Samenvatting Gespreksvoering in de klinische praktijk

INTAKEGESPREK & ADVIESGESPREK
Gespreksfasen:
 3 grote fasen binnen hulpverleningsproces:
 Probleemverheldering
o Contact leggen en beeldvorming omtrent problemen
 Probleemnuancering
o Naar een genuanceerde en overzichtelijke probleemvisie
 Probleembehandeling
o Productdoelen stellen en actie ondernemen in dagelijks
leven
 Soms meerdere cycli tijdens 1 hulpverlenend proces
 Elke nieuwe fase bovenbouw op vorige fase
 Duur fasen afhankelijk van problematiek en cliëntsysteem




Rollen:
 In elkaar overvloeiende rollen:
 Vertrouwensfiguur
o samen de knoop ontwarren
 Mededeelzame detective
o generalisaties-distorties-deleties ontwaren
 Docent
o tentatief andere theoriegeleide visies aanbrengen
 Coach
o containen van experimenteerpogingen
 Rollen authentiek en gemeend opnemen
 Overlappende en elkaar aanvullende rollen

, Intakegesprek:
Situering:
 Voornamelijk binnen 1ste fase gespreksmodel
Concrete doelen:
 Opbouw vertrouwensrelatie
 Zodat deze zich veilig voelt om zich te durven uiten
 Problemen rustig verkennen
 Taak hv: luisteren en begrip
 Taak beiden: inzicht in problemen
 Ordening in problemen aanbrengen
 Duidelijkheid verschaffen
 Plaats intake binnen hv-proces / verloop van intake
 Financieel
 Verslaggeving
 Contact derden
 Beroepsgeheim
 Mogelijkheden setting
Gespreksvaardigheden:
‘niet’ –selectieve Selectieve luistervaardigheden Regulerende vaardigheden
luistervaardigheden

Non-verbaal gedrag benoemen Vragen stellen Openen van het gesprek

Strikt verbaal volgen Parafraseren Transparantie

Gebruik van stiltes Reflecteren Terugkoppelen naar doelen

Concretiseren Situatie verduidelijken

Samenvatten Hardop denken

Afsluiten

,Voorwaarden goed intakegesprek:
 2 belangrijke voorwaarden:
 De juiste uitgebreidheid
o Wanneer kort?
 Bij specifieke vraag
 Bij crisis-situatie
 Als cliënt aan ‘verkeerde’ adres is
 Bv. jac of caw
o Anders: uitgebreid
 afhankelijk van werking dienst
 complexiteit van hulpvraag
 soms meerdere gesprekken nodig
 Balans tussen informatie en empathie
o Thema’s aansnijden doch verhaal cl volgen
o Dubbele taak voor hulpverlener:
 Gerichte, theoriegeleide exploratie
 Open oog houden
o Flexibele opstelling noodzakelijk!
o Dus: thema’s invlechten in gesprek
o Vaardigheden:
 Parafrasen, verdiepende vragen, samenvattingen,
…
 Thema’s aansnijden doch verhaal cl volgen
Opbouw:
 Problemen/klachten/moeilijkheden
 Aanleiding afspraak
 Attributies rond ervaren problemen en klachten
 Beleving van de situatie
 Gevolgen voor het dagelijks functioneren
 Probleemhantering, reeds geprobeerde aanpak
 Hulpverleningsgeschiedenis
 Compenserende omstandigheden
 Krachten/mogelijkheden
 Gezinssituatie
 Sociale situatie
 Achtergrond/anamnese
 Werk: opleiding, ervaring, beleving, …
 School: prestaties, sociale vaardigheden, beleving, …
 Ontwikkeling: slapen, eten, motoriek, taal, zelfstandigheid, …
 Familiale anamnese: medisch, psychisch, emotioneel,
psychiatrisch, …
 Doelstellingen en behoeften
 (realistische) Verwachtingen en wensen naar de dienst toe
Vaak voorkomende valkuilen:

,  Teveel gericht op verzamelen informatie
 Meer empathisch inleven
 Teveel op belevingsaspect gericht
 Empathie doseren
 Onvoldoende uitdiepen van een onderwerp
 Meer doorvragen
 Te weinig structuur bieden
 Meer reguleren, samenvatten
 Te snel denken dat je het begrijpt
 Langer ‘naïef’ blijven
 Te veel vragen stellen
 Meer parafraseren en doorvragen
Adviesgesprek:
Situering:
 Voornamelijk binnen 2de fase gespreksmodel
Soorten adviesgesprekken:
 Waarom?
 De Wet van Maier: E = f(K,A): De effectiviteit van een advies
wordt bepaald door de kwaliteit van het advies en de
acceptatie door de adviesvrager.
Type probleem Technisch Gemengd (KA) Persoonlijk (Ak)
(Ka)

Rol als adviseur Expert Consultant Coach


Verwachting adviesvrager Oplossing Advies op maat Procesondersteuning



Geschikte Tell-and-sell Tell-and-listen, Oplossingsgericht/participatief
gespreksmethode Shared
decision
making
Meedelen van advies:
 tell and sell (Ka) & tell and listen (KA)
 1. Voorbereiding van het gesprek: onderzoek
o Formeel of informeel
 2. Inleiden van gesprek
o Welkom, uitleg doel, beschikbare tijd, toestemming om
visie mee te delen
 3. Verduidelijken van situatie
o Voorzichtig, uitleg + herkenningscheck, ruimte voor
emoties
 4. Geven van advies