Kwaliteit: hoe werkt het?
De focus van kwalitatief onderzoek ligt op het ‘begrijpen’ van fenomenen die
worden waargenomen en niet op het ‘verklaren’ ervan. Er worden geen
oorzakelijke (of andere) verbanden gezocht met deze onderzoeksvorm. Er is
vooral aandacht voor de ‘dynamiek’ die onder de oppervlakte schuilt.
Observatie en analyse
- Er worden waarnemingen gedaan uit de thematische filmcompilatie.
- Gelijktijdig een betekenis toegekend aan vaststellingen, gebaseerd op
eigen kennis en ervaring van de observator.
- Een situatieanalyse gemaakt door de toeschouwer.
Losse elementen (verbale en non verbale communicatie &
metacommunicatieve eigenschappen)
inhoudelijk inzicht van de manier waarop de elementen zich onderling
verhouden (verbanden).
- Het interpreteren van waargenomen gedrag (en zelfs de waarneming)
bevat altijd subjectieve invloeden.
Voorkennis en opinie van de waarnemers (vgl: gezondheidswerker,
jurist, journalist, …)
Fenomenen als cognitieve dissonantie (conflict tussen kenniskader en
perceptie) en
Retrograde inhibitie (herevaluatie van waarneming door beïnvloeding
na de feiten) kunnen waarnemingen vertekenen.
Inductief proces naar hypothese en theorie
- Dronken personen vertonen coördinatiestoornissen
- “ nemen onverstandige beslissingen
- “ slagen er niet goed in om eenvoudige problemen (uitdagingen) effectief
op te lossen
- Mensen die zich ongewoon gedragen door dronkenschap zijn grappig
- Personen die zich gedragen als mensen onder invloed zijn bedreigend voor
de omgeving
- Dronkenschap draagt een stigma dat niet oproept tot medeleven
- “Getuigen” van gevaarlijke/ongewone situaties maken liever filmopnames
dan zich te engageren in hulpverlening
Uit de waarneming kunnen gemeenschappelijke thema’s en bijzondere topics
weerhouden worden. Het vinden van overeenkomsten en uitzonderlijke
elementen, is in hoge mate afhankelijk van de ‘onderzoeker’ die de
waarnemingen analyseert. Uit de ontdekte inhoud kunnen proposities
(stellingen/beweringen) en hypothesen geformuleerd worden voor verder
(kwantitatief) onderzoek.
De kwalitatieve benadering kan ook direct gebruikt worden voor het bekomen
van een eindproduct (zonder verder onderzoek). Via herhaalde observaties van
dronken personen zal het mogelijk zijn om (bijvoorbeeld) een gedragscode op te
stellen voor hulpverleners die moeten omgaan met geïntoxiceerde patiënten.
Daarbij kunnen verschillende elementen een invloed hebben: analgesie, agressie,
1
,slechte coördinatie, verengde waarneming, foute inschatting van de omgeving en
bedreigingen, decorumverlies, braakrisico, verlaagde spiertonus, …
Analyse en inductie
- Analyse van gegevens is een continu proces bij kwalitatief onderzoek (ook
tijdens de dataverzameling)
- Aangezien de dataverzameling niet vooraf gestructureerd is (maximaal
een framework) zal de analyse ervan een kwetsbaar punt zijn in het
onderzoek
- Via een inductief proces wordt uit de data een thematische structuur
opgebouwd. Er is altijd ook een deductief element aanwezig
(framework/theoretisch kader)
Het (systematisch) analyseren van de verworven data, is kenmerkend voor
kwalitatief onderzoek. Bij kwantitatief onderzoek gebeurt de dataverzameling
zeer gericht, binnen een theoretisch kader. De analyse van de metingen zal
daarna vooral gebaseerd zijn op statistiekmodellen. Bij kwalitatief onderzoek
wordt een diepgaande input verwacht, waarbij zoveel mogelijk informatie wordt
opgenomen (tot saturatie). De inhoud zal pas nadien duidelijk worden, door
toepassing van inhoudsanalyse. Ook tijdens de dataverzameling zal de
onderzoeker informatie analyseren, om de vraagstelling/observatie te richten op
wat relevant is (omdat een onderwerp herhaaldelijk aan bod komt, of er door de
respondenten klemtoon wordt op gelegd).
De analyse van gegevens zal beïnvloed worden door de kennis en ervaring van
de analist. Om relevante thema’s te ontdekken zal de dataverwerking op een
methodologisch verantwoorde wijze moeten aangepakt worden (meerdere
codeurs).
Het ontdekken van categorieën of thema’s in de dataset (= coderen) is een
inductief proces. Er wordt vertrokken vanuit de losse data om tot overkoepelende
concepten te komen. Toch speelt er altijd een zekere mate van deductief werken,
aangezien de onderzoekers zich (theoretisch) hebben voorbereid op het
onderwerp van onderzoek. Er is dus in min of meerdere mate een kader
(framework) aanwezig dat kan gebruikt worden om data te structureren.
2
, Kwantitatief vs Kwalitatief
1. Onderzoeksvraag: kwantitatief wordt generalisatie beoogd (algemene
waarheid), waarbij op wiskundige/statistische wijze verbanden worden
aangetoond die een theoretisch kader bevestigen (corroboration) of
afwijzen (refutation). Vaak gebeurt dit onder vorm van hypothesen.
Kwalitatief zal ook vertrokken worden uit een theoretisch kader (soms
vaag of gefragmenteerd), maar de doelstelling van onderzoek ligt eerder
op het ‘begrijpen’ en verdiepen ervan. De conclusies kunnen niet
gegeneraliseerd worden, maar brengen ‘begrip’ in de voorgestelde
fenomenen.
2. Methode/werkwijze van dataverzameling: kwantitatief wordt voor een
design gekozen dat generalisatie toelaat (hoogste kracht uit RCT). De
dataverzameling gebeurt met betrouwbare en valide (deductief)
meetinstrumenten die toelaten om ‘geoperationaliseerde’ meetwaarden te
bekomen. Bij kwalitatief onderzoek zijn de methodes gericht op een zo
ruim mogelijke gegevensverzameling (tot saturatie) die nog niet
geoperationaliseerd is. Hiervoor wordt een selecte groep (steekproef)
gebruikt, die wel representatief moet zijn voor het doel van het onderzoek.
Hoewel er meestal een vaag theoretisch kader beschikbaar is, zullen de
data continu geanalyseerd worden om de gegevensverzameling gericht bij
te sturen (inductief).
3. Resultaten en data-analyse: kwantitatief onderzoek berust op de
statistische verwerking van meetwaarden (getallen en frequenties) om
verbanden zichtbaar te maken. Kwalitatief onderzoek maakt gebruikt van
inhoudsanalyse om ‘orde’ te creëren in de massa verkregen data. Hiervoor
worden ‘logische’ methodes gebruikt die gebaseerd zijn op filosofische
principes (denk- en redeneerprocessen). Op die manier worden ‘patronen’
ontdekt in de tekst (taal) wat indeling in thema’s en categorieën toelaat.
Milgram: kwalitatief of kwantitatief?
Hoe gaan (doorsnee) burgers om met gezag? Betekenis en invloed van
gezagssymbolen (witte schort, uniform). Reacties van mensen op gezagsdilemma
(fysieke kenmerken). Cognitieve dissonantie (waarden en realiteit)? Typisch
experiment uit de sociale psychologie, waarbij de interpretatie van een
kleinschalige opstelling (sample) vertaald wordt naar een veel grotere dimensie
3
De focus van kwalitatief onderzoek ligt op het ‘begrijpen’ van fenomenen die
worden waargenomen en niet op het ‘verklaren’ ervan. Er worden geen
oorzakelijke (of andere) verbanden gezocht met deze onderzoeksvorm. Er is
vooral aandacht voor de ‘dynamiek’ die onder de oppervlakte schuilt.
Observatie en analyse
- Er worden waarnemingen gedaan uit de thematische filmcompilatie.
- Gelijktijdig een betekenis toegekend aan vaststellingen, gebaseerd op
eigen kennis en ervaring van de observator.
- Een situatieanalyse gemaakt door de toeschouwer.
Losse elementen (verbale en non verbale communicatie &
metacommunicatieve eigenschappen)
inhoudelijk inzicht van de manier waarop de elementen zich onderling
verhouden (verbanden).
- Het interpreteren van waargenomen gedrag (en zelfs de waarneming)
bevat altijd subjectieve invloeden.
Voorkennis en opinie van de waarnemers (vgl: gezondheidswerker,
jurist, journalist, …)
Fenomenen als cognitieve dissonantie (conflict tussen kenniskader en
perceptie) en
Retrograde inhibitie (herevaluatie van waarneming door beïnvloeding
na de feiten) kunnen waarnemingen vertekenen.
Inductief proces naar hypothese en theorie
- Dronken personen vertonen coördinatiestoornissen
- “ nemen onverstandige beslissingen
- “ slagen er niet goed in om eenvoudige problemen (uitdagingen) effectief
op te lossen
- Mensen die zich ongewoon gedragen door dronkenschap zijn grappig
- Personen die zich gedragen als mensen onder invloed zijn bedreigend voor
de omgeving
- Dronkenschap draagt een stigma dat niet oproept tot medeleven
- “Getuigen” van gevaarlijke/ongewone situaties maken liever filmopnames
dan zich te engageren in hulpverlening
Uit de waarneming kunnen gemeenschappelijke thema’s en bijzondere topics
weerhouden worden. Het vinden van overeenkomsten en uitzonderlijke
elementen, is in hoge mate afhankelijk van de ‘onderzoeker’ die de
waarnemingen analyseert. Uit de ontdekte inhoud kunnen proposities
(stellingen/beweringen) en hypothesen geformuleerd worden voor verder
(kwantitatief) onderzoek.
De kwalitatieve benadering kan ook direct gebruikt worden voor het bekomen
van een eindproduct (zonder verder onderzoek). Via herhaalde observaties van
dronken personen zal het mogelijk zijn om (bijvoorbeeld) een gedragscode op te
stellen voor hulpverleners die moeten omgaan met geïntoxiceerde patiënten.
Daarbij kunnen verschillende elementen een invloed hebben: analgesie, agressie,
1
,slechte coördinatie, verengde waarneming, foute inschatting van de omgeving en
bedreigingen, decorumverlies, braakrisico, verlaagde spiertonus, …
Analyse en inductie
- Analyse van gegevens is een continu proces bij kwalitatief onderzoek (ook
tijdens de dataverzameling)
- Aangezien de dataverzameling niet vooraf gestructureerd is (maximaal
een framework) zal de analyse ervan een kwetsbaar punt zijn in het
onderzoek
- Via een inductief proces wordt uit de data een thematische structuur
opgebouwd. Er is altijd ook een deductief element aanwezig
(framework/theoretisch kader)
Het (systematisch) analyseren van de verworven data, is kenmerkend voor
kwalitatief onderzoek. Bij kwantitatief onderzoek gebeurt de dataverzameling
zeer gericht, binnen een theoretisch kader. De analyse van de metingen zal
daarna vooral gebaseerd zijn op statistiekmodellen. Bij kwalitatief onderzoek
wordt een diepgaande input verwacht, waarbij zoveel mogelijk informatie wordt
opgenomen (tot saturatie). De inhoud zal pas nadien duidelijk worden, door
toepassing van inhoudsanalyse. Ook tijdens de dataverzameling zal de
onderzoeker informatie analyseren, om de vraagstelling/observatie te richten op
wat relevant is (omdat een onderwerp herhaaldelijk aan bod komt, of er door de
respondenten klemtoon wordt op gelegd).
De analyse van gegevens zal beïnvloed worden door de kennis en ervaring van
de analist. Om relevante thema’s te ontdekken zal de dataverwerking op een
methodologisch verantwoorde wijze moeten aangepakt worden (meerdere
codeurs).
Het ontdekken van categorieën of thema’s in de dataset (= coderen) is een
inductief proces. Er wordt vertrokken vanuit de losse data om tot overkoepelende
concepten te komen. Toch speelt er altijd een zekere mate van deductief werken,
aangezien de onderzoekers zich (theoretisch) hebben voorbereid op het
onderwerp van onderzoek. Er is dus in min of meerdere mate een kader
(framework) aanwezig dat kan gebruikt worden om data te structureren.
2
, Kwantitatief vs Kwalitatief
1. Onderzoeksvraag: kwantitatief wordt generalisatie beoogd (algemene
waarheid), waarbij op wiskundige/statistische wijze verbanden worden
aangetoond die een theoretisch kader bevestigen (corroboration) of
afwijzen (refutation). Vaak gebeurt dit onder vorm van hypothesen.
Kwalitatief zal ook vertrokken worden uit een theoretisch kader (soms
vaag of gefragmenteerd), maar de doelstelling van onderzoek ligt eerder
op het ‘begrijpen’ en verdiepen ervan. De conclusies kunnen niet
gegeneraliseerd worden, maar brengen ‘begrip’ in de voorgestelde
fenomenen.
2. Methode/werkwijze van dataverzameling: kwantitatief wordt voor een
design gekozen dat generalisatie toelaat (hoogste kracht uit RCT). De
dataverzameling gebeurt met betrouwbare en valide (deductief)
meetinstrumenten die toelaten om ‘geoperationaliseerde’ meetwaarden te
bekomen. Bij kwalitatief onderzoek zijn de methodes gericht op een zo
ruim mogelijke gegevensverzameling (tot saturatie) die nog niet
geoperationaliseerd is. Hiervoor wordt een selecte groep (steekproef)
gebruikt, die wel representatief moet zijn voor het doel van het onderzoek.
Hoewel er meestal een vaag theoretisch kader beschikbaar is, zullen de
data continu geanalyseerd worden om de gegevensverzameling gericht bij
te sturen (inductief).
3. Resultaten en data-analyse: kwantitatief onderzoek berust op de
statistische verwerking van meetwaarden (getallen en frequenties) om
verbanden zichtbaar te maken. Kwalitatief onderzoek maakt gebruikt van
inhoudsanalyse om ‘orde’ te creëren in de massa verkregen data. Hiervoor
worden ‘logische’ methodes gebruikt die gebaseerd zijn op filosofische
principes (denk- en redeneerprocessen). Op die manier worden ‘patronen’
ontdekt in de tekst (taal) wat indeling in thema’s en categorieën toelaat.
Milgram: kwalitatief of kwantitatief?
Hoe gaan (doorsnee) burgers om met gezag? Betekenis en invloed van
gezagssymbolen (witte schort, uniform). Reacties van mensen op gezagsdilemma
(fysieke kenmerken). Cognitieve dissonantie (waarden en realiteit)? Typisch
experiment uit de sociale psychologie, waarbij de interpretatie van een
kleinschalige opstelling (sample) vertaald wordt naar een veel grotere dimensie
3
