er bestraft worden.
Het legaliteitsbeginsel houdt in dat een persoon alleen gehouden kan worden aan
wetsbepalingen die al bestonden op het moment dat die persoon datgene doet, waarop de
wet betrekking heeft.
Het is van belang om het verschil tussen het materieel legaliteitsbeginsel en het formele
legaliteitsbeginsel te onderscheiden.
, - Materieel: ’’wettelijke strafbepaling’’ → ziet op de wet in formele en materiele zin
(formele wetgeving en lagere wetgeving);
- Formeel: ‘’bij de wet voorzien’’ → ziet alleen op de wet in formele zin, dus niet
wetgeving door een lagere wetgever.
Het beginsel ‘geen straf zonder schuld’ toelichten;
De verdachte wordt voor onschuldig gehouden totdat schuld door de rechter is vastgesteld,
art. 6 lid 2 EVRM. De verdachte moet verwijtbaar hebben gehandeld.
→ schuld als element.
De doelen en functies van straffen beschrijven en deze in een rechterlijke uitspraak
herkennen;
Het belang van het strafrecht is sociaal onwenselijk gedrag/normen die strafbaar zijn gesteld
te handhaven.
Doel van het strafrecht:
- Absolute theorieën: kijken naar het delict gedrag in het verleden
Vergelding → ‘’Oog om oog, tand om tand’’.
- Relatieve theorieën: deze theorie gaat meer uit van de toekomst. Ze richten zich op
het voorkomen van delict gedrag in de toekomst.
Generale preventie: afschrikkende werking;
Speciale preventie: voorkomen van herhaling.
Leerdoelen week 1
De bronnen van het materiële strafrecht benoemen;
• Wet (commuun strafrecht)→ Wetboek van Strafrecht en bijzondere strafwetten (o.a.
WVW, WWM, Opiumwet, WED);
In het recht is de indeling tussen formeel recht en materieel recht van belang. Formeel recht
is het recht dat zich bezig houdt met de procedures van het recht. Materieel recht houdt zich
bezig met de inhoud van het recht.
Naast het Wetboek van Strafrecht zijn er ook nog bijzondere wetten, bijvoorbeeld: de
Opiumwet, Wegenverkeerswet, etc...
• Jurisprudentie;
Rechterlijke interpretatie van de wet in arresten.
• Doctrine/Literatuur;
Leerstukken omtrent het recht in de rechtswetenschappelijke literatuur
(interpretatiemethoden).
• Verdragen;
En belangrijk verdrag is het EVRM. In art. 6 EVRM is bijvoorbeeld het recht op een eerlijk
proces vastgelegd.
• Rechtsbeginselen (ongeschreven, ne bis in idem);
Met beginselen worden de algemene rechtsbeginselen bedoeld. Veel uitgangspunten van
het recht zijn niet geschreven, zoals het recht op een eerlijk proces, de uitwerking van die
uitgangspunten zijn meestal wel geschreven in de wet.
Uitleggen wat het materieelrechtelijke legaliteitsbeginsel inhoudt;
Het legaliteitsbeginsel/Nulla poena sine praevia lege poenali:
‘’Straf moet berusten op een voorafgaande wettelijke strafbepaling’’ → art. 1 Sr.
- Straf moet berusten op een wet in formele zin;
- Verbod op terugwerkende kracht → straf moet aan het feit zijn vorafgegaan;
- Het bestimmtheitsgebot (lex certa) → er mogen geen vage strafbepalingen zijn;
- Het verbod op analogie → alleen wanneer een gedraging beantwoord aan een
wettelijke omschrijving, kan er bestraft worden.
Het legaliteitsbeginsel houdt in dat een persoon alleen gehouden kan worden aan
wetsbepalingen die al bestonden op het moment dat die persoon datgene doet, waarop de
wet betrekking heeft.
Het is van belang om het verschil tussen het materieel legaliteitsbeginsel en het formele
legaliteitsbeginsel te onderscheiden.
, - Materieel: ’’wettelijke strafbepaling’’ → ziet op de wet in formele en materiele zin
(formele wetgeving en lagere wetgeving);
- Formeel: ‘’bij de wet voorzien’’ → ziet alleen op de wet in formele zin, dus niet
wetgeving door een lagere wetgever.
Het beginsel ‘geen straf zonder schuld’ toelichten;
De verdachte wordt voor onschuldig gehouden totdat schuld door de rechter is vastgesteld,
art. 6 lid 2 EVRM. De verdachte moet verwijtbaar hebben gehandeld.
→ schuld als element.
De doelen en functies van straffen beschrijven en deze in een rechterlijke uitspraak
herkennen;
Het belang van het strafrecht is sociaal onwenselijk gedrag/normen die strafbaar zijn gesteld
te handhaven.
Doel van het strafrecht:
- Absolute theorieën: kijken naar het delict gedrag in het verleden
Vergelding → ‘’Oog om oog, tand om tand’’.
- Relatieve theorieën: deze theorie gaat meer uit van de toekomst. Ze richten zich op
het voorkomen van delict gedrag in de toekomst.
Generale preventie: afschrikkende werking;
Speciale preventie: voorkomen van herhaling.
