Strafrecht week 8
Voorbereiding:
- Conditio-sine-qua-nontheorie: elke factor die niet weggedacht kan worden uit de reeks
schakels, welke naar het delict heeft geleid, een voorwaarde vormt voor het delict, en
dus las oorzaak van dat delict dien te worden gezien.
STAPPENPLANNEN:
- Causaliteit:
1. Leer van de causaliteit is de relatie tussen oorzaak en gevolg.
2. Huidige causaliteitsleer is de leer van de redelijke toerekening (Letale Longembolie).
a. Deze leer houdt in of het redelijkerwijze aan de gedraging van de verdachte is toe te
rekenen.
b. Voor invulling van de leer van redelijke toerekening dienen de oudere
causaliteitsleren als hulpmiddel en de aard van de gedraging.
c. Oudere hulpmiddelen zijn: csqn, causa proxima, voorzienbaarheidsleer en de aard van
de gedraging (ernst van de gevaarzetting).
3. Csqn is de vraag of de gedraging van de verdachte in de keten van gebeurtenissen een
onmisbare of noodzakelijke factor is geweest voor het intreden van het gevolg.
a. Deze leer is de ondergrens van het causaal verband (Groniger HIV-arrest) er kunnen
meerdere causaliteitsketens zijn die tot het gevolg kunnen leiden dat er sprake is van
alternatieve causaliteit.
b. Casus toepassen, als dit niet was gebeurd, dan ….
c. Wanneer er onzekerheid is, dan moet worden:
i. Breuk in keten van gebeurtenissen (Shaken Baby-arrest).
ii. Andere keten van gebeurtenissen Groniger HIV-arrest Aanzienlijke mate van
waarschijnlijkheid door de gedraging van verdachte.
4. Causa proxima stelt dat de laatste factor beslissend is voor strafrechtelijke
aansprakelijkheid.
a. Toepassen op de casus.
5. Voorzienbaarheidsleer gaat het om de vraag of een objectieve derde op basis van alle
bekend geworden omstandigheden het gevolg van de ten laste gelegde gedraging naar
algemene ervaringsregels redelijkerwijze zou kunnen hebben voorzien (Etalageruit-
arrest).
a. Toepassen op casus het zal voor een objectieve derde naar algemene ervaringsregels
voorzienbaar zijn dat …
6. Redelijke toerekening herhalen van oude causaliteitsleren.
a. Aortaperforatie
b. Dwarslaesie (Niet behandelde longinfectie)
- Culpa:
1. Het gaat hier om het bestanddeel culpa.
2. Culpa betekent aanmerkelijke verwijtbare onvoorzichtigheid.
3. Op te splitsen in twee delen:
a. Objectieve zijde: aanmerkelijke onvoorzichtigheid: anders moeten handelen en
b. Subjectieve zijde: verwijtbaarheid is anders kunnen handelen.
4. Dan nu eerste de aanmerkelijke onvoorzichtigheid: je moet daarbij kijken naar de aard
van de gedraging en de omstandigheden van het geval.
a. Wat is de gedraging (hierbij benoemen causaliteit)? Beschrijf de gedraging.
, b. Wat is/zijn de normen? Benoem de normen die worden geschonden. Dit kunnen ook
ongeschreven normen zijn.
c. Zijn die normen in aanzienlijke mate geschonden?
i. Uit het Blackoutarrest kan je afleiden dat het van belang is om wat voor normen het
gaat. Een zwaarwichtige norm kan genoeg zijn (bijv. wanneer het gaat om een
veiligheidsnorm ter bescherming van iemands leven).
d. Bij het geoorloofd risico gaat het om het rechtsbelang. Wanneer het gaat om het leven
en gezondheid van personen is dit geen geoorloofd risico. Beschrijf de gedraging en
gezien de gedraging van de gedachte is er wel/geen sprake van een geoorloofd risico.
e. Garantenstellung (verpleegsterarrest): zorgplicht, in het verkeer, met een bepaald
beroep. Er kan meer worden verwacht van die persoon.
f. Voorzienbaarheid: omschrijven de gedraging en bepaal of het gevolg kon voorzien
(Kampvuur Castricum).
5. Als de aanmerkelijke onvoorzichtigheid is vastgesteld kan je aannemen dat verdachte
ook verwijtbaar heeft gehandeld (dat hij anders kon handelen). Omschrijving hoe hij
anders had kunnen handelen. Deze veronderstelling gaat alleen niet op wanneer er
sprake is van een schulduitsluitingsgrond.
6. Geen sprake van een schulduitsluitingsgrond.
7. Conclusie: ja bestanddeel culpa kan worden bewezen.
- Opzet:
1. Opzet is willens en wetens handelen.
2. Opzet ziet op alle bestanddelen die na opzet in de delictsomschrijving zijn vermeld.
3. Geen sprake van zuiver opzet
4. Voorwaardelijk opzet is voldoende.
a. Bewust aanvaarden van de aanmerkelijke kans (HIV-I-arrest)
b. Drie voorwaarden:
i. Aanmerkelijke kans
ii. Bewustzijn van die kans
iii. Aanvaarden van die kans
5. Aanmerkelijke kans
a. Kijken naar algemene ervaringsregels of de kans als aanmerkelijk kan worden geacht
(HIV-I-arrest). “Is de kans aanmerkelijk dat …..?
b. De aanmerkelijke kans kan worden aangetoond.
6. Bewustzijn van de aanmerkelijke kans
a. Uit verklaringen blijkt niet dat hij van bijv. die kans op letsel op de hoogte was.
b. Kijken naar objectieve gemiddelde derde kon hij zich er bewust van zijn?
c. Iedereen weet dat, dus ook de verdachte.
d. Het bewustzijn kan ook worden aangetoond.
7. Aanvaarden van de kans
a. Indien uit feiten en omstandigheden en naar de uiterlijke verschijningsvorm blijkt dat
hij de kans op de koop heet toegenomen (Porsche-arrest) of zeer onverschillig heeft
opgesteld (Enkhuizer doodslag-arrest).
b. Op de koop toenemen hij wilde het.
c. Het moet gaan om omstandigheden voorafgaand en ten tijde van het ongeval.
d. Direct helpen/112 bellen zijn geen contra-indicaties die in de weg zouden staan aan
het aanvaarden, nu zij hebben plaatsgevonden na het voorval.
8. Conclusie
Voorbereiding:
- Conditio-sine-qua-nontheorie: elke factor die niet weggedacht kan worden uit de reeks
schakels, welke naar het delict heeft geleid, een voorwaarde vormt voor het delict, en
dus las oorzaak van dat delict dien te worden gezien.
STAPPENPLANNEN:
- Causaliteit:
1. Leer van de causaliteit is de relatie tussen oorzaak en gevolg.
2. Huidige causaliteitsleer is de leer van de redelijke toerekening (Letale Longembolie).
a. Deze leer houdt in of het redelijkerwijze aan de gedraging van de verdachte is toe te
rekenen.
b. Voor invulling van de leer van redelijke toerekening dienen de oudere
causaliteitsleren als hulpmiddel en de aard van de gedraging.
c. Oudere hulpmiddelen zijn: csqn, causa proxima, voorzienbaarheidsleer en de aard van
de gedraging (ernst van de gevaarzetting).
3. Csqn is de vraag of de gedraging van de verdachte in de keten van gebeurtenissen een
onmisbare of noodzakelijke factor is geweest voor het intreden van het gevolg.
a. Deze leer is de ondergrens van het causaal verband (Groniger HIV-arrest) er kunnen
meerdere causaliteitsketens zijn die tot het gevolg kunnen leiden dat er sprake is van
alternatieve causaliteit.
b. Casus toepassen, als dit niet was gebeurd, dan ….
c. Wanneer er onzekerheid is, dan moet worden:
i. Breuk in keten van gebeurtenissen (Shaken Baby-arrest).
ii. Andere keten van gebeurtenissen Groniger HIV-arrest Aanzienlijke mate van
waarschijnlijkheid door de gedraging van verdachte.
4. Causa proxima stelt dat de laatste factor beslissend is voor strafrechtelijke
aansprakelijkheid.
a. Toepassen op de casus.
5. Voorzienbaarheidsleer gaat het om de vraag of een objectieve derde op basis van alle
bekend geworden omstandigheden het gevolg van de ten laste gelegde gedraging naar
algemene ervaringsregels redelijkerwijze zou kunnen hebben voorzien (Etalageruit-
arrest).
a. Toepassen op casus het zal voor een objectieve derde naar algemene ervaringsregels
voorzienbaar zijn dat …
6. Redelijke toerekening herhalen van oude causaliteitsleren.
a. Aortaperforatie
b. Dwarslaesie (Niet behandelde longinfectie)
- Culpa:
1. Het gaat hier om het bestanddeel culpa.
2. Culpa betekent aanmerkelijke verwijtbare onvoorzichtigheid.
3. Op te splitsen in twee delen:
a. Objectieve zijde: aanmerkelijke onvoorzichtigheid: anders moeten handelen en
b. Subjectieve zijde: verwijtbaarheid is anders kunnen handelen.
4. Dan nu eerste de aanmerkelijke onvoorzichtigheid: je moet daarbij kijken naar de aard
van de gedraging en de omstandigheden van het geval.
a. Wat is de gedraging (hierbij benoemen causaliteit)? Beschrijf de gedraging.
, b. Wat is/zijn de normen? Benoem de normen die worden geschonden. Dit kunnen ook
ongeschreven normen zijn.
c. Zijn die normen in aanzienlijke mate geschonden?
i. Uit het Blackoutarrest kan je afleiden dat het van belang is om wat voor normen het
gaat. Een zwaarwichtige norm kan genoeg zijn (bijv. wanneer het gaat om een
veiligheidsnorm ter bescherming van iemands leven).
d. Bij het geoorloofd risico gaat het om het rechtsbelang. Wanneer het gaat om het leven
en gezondheid van personen is dit geen geoorloofd risico. Beschrijf de gedraging en
gezien de gedraging van de gedachte is er wel/geen sprake van een geoorloofd risico.
e. Garantenstellung (verpleegsterarrest): zorgplicht, in het verkeer, met een bepaald
beroep. Er kan meer worden verwacht van die persoon.
f. Voorzienbaarheid: omschrijven de gedraging en bepaal of het gevolg kon voorzien
(Kampvuur Castricum).
5. Als de aanmerkelijke onvoorzichtigheid is vastgesteld kan je aannemen dat verdachte
ook verwijtbaar heeft gehandeld (dat hij anders kon handelen). Omschrijving hoe hij
anders had kunnen handelen. Deze veronderstelling gaat alleen niet op wanneer er
sprake is van een schulduitsluitingsgrond.
6. Geen sprake van een schulduitsluitingsgrond.
7. Conclusie: ja bestanddeel culpa kan worden bewezen.
- Opzet:
1. Opzet is willens en wetens handelen.
2. Opzet ziet op alle bestanddelen die na opzet in de delictsomschrijving zijn vermeld.
3. Geen sprake van zuiver opzet
4. Voorwaardelijk opzet is voldoende.
a. Bewust aanvaarden van de aanmerkelijke kans (HIV-I-arrest)
b. Drie voorwaarden:
i. Aanmerkelijke kans
ii. Bewustzijn van die kans
iii. Aanvaarden van die kans
5. Aanmerkelijke kans
a. Kijken naar algemene ervaringsregels of de kans als aanmerkelijk kan worden geacht
(HIV-I-arrest). “Is de kans aanmerkelijk dat …..?
b. De aanmerkelijke kans kan worden aangetoond.
6. Bewustzijn van de aanmerkelijke kans
a. Uit verklaringen blijkt niet dat hij van bijv. die kans op letsel op de hoogte was.
b. Kijken naar objectieve gemiddelde derde kon hij zich er bewust van zijn?
c. Iedereen weet dat, dus ook de verdachte.
d. Het bewustzijn kan ook worden aangetoond.
7. Aanvaarden van de kans
a. Indien uit feiten en omstandigheden en naar de uiterlijke verschijningsvorm blijkt dat
hij de kans op de koop heet toegenomen (Porsche-arrest) of zeer onverschillig heeft
opgesteld (Enkhuizer doodslag-arrest).
b. Op de koop toenemen hij wilde het.
c. Het moet gaan om omstandigheden voorafgaand en ten tijde van het ongeval.
d. Direct helpen/112 bellen zijn geen contra-indicaties die in de weg zouden staan aan
het aanvaarden, nu zij hebben plaatsgevonden na het voorval.
8. Conclusie
