Ademhaling is een vitale lichaamsfunctie omdat het nodig is om te kunnen overleven. Het
belangrijkste doel v ademhaling is regelmatige uitwisseling O2 en CO2, bij inspiratie (inademing)
O2 opgenomen dat i bloed terecht zal komen en via circulatie naar versch delen i lichaam
wordt gebracht. Door de stofwisseling vrijgekkomen C02 gaat via expiratie (uitademing) worden
uitgescheden. Door de gasutiwisseling zorgt ademhaling ook voor evenwichtige zuurtegraad
in bloed.
Bij goed functionerende ademhaling mens in staat activiteiten te ontw zoals ADL-functies, bijmoeilijking ademhaling -> invloed lich
activiteiten -> toestand snel achteruitgaan
Taken vpk ademhaling:
- Observeren
- Opvolgen
- Ondersteunen v ademhaling
Kenmerken normale ademhaling:
Frequentie 9 – 14 x/min.
Regelmaat Regelmatig
Diepte Geen oppervlakkige of hele diepe ademhaling
Gelijkmatigheid Even diep
Beweging thorax Symmetrisch
Inspanning Geen inspanning
Gevoel Pijnloos
Geluid (Bijna) niet hoorbaar
Geur geurloos
Sputum Doorzichtig en vloeibaar
Saturatie 95 – 99%
Goed funcitionerende ademhaling beïnvloed door:
- Leeftijd (één vd meest bepalende)
o Jonge kids: 20-30 X/min
o Oudere kids: 20-26 X/min
o Volwassenen: 9-14 X/min
- Werk en leefklimaat
Bv. zittende arbeid -> gevolgen conditie -> bij zware arbeid mindere ademh, slechte huisvesting met vocht -> sneller
ademhproblemen
- Levensritme
Bv. impact werken en rusten, slapen, stress -> werkt op ademh
- Positieve / negatieve gewoonten
, Bv. slapen met goede ventilatie -> +, roken -> -
- Psychische en lichamelijke gesteldheid
Bv. droefheid, luiheid, psychische vermoeidheid -> rustige en lagzame ademh, anderer omstandigheden -> versnelling ademh
- Klimaat
Bv. bergklimaat -> + invloed door O2 rijke lucht, luchtvervuilig en smog -> - invloed
- Cultuur
Bv. sommige culturen meer aandacht voor joga, fitness, …
Verzamelen info / signalen
ABCDE -> kijken of acute situatie is, A en B -> 1e symptomen ernstige situatie
A (airway):
- Luchtweg vrij? -> kijken of nog iemand kan spreken
- Inspectie mondkeelhote
- Luister naar bijgeluiden -> kunnen wijzen op moeilijke ademhaling
B (breathing):
- Ademhaling bekijken
- Ademhaling beluisteren
- Ademhaling voelen
- Ademhaling meten
Bedoeling v observeren ademhaling -> herkennen afwijkingen normale ademhpatroon
- Frequentie
o Jonge kids: 20-30 X/min
o Oudere kids: 20-26 X/min
o Volwassenen: 9-14 X/min
(verhouding hartslag tot aantal ademhbewegingen -> 5:1, meestal constant)
- Regelmaat
: regelamtig ritme, steeds evenveel tijd tssn ademhalingen
- Diepte
: ademvolume is hvl lucht bij elke ademh in en uit wordt geademd (gezonde vlw ->
500ml)
- Gelijkmatigheid
: alle adm even (on)diep
- Beweging thorax
: normaal symmetrisch bewegen tijdens in / uitademing, als 1 v 2 helften achterblijft /
tegengesteld beweegt -> arts verwitten!!!!!