Gezondheidspsychologie
4e Editie
Val Morissen & Paul Bennett
Toegepaste Psychologie Fontys
Jaar 2 Hoofdfase 1 Periode 1
Vak: Gezondheidspsychologie
1
,Inhoud
H1 Wat is gezondheid?...........................................................................................................................3
1.1 Wat is gezondheid?......................................................................................................................3
1.2 Individuele, culturele en leeftijd gerelateerde perspectieven op gezondheid..............................3
1.3 Wat is gezondheidspsychologie....................................................................................................4
H2 Sociale verschillen in ziekte en gezondheid......................................................................................4
2.1 Gezondheidsverschillen................................................................................................................4
2.2 Minderheidsstatus en gezondheid...............................................................................................5
2.3 Geslacht en gezondheid................................................................................................................6
H3 Ongezond gedrag..............................................................................................................................6
3.1 Wat is gezondheidsbevorderend gedrag?....................................................................................6
H4 Gezond gedrag..................................................................................................................................6
4.1 Compliantiegedrag.......................................................................................................................6
H5 Modellen voor het voorspellen van gezondheidsgedrag..................................................................7
5.1 Distale invloeden op gezondheidsgedrag.....................................................................................7
5.2 Modellen van gezondheidsgedrag................................................................................................8
H10 Stress, gezondheid en ziekte: theorie.............................................................................................8
10.1 Concepten van stress..................................................................................................................8
10.2 Typen stress................................................................................................................................9
10.3 Stress als fysiologische reactie..................................................................................................10
H11 Omgaan met stress.......................................................................................................................10
11.1 Wat is coping............................................................................................................................10
11.2 Stress, persoonlijkheid en ziekte..............................................................................................11
11.3 Stress en cognities....................................................................................................................12
11.4 Stress en emoties......................................................................................................................12
11.5 Sociale steun en stress..............................................................................................................12
H12 Stressmanagement en interventies...............................................................................................13
12.1 Preventie van stress..................................................................................................................13
12.2 Stressmanagement...................................................................................................................13
12.3 Het minimaliseren van stress in ziekenhuisomgevingen...........................................................14
H13 De invloed van ziekte op de kwaliteit van leven............................................................................14
13.1 De impact van ziekte.................................................................................................................14
13.2 Omgaan met ziekte...................................................................................................................15
13.3 Ziekte en kwaliteit van leven....................................................................................................16
13.4 Het meten van de kwaliteit van leven......................................................................................16
2
, H16 Omgaan met chronische ziekte.....................................................................................................17
16.1 Omgaan met een chronische aandoening................................................................................17
16.2 Afname van het psychisch lijden...............................................................................................17
16.3 Ziektemanagement...................................................................................................................17
16.4 Preventie van ziekteprogressie.................................................................................................17
Deel 1: Gezond zijn en blijven
H1 Wat is gezondheid?
1.1 Wat is gezondheid?
Mechanische benadering:
Lichaam en geest zijn afzonderlijke eenheden (dit zien van lichaam en geest als
afzonderlijke eenheden wordt ook wel dualisme genoemd). Het lichaam is als een machine
wat je alleen kan doorgronden door de onderdelen (moleculair, biologisch, biochemisch,
genetisch) te begrijpen.
Biomedische ziektemodel:
Gezondheid is de afwezigheid van ziekte. Ook wel diagnose-receptmodel genoemd.
Symptomen zijn gevolg van ziekte. Dit model is reductionistisch wat betekend dat het de
geest, het lichaam en menselijk gedrag reduceert tot lichaamscellen en neurale en
biochemische activiteit.
Biopsychosociaal ziektemodel:
Gezondheid is een verzameling van biologische, psychologische, sociale en culturele
factoren. Dit model is een aanvulling op het nog onvolledige biomedische model.
Positieve psychologie wordt steeds meer toegepast. In plaats van denken in
onmogelijkheden wordt er gekeken naar wat iemand wel kan.
Top 10 wereldwijde doodsoorzaken, 2016:
1. Ischemische hartziekte
2. Beroerte
3. Chronische obstructieve longziekte
4. Infecties van de lagere luchtwegen
5. Ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie
6. Kanker van de luchtpijp, bronchiën en longen
7. Letsel a.g.v. verkeersongevallen
8. Diarreeziekten
9. Tuberculose
1.2 Individuele, culturele en leeftijd gerelateerde perspectieven op
gezondheid
Bennett maakt onderscheid tussen gezond ‘zijn’, gezondheid ‘hebben’ en gezond ‘doen’.
Wereldgezondheidsorganisatie zegt: ‘Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk,
geestelijk en sociaal welzijn en niet alleen als de afwezigheid van ziekte of invaliditeit.’
3
4e Editie
Val Morissen & Paul Bennett
Toegepaste Psychologie Fontys
Jaar 2 Hoofdfase 1 Periode 1
Vak: Gezondheidspsychologie
1
,Inhoud
H1 Wat is gezondheid?...........................................................................................................................3
1.1 Wat is gezondheid?......................................................................................................................3
1.2 Individuele, culturele en leeftijd gerelateerde perspectieven op gezondheid..............................3
1.3 Wat is gezondheidspsychologie....................................................................................................4
H2 Sociale verschillen in ziekte en gezondheid......................................................................................4
2.1 Gezondheidsverschillen................................................................................................................4
2.2 Minderheidsstatus en gezondheid...............................................................................................5
2.3 Geslacht en gezondheid................................................................................................................6
H3 Ongezond gedrag..............................................................................................................................6
3.1 Wat is gezondheidsbevorderend gedrag?....................................................................................6
H4 Gezond gedrag..................................................................................................................................6
4.1 Compliantiegedrag.......................................................................................................................6
H5 Modellen voor het voorspellen van gezondheidsgedrag..................................................................7
5.1 Distale invloeden op gezondheidsgedrag.....................................................................................7
5.2 Modellen van gezondheidsgedrag................................................................................................8
H10 Stress, gezondheid en ziekte: theorie.............................................................................................8
10.1 Concepten van stress..................................................................................................................8
10.2 Typen stress................................................................................................................................9
10.3 Stress als fysiologische reactie..................................................................................................10
H11 Omgaan met stress.......................................................................................................................10
11.1 Wat is coping............................................................................................................................10
11.2 Stress, persoonlijkheid en ziekte..............................................................................................11
11.3 Stress en cognities....................................................................................................................12
11.4 Stress en emoties......................................................................................................................12
11.5 Sociale steun en stress..............................................................................................................12
H12 Stressmanagement en interventies...............................................................................................13
12.1 Preventie van stress..................................................................................................................13
12.2 Stressmanagement...................................................................................................................13
12.3 Het minimaliseren van stress in ziekenhuisomgevingen...........................................................14
H13 De invloed van ziekte op de kwaliteit van leven............................................................................14
13.1 De impact van ziekte.................................................................................................................14
13.2 Omgaan met ziekte...................................................................................................................15
13.3 Ziekte en kwaliteit van leven....................................................................................................16
13.4 Het meten van de kwaliteit van leven......................................................................................16
2
, H16 Omgaan met chronische ziekte.....................................................................................................17
16.1 Omgaan met een chronische aandoening................................................................................17
16.2 Afname van het psychisch lijden...............................................................................................17
16.3 Ziektemanagement...................................................................................................................17
16.4 Preventie van ziekteprogressie.................................................................................................17
Deel 1: Gezond zijn en blijven
H1 Wat is gezondheid?
1.1 Wat is gezondheid?
Mechanische benadering:
Lichaam en geest zijn afzonderlijke eenheden (dit zien van lichaam en geest als
afzonderlijke eenheden wordt ook wel dualisme genoemd). Het lichaam is als een machine
wat je alleen kan doorgronden door de onderdelen (moleculair, biologisch, biochemisch,
genetisch) te begrijpen.
Biomedische ziektemodel:
Gezondheid is de afwezigheid van ziekte. Ook wel diagnose-receptmodel genoemd.
Symptomen zijn gevolg van ziekte. Dit model is reductionistisch wat betekend dat het de
geest, het lichaam en menselijk gedrag reduceert tot lichaamscellen en neurale en
biochemische activiteit.
Biopsychosociaal ziektemodel:
Gezondheid is een verzameling van biologische, psychologische, sociale en culturele
factoren. Dit model is een aanvulling op het nog onvolledige biomedische model.
Positieve psychologie wordt steeds meer toegepast. In plaats van denken in
onmogelijkheden wordt er gekeken naar wat iemand wel kan.
Top 10 wereldwijde doodsoorzaken, 2016:
1. Ischemische hartziekte
2. Beroerte
3. Chronische obstructieve longziekte
4. Infecties van de lagere luchtwegen
5. Ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie
6. Kanker van de luchtpijp, bronchiën en longen
7. Letsel a.g.v. verkeersongevallen
8. Diarreeziekten
9. Tuberculose
1.2 Individuele, culturele en leeftijd gerelateerde perspectieven op
gezondheid
Bennett maakt onderscheid tussen gezond ‘zijn’, gezondheid ‘hebben’ en gezond ‘doen’.
Wereldgezondheidsorganisatie zegt: ‘Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk,
geestelijk en sociaal welzijn en niet alleen als de afwezigheid van ziekte of invaliditeit.’
3
