HC Farmacologie Liesbeth Boriau
1. Toediening geneesmiddelen
Bij elke toedieningsweg hoort een toedieningsvorm
Systemisch = Via bloed
Lokaal = op plek zelf
1. Oraal
- Vaste vorm: (Bruis)Tabletten, capsules, zakjes, …
- Vloeibare vorm: Siroop, druppels,
2. Sublinguaal: opname van mond naar bloedbaan
- Onder tong en gaat systemisch in bloed, ze gaan de spijsvertering dus ontwijken
- Tabletten, spray
3. Rectaal
- Zetpillen of suppo’s
- Klysma’s (lavement)
4. Parenteraal
- Spijsvertering omzeilen/vermijden dus niet maag en darm
- Intraveneus: rechtstreeks in bloedvat
- Intramusculair: injectie in spier
- Subcutaan: Injectie onderhuid
- Plumonaal: via inademing
5. Transdermaal Therapeutisch systeem
= Geneesmiddelpleister
- Hormoonplijster
- Transdermale gel
6. Topisch: lokale toediening
- Crème, druppels, …
-
1 hetzelfde werkzaam bestanddeel kan op # toedieningsvormen beschikbaar zijn en dus ook #
toedieningsweg paracetamol
2. Werking van geneesmiddelen
3 Fasen
1. Farmaceutische fase
2. Farmacokinetische fase
3. Farmacodynamische fase
1
, HC Farmacologie Liesbeth Boriau
1.Farmaceutische fase = het geneesmiddel komt vrij uit de toedieningsvorm en lost op.
In het spijsverteringsstelsel moet het geneesmiddel oplossen alvorens door het lichaam kan
opgenomen worden
De farmaceutische fase bepaalt:
De snelheid van afgifte van het werkzaam bestanddeel (bruistabletten sneller therapeutisch
effect hebben)
Hvlheid afgegeven wordt
Farmaceutische beschikbaarheid = De fractie vh farmacon (werkzame stof) uit toedieningsvorm
vrijkomt en oplost
Als al geneesmiddel in toedieningsvorm vrijkomt uit toedieningsvorm en vervolgens oplost is de
farmaceutische beschikbaarheid 100%
Het geneesmiddel is dan 100% beschikbaar in vorm die door lichaam kan worden opgenomen.
2.Farmacokinetische fase = reis vh geneesmiddel door lichaam
Absorptie
Distributie ADME
Metabolisatie Eliminatie
Excretie
Hoe ga ik het innemen?
Waar gaat het naartoe?
Hoe gaat het afgebroken worden?
Hoe gaat het naar de buitenwereld?
1. Absorptie: Het farmacon wordt door lichaam opgenomen in bloedbaan.
Bij intravasculaire toediening (rechtstreeks in bloedbaan) wordt deze stap overgeslagen
1.Absorptie na orale inname GM:
GM ingeslikt -> GM opgenomen via maag en darmen -> Afbraak in darmwand/lever -> GM
in bloed
Fist-pass effect = Afbraak/omzetting van geneesmiddel door lever of enzymen in de
darmwand tijdens eerste passage in lichaam
Biologische beschikbaarheid = De fractie vd toegediende dosis die in algemene circulatie
komt.
Bij intravasculaire toediening is deze 100%
Onderzoeken vd orale biologische beschikbaarheid van geneesmiddel van belang om te
weten of een bepaald geneesmiddel wel oraal kan worden toegediend!
2
1. Toediening geneesmiddelen
Bij elke toedieningsweg hoort een toedieningsvorm
Systemisch = Via bloed
Lokaal = op plek zelf
1. Oraal
- Vaste vorm: (Bruis)Tabletten, capsules, zakjes, …
- Vloeibare vorm: Siroop, druppels,
2. Sublinguaal: opname van mond naar bloedbaan
- Onder tong en gaat systemisch in bloed, ze gaan de spijsvertering dus ontwijken
- Tabletten, spray
3. Rectaal
- Zetpillen of suppo’s
- Klysma’s (lavement)
4. Parenteraal
- Spijsvertering omzeilen/vermijden dus niet maag en darm
- Intraveneus: rechtstreeks in bloedvat
- Intramusculair: injectie in spier
- Subcutaan: Injectie onderhuid
- Plumonaal: via inademing
5. Transdermaal Therapeutisch systeem
= Geneesmiddelpleister
- Hormoonplijster
- Transdermale gel
6. Topisch: lokale toediening
- Crème, druppels, …
-
1 hetzelfde werkzaam bestanddeel kan op # toedieningsvormen beschikbaar zijn en dus ook #
toedieningsweg paracetamol
2. Werking van geneesmiddelen
3 Fasen
1. Farmaceutische fase
2. Farmacokinetische fase
3. Farmacodynamische fase
1
, HC Farmacologie Liesbeth Boriau
1.Farmaceutische fase = het geneesmiddel komt vrij uit de toedieningsvorm en lost op.
In het spijsverteringsstelsel moet het geneesmiddel oplossen alvorens door het lichaam kan
opgenomen worden
De farmaceutische fase bepaalt:
De snelheid van afgifte van het werkzaam bestanddeel (bruistabletten sneller therapeutisch
effect hebben)
Hvlheid afgegeven wordt
Farmaceutische beschikbaarheid = De fractie vh farmacon (werkzame stof) uit toedieningsvorm
vrijkomt en oplost
Als al geneesmiddel in toedieningsvorm vrijkomt uit toedieningsvorm en vervolgens oplost is de
farmaceutische beschikbaarheid 100%
Het geneesmiddel is dan 100% beschikbaar in vorm die door lichaam kan worden opgenomen.
2.Farmacokinetische fase = reis vh geneesmiddel door lichaam
Absorptie
Distributie ADME
Metabolisatie Eliminatie
Excretie
Hoe ga ik het innemen?
Waar gaat het naartoe?
Hoe gaat het afgebroken worden?
Hoe gaat het naar de buitenwereld?
1. Absorptie: Het farmacon wordt door lichaam opgenomen in bloedbaan.
Bij intravasculaire toediening (rechtstreeks in bloedbaan) wordt deze stap overgeslagen
1.Absorptie na orale inname GM:
GM ingeslikt -> GM opgenomen via maag en darmen -> Afbraak in darmwand/lever -> GM
in bloed
Fist-pass effect = Afbraak/omzetting van geneesmiddel door lever of enzymen in de
darmwand tijdens eerste passage in lichaam
Biologische beschikbaarheid = De fractie vd toegediende dosis die in algemene circulatie
komt.
Bij intravasculaire toediening is deze 100%
Onderzoeken vd orale biologische beschikbaarheid van geneesmiddel van belang om te
weten of een bepaald geneesmiddel wel oraal kan worden toegediend!
2
