ZSO 3 beeldvorming v ouderen
Vorm v leeftijdspiramide zal fles worden door ontgroening (afnemend aantal jongeren) en vergrijzing
(toenemend aantal ouderen)
Babyboom / geboortegolf (1945-1965)
: terug vertrouwen in toekomst en verbeterde levensomstandigheden na WO II ->
babyboomgeneratie
Vergrijzing
: door ontrgroening en toegenomen levensverwachting neemt aandeel ouderen in
samenleving toe
Verzilvering
: groep 80 + en 100 jarigen gaat sterk aangroeien door verouderen babyboomgeneratie
Vergrijzing binnen vergrijzing
Vergrijzing aan top
Vrouwen langere levensvewachting dan mannen maar verliezen voorsprong door
risicogedrag (meer alcohol, roken, seksuele partners, …) hypotesen hiervoor zijn:
- Chromosoom XX -> beschermende functie en man heeft maar 1 x
- Geslachtshormoon -> oestrogeen zou uiteinden chromosomen beschermen
Grijze druk / ouderen afhankelijkheidsratio (OAR)
: ontgroening, vergrijzing en verzilvering zorgen voor toegenomen grijze druk, geeft
verhouding tssn versch generaties weer:
- mate waarin jongeren / ouderen ondersteund worden door werkende bevolking
- verhouding tssn 65 + en aantal 15-64 jarigen
geeft beeld over te verwachten economische / familliale druk door demografische
veranderingen
kernelementen om gezond oud te worden zijn de Blue Zones:
- voeding
- beweging
- sociale activiteiten
- overstijgende doelen
- weinig tot geen stress
diversiteit op vlak van generaties
vooroorlogse generatie:
- kerk had grote invloed
- gehoorzaamheid, spaarzaamheid, respect -> belangrijkste waarden
- individu ondergeschikt aan gemeensch doelen
stille generatie:
- als kind ontberingen en angsten v WO II
- voor hen was belangrijk wat gemeenschap nodig had en niet zij als persoon
, - goed leren aanpassen
- met weinig content zijn
- inzet voor anderen
- weinig kritische houding
- dank-je-wel generatie
protest generatie:
- 1e generatie waar zowel vrouwen als mannen mogelijkheden krijgen studeren en
eigen keuzes maken
- Streven naar zelfontplooiing en autonomie (opkomst anticonceptiepil) en toch nog opvolgen
strikte regels -> nieuwe levensstijlen (flower power) -> wereldwijde
studentenprotestbeweging
- Hoger opgeleid en mondiger
- Materialistisch en indivudalistischer
- Sandwichgeneratie want moet tijd verdelen tssn zorg kleinkinderen, ouders, zelfzorg,
werken
Diversiteit op vlak v gzh
Vitale en actieve oudere:
- 1 chronische / acute aandoening waarvoor behandeling krijgt
- Voor de rest in staat voor zichzelf op te komen
Pregeriatrische zorgvrager:
- Actief en tijdig gzh risico’s detecteren om aan te pakken voor functieverlies optreedt
- 1 / meerdere chronische aandoeningen in complexere situatie -> meer nood
ondersteuning en betrokkenheid zowel informele als formele zorgverstrekkers
Geriatrische zorgvrager:
- Versch crhonische aandoeningen met multimorbiditeit en sterk verlies autonomie op
versch gebieden
Psychogeriatrische zorgvrager:
- Op latere leeftijd meer / minder ernstige psychische problemen / gedagsproblemen
ontw zoals dementie, depressie, achterdocht, …
Diversiteit op vlak v afkomst
Ouderen met migratieachtergrond:
- vaker gevolgen beroepsziekten
- vaker slachtoffer werkongevallen met als gevolg invaliditeit / verlies v functies
- psychosomatische klachten door migratieverhaal en oud worden in ‘vreemd’ land
Beeldvorming
: zowel bewust als onbewust proces waarbij bep kenmerken meestal eigenschappen en
gedragingen aan groep mensen wordt toegekend, komt tot stand door:
- wat we zelf met die anderen meemaken
- bestaande opvattingen en attituden geheel / gedeeltelijk overnemen
Vorm v leeftijdspiramide zal fles worden door ontgroening (afnemend aantal jongeren) en vergrijzing
(toenemend aantal ouderen)
Babyboom / geboortegolf (1945-1965)
: terug vertrouwen in toekomst en verbeterde levensomstandigheden na WO II ->
babyboomgeneratie
Vergrijzing
: door ontrgroening en toegenomen levensverwachting neemt aandeel ouderen in
samenleving toe
Verzilvering
: groep 80 + en 100 jarigen gaat sterk aangroeien door verouderen babyboomgeneratie
Vergrijzing binnen vergrijzing
Vergrijzing aan top
Vrouwen langere levensvewachting dan mannen maar verliezen voorsprong door
risicogedrag (meer alcohol, roken, seksuele partners, …) hypotesen hiervoor zijn:
- Chromosoom XX -> beschermende functie en man heeft maar 1 x
- Geslachtshormoon -> oestrogeen zou uiteinden chromosomen beschermen
Grijze druk / ouderen afhankelijkheidsratio (OAR)
: ontgroening, vergrijzing en verzilvering zorgen voor toegenomen grijze druk, geeft
verhouding tssn versch generaties weer:
- mate waarin jongeren / ouderen ondersteund worden door werkende bevolking
- verhouding tssn 65 + en aantal 15-64 jarigen
geeft beeld over te verwachten economische / familliale druk door demografische
veranderingen
kernelementen om gezond oud te worden zijn de Blue Zones:
- voeding
- beweging
- sociale activiteiten
- overstijgende doelen
- weinig tot geen stress
diversiteit op vlak van generaties
vooroorlogse generatie:
- kerk had grote invloed
- gehoorzaamheid, spaarzaamheid, respect -> belangrijkste waarden
- individu ondergeschikt aan gemeensch doelen
stille generatie:
- als kind ontberingen en angsten v WO II
- voor hen was belangrijk wat gemeenschap nodig had en niet zij als persoon
, - goed leren aanpassen
- met weinig content zijn
- inzet voor anderen
- weinig kritische houding
- dank-je-wel generatie
protest generatie:
- 1e generatie waar zowel vrouwen als mannen mogelijkheden krijgen studeren en
eigen keuzes maken
- Streven naar zelfontplooiing en autonomie (opkomst anticonceptiepil) en toch nog opvolgen
strikte regels -> nieuwe levensstijlen (flower power) -> wereldwijde
studentenprotestbeweging
- Hoger opgeleid en mondiger
- Materialistisch en indivudalistischer
- Sandwichgeneratie want moet tijd verdelen tssn zorg kleinkinderen, ouders, zelfzorg,
werken
Diversiteit op vlak v gzh
Vitale en actieve oudere:
- 1 chronische / acute aandoening waarvoor behandeling krijgt
- Voor de rest in staat voor zichzelf op te komen
Pregeriatrische zorgvrager:
- Actief en tijdig gzh risico’s detecteren om aan te pakken voor functieverlies optreedt
- 1 / meerdere chronische aandoeningen in complexere situatie -> meer nood
ondersteuning en betrokkenheid zowel informele als formele zorgverstrekkers
Geriatrische zorgvrager:
- Versch crhonische aandoeningen met multimorbiditeit en sterk verlies autonomie op
versch gebieden
Psychogeriatrische zorgvrager:
- Op latere leeftijd meer / minder ernstige psychische problemen / gedagsproblemen
ontw zoals dementie, depressie, achterdocht, …
Diversiteit op vlak v afkomst
Ouderen met migratieachtergrond:
- vaker gevolgen beroepsziekten
- vaker slachtoffer werkongevallen met als gevolg invaliditeit / verlies v functies
- psychosomatische klachten door migratieverhaal en oud worden in ‘vreemd’ land
Beeldvorming
: zowel bewust als onbewust proces waarbij bep kenmerken meestal eigenschappen en
gedragingen aan groep mensen wordt toegekend, komt tot stand door:
- wat we zelf met die anderen meemaken
- bestaande opvattingen en attituden geheel / gedeeltelijk overnemen
