Straf(proces)recht week 7 hoorcollege en werkgroep uitwerkingen

Strafrecht week 7

Kennisclips:

1 (Sophie):

- In het materiële strafrecht draait het om de vraag of en in welke vorm strafrechtelijke
aansprakelijkheid kan worden aangenomen of de daarvoor geldende voorwaarden zijn
vervuld.
- Bronnen:
 Wetboek van Strafrecht
 Bijzondere wetten, zoals Opiumwet en Wet Wapens en Munitie
- Boeken:
 Boek 1: algemene bepalingen (slotbepaling art. 91 Sr: zorgt ervoor dat je een leerstuk
van bijv. poging ook bij Opiumwet kan gebruiken)
 Boek 2: misdrijven
 Boek 3: overtredingen (het is niet relevant of je iets expres of per ongeluk hebt gedaan
 opzet en schuld zijn niet zo relevant + poging, medeplichtigheid, voorbereiding kan
niet bij overtredingen)

2 (Bjorn):

- Definitie van ‘strafbaar feit’: een strafbaar feit is een menselijk gedraging die valt binnen een
wettelijke delictsomschrijving en die wederrechtelijk en verwijtbaar is.
- Wederrechtelijk en verwijtbaar: elementen, de andere 2: bijzondere voorwaarden.
- Voorwaarde 1 (menselijke gedraging):
 Dit kan door (Rechts)personen  dieren zijn dus uitgesloten.
 Gedraging of nalaten (daadstrafbeginsel)  belangrijk: gedachten zijn niet strafbaar.
- Voorwaarde 2 (binnen de wettelijke delictsomschrijving):
 De wet moet aangeven dat iets strafbaar is (legaliteitsbeginsel)
 Bestanddelen (alle bestanddelen moeten bewezen worden)
- Voorwaarde 3 (wederrechtelijk):
 Gedraging is in strijd met het recht (wederrechtelijkheidsbeginsel)
 Element (hoeft niet te worden bewezen want als aan delictsomschrijving is voldaan
wordt aangenomen dat de elementen aanwezig zijn, indien deze niet bestanddelen zijn
of er een beroep op wordt gedaan  concretiseren van wederrechtelijkheid)
- Voorwaarde 4 (verwijtbaarheid):
 Het moet gaan om schuld in strafrechtelijke zin
 Element (wordt geacht aanwezig te zijn, tenzij er sprake is van een
schulduitsluitingsgrond)
- Hoe zijn strafbare feiten vormgegeven in Wetboek van Strafrecht:
 Delictsomschrijving
 Kwalificatie (soms): naam van strafbaar feit
 Strafbedreiging: maximale strafhoogte
- Twee opmerkingen:
 Niet alle strafbare feiten hebben een eigen kwalificatie
 In bijzondere wetten staan de delictsomschrijvingen enerzijds, en de kwalificatie en
strafbedreiging anderzijds in verschillende artikelen

, Hoorcollege 7:

Leerstuk: de gedraging:

- Staat in delictsomschrijving
- Gedraging die wederrechtelijk is
- Gedraging die verwijtbaar is

Gedraging (2):

- Handeling uitgedrukt met werkwoord
 Art. 150 Sr: het opgraven, verplaatsen of vervoeren (van een lijk)
 Art. 242 Sr: het (seksueel) binnendringen (van het lichaam)
 Art. 310 Sr: het wegnemen (van een goed van een ander)
- Handeling met een concreet aangeduid gevolg
 Art. 287 Sr (Doodslag), gevolg: de dood van een mens
- Handeling met een bedoeld, maar vaag aangeduid gevolg
 Art. 300 Sr (Mishandeling), bedoeld gevolg zal zijn: pijn en/of letsel bij een mens

Gedraging (3):

- Formele delicten: kale gedraging die strafbaar zijn (bijv. werkwoorden)
- Materiële delicten: accent op het gevolg

Soms stelt wetgever niet een actief handelen strafbaar maar juist het tegenovergestelde.

- Commissie delicten (actief handelen)
- Omissie delicten (delicten die passiviteit strafbaar stellen): voorbeelden art. 136 Sr, art. 184
Sr en art. 450 Sr

Oneigenlijk omissiedelict: er zijn commissiedelicten maar die kunnen ook worden gerealiseerd door
passief te blijven (niet-actief: bijv. dood van kind door geen eten te geven)

De verboden toestandsdelicten (soms is de toestand ineens verboden):

- HR 19 januari 1931…
- Vier schepen arrest: Schipper 3 zei dat hij niet strafbaar is omdat de vierde de boot als 4 de
aanlegde. HR: ze vervullen alle 4 de delictsomschrijving maar dader is degene die de
verboden toestand heeft doen ontstaan
- HR 9 maart 1948, NJ 1948/370 (3 fietsers arrest): HR herhaalt regel uit de vier schepen arrest
(dus de buitenste fietser), maar het ligt hier gecompliceerde. HR zegt plus ieder van degene
die gemakkelijk een einde aan de verboden toestand kan maken.

Gedraging (4):

- Delicten met een bijkomende voorwaarde voor strafbaarheid (eerst een voorwaarde moet
worden vervuld om de gedraging strafbaar te maken, als die voorwaarde zich niet vervuld,
dan is het niet strafbaar):
 Art. 101 Sr: als de oorlog daadwerkelijk uitbreekt
 Art. 450 Sr: als de dood van de hulpbehoevende intreedt
- Door het gevolg gekwalificeerde delicten (opzetdelicten):
 Art. 300 lid 1 Sr (eenvoudige mishandeling  een droge klap)
 Art. 300 lid 2 Sr (zwaar lichamelijke letsel ten gevolge
 Art. 300 lid 3 Sr (de dood ten gevolge)