Hoofdstuk 1 Inleiding
Hoofdstuk 1.1
Bedreigingen = Te grote risico’s met betrekking tot de gezondheid en welzijn van mensen. Zoals
lawaai, stank, onvoldoende ver verontreiniging.
Bedreigingen = Te grote risico’s voor criminaliteit, toegenomen terreurdreiging, onvoldoende
verantwoordelijkheidsbesef en mismanagement.
Preventieve maatregelen = Maatregelen om iets te voorkomen.
Repressieve maatregelen = Direct doeltreffend in te kunnen grijpen.
Operationele maatregelen = Dreigingen te pareren of beter nog om te anticiperen op mogelijke
dreigingen.
Met het nemen van maatregelen eindigt de verantwoordelijkheid van het management niet.
Topmanagement draagt de primaire verantwoordelijkheid voor het waarborgen en handhaven van de
veiligheid van de gehele organisatie (toeleveranciers, afnemers en omwonenden).
Alleen operationele maatregelen kunnen worden gedelegeerd. Management blijft verantwoordelijk
voor strategisch en tactisch. Management moet over de juiste kennis en vaardigheden met betrekking
tot veiligheidszorg beschikken om deze adequaat beleid te kunnen vertalen.
Strategische niveau betreft vooral het gewenste veiligheidsniveau. Risicomanagement is noodzaak.
Tactische niveau betreft op de afweging van keuzen in de benodigde kennis, vaardigheden,
hulpmiddelen en voorzieningen om de onveiligheid te reduceren en de veiligheid te verhogen.
Risicomanagement is hier vooral het opstellen van ‘Pakketten van Eisen’ voor de aanschaf van het
instellen van veiligheidszorgvoorzieningen.
Uit 2 onderzoeken naar veiligheid binnen de gezondheidszorg is gebleken dat er een grote
discrepantie bestaat tussen de verwachting van de mens ten aanzien van mogelijke dreigingen en
onveiligheden en de daadwerkelijk te treffen maatregelen om deze dreigingen effectief af te wenden.
Piramide van Maslow toont aan dat veiligheid een primaire behoefte is.
Vanaf 2002 is er meer geld ter beschikking gekomen voor veiligheid en beveiliging.
Hoofdstuk 1.2
Cognitieve dissonantie = Een intern (binnen de mens) mentaal conflict verstaan. Dit conflict treedt
op wanneer opvattingen en veronderstellingen van een persoon (de cognitie) niet in overeenstemming
zijn met nieuwe informatie (de dissonantie).
Om het makkelijk uit te leggen: Een structurele ontkenning van de onveilige werkelijkheid.
Defensiemechanismen:
- Persoon verwerpt of ontkent de nieuwe informatie
- Het verschil wordt weggepraat
- De nieuwe informatie wordt vermeden of ontkend
- De persoon overtuigt zichzelf dat er geen conflict is
- De persoon brengt de verschillen met elkaar in overeenstemming
- Zoeken van zondeblokken
Hoofdstuk 1.3
Onveiligheid veraf = Rampen die ver weg lijken te zijn worden door de media dichterbij gebracht dan
ons lief is.
De gevolgen van een ramp kunnen fors verminderen als regeringen tijdig de risico’s beperken in
plaats van pas te reageren als de schade is aangericht (Andrew Maskerey)
, Menselijke fouten spelen een belangrijke rol bij het veroorzaken van rampen. Maar anderzijds ook de
mate waarin preventieve maatregelen van de overheden onvoldoende bleken of ontbraken.
Niet de natuur maar armoede is de belangrijkste doodoorzaak bij natuurrampen.
Onveiligheid dichtbij = Dichter bij huis (van de steiger gevallen, in elkaar geslagen worden). Betreft
de gevolgen of resultaten van onveiligheid, van een onveilige situatie of van onveilig gedrag.
Jaarlijks 3 miljoen Nederlanders ongeluk met medische hulp.
Bedrijfsongevallen 3 keer zo groot.
Kans mannen bedrijfsongeval 2 keer zo groot dan vrouw.
Jongeren sneller een ongeluk dan ouderen.
Kans ongeluk in de bouw het hoogst en in de zakelijke dienstverlening het kleinst.
Kans ongeluk op werk kleiner dan sportblessure of ongeluk thuis.
Jaarlijks 1.1 en 1.6 miljoen slachtoffers.
Algemene rampenbestrijding in ons land slecht volgends de Algemene Rekenkamer. Brandweer,
politie en geneeskundige diensten werken moeizaam samen.
Menselijke tekortkomingen zoals onervarenheid, onwetendheid en fabrieksfouten kunnen zelfs
rampen veroorzaken. De menselijke factor is een risicofactor, wanneer verantwoordelijkheden niet
duidelijk zijn of wanneer men niet voldoende geleerd heeft om met deze verantwoordelijkheden om te
gaan.
In iedere organisatie kunnen we de processen definiëren als kernprocessen en niet-kernprocessen.
Kernproces = Specifieke proces waarmee de organisatie door middel van een (eind)product of dienst
voorziet in een maatschappelijke behoefte. (auto als eindproduct waarmee maatschappelijke behoefte
voorziet door op de markt te plaatsen)
Primaire processen
Niet-kernproces (ondersteunend proces) = Een van het kernproces afgeleid proces dat het
kernproces bevordert en/of mogelijk maakt, maar geen directe bijdrage levert aan het
voorbrengingsproces. Deze processen werken als katalysator. (personeelszaken, facilitaire zaken
enz.)
Secundaire processen
Lagere prioriteit
Organisatie = Een menselijk samenwerkingsverband die een bepaald maatschappelijk doel willen
bereiken.
Behoeftepiramide van Maslov:
Veiligheid en zekerheid behoort tot de basisbehoeften van de mens.
Hoofdstuk 1.1
Bedreigingen = Te grote risico’s met betrekking tot de gezondheid en welzijn van mensen. Zoals
lawaai, stank, onvoldoende ver verontreiniging.
Bedreigingen = Te grote risico’s voor criminaliteit, toegenomen terreurdreiging, onvoldoende
verantwoordelijkheidsbesef en mismanagement.
Preventieve maatregelen = Maatregelen om iets te voorkomen.
Repressieve maatregelen = Direct doeltreffend in te kunnen grijpen.
Operationele maatregelen = Dreigingen te pareren of beter nog om te anticiperen op mogelijke
dreigingen.
Met het nemen van maatregelen eindigt de verantwoordelijkheid van het management niet.
Topmanagement draagt de primaire verantwoordelijkheid voor het waarborgen en handhaven van de
veiligheid van de gehele organisatie (toeleveranciers, afnemers en omwonenden).
Alleen operationele maatregelen kunnen worden gedelegeerd. Management blijft verantwoordelijk
voor strategisch en tactisch. Management moet over de juiste kennis en vaardigheden met betrekking
tot veiligheidszorg beschikken om deze adequaat beleid te kunnen vertalen.
Strategische niveau betreft vooral het gewenste veiligheidsniveau. Risicomanagement is noodzaak.
Tactische niveau betreft op de afweging van keuzen in de benodigde kennis, vaardigheden,
hulpmiddelen en voorzieningen om de onveiligheid te reduceren en de veiligheid te verhogen.
Risicomanagement is hier vooral het opstellen van ‘Pakketten van Eisen’ voor de aanschaf van het
instellen van veiligheidszorgvoorzieningen.
Uit 2 onderzoeken naar veiligheid binnen de gezondheidszorg is gebleken dat er een grote
discrepantie bestaat tussen de verwachting van de mens ten aanzien van mogelijke dreigingen en
onveiligheden en de daadwerkelijk te treffen maatregelen om deze dreigingen effectief af te wenden.
Piramide van Maslow toont aan dat veiligheid een primaire behoefte is.
Vanaf 2002 is er meer geld ter beschikking gekomen voor veiligheid en beveiliging.
Hoofdstuk 1.2
Cognitieve dissonantie = Een intern (binnen de mens) mentaal conflict verstaan. Dit conflict treedt
op wanneer opvattingen en veronderstellingen van een persoon (de cognitie) niet in overeenstemming
zijn met nieuwe informatie (de dissonantie).
Om het makkelijk uit te leggen: Een structurele ontkenning van de onveilige werkelijkheid.
Defensiemechanismen:
- Persoon verwerpt of ontkent de nieuwe informatie
- Het verschil wordt weggepraat
- De nieuwe informatie wordt vermeden of ontkend
- De persoon overtuigt zichzelf dat er geen conflict is
- De persoon brengt de verschillen met elkaar in overeenstemming
- Zoeken van zondeblokken
Hoofdstuk 1.3
Onveiligheid veraf = Rampen die ver weg lijken te zijn worden door de media dichterbij gebracht dan
ons lief is.
De gevolgen van een ramp kunnen fors verminderen als regeringen tijdig de risico’s beperken in
plaats van pas te reageren als de schade is aangericht (Andrew Maskerey)
, Menselijke fouten spelen een belangrijke rol bij het veroorzaken van rampen. Maar anderzijds ook de
mate waarin preventieve maatregelen van de overheden onvoldoende bleken of ontbraken.
Niet de natuur maar armoede is de belangrijkste doodoorzaak bij natuurrampen.
Onveiligheid dichtbij = Dichter bij huis (van de steiger gevallen, in elkaar geslagen worden). Betreft
de gevolgen of resultaten van onveiligheid, van een onveilige situatie of van onveilig gedrag.
Jaarlijks 3 miljoen Nederlanders ongeluk met medische hulp.
Bedrijfsongevallen 3 keer zo groot.
Kans mannen bedrijfsongeval 2 keer zo groot dan vrouw.
Jongeren sneller een ongeluk dan ouderen.
Kans ongeluk in de bouw het hoogst en in de zakelijke dienstverlening het kleinst.
Kans ongeluk op werk kleiner dan sportblessure of ongeluk thuis.
Jaarlijks 1.1 en 1.6 miljoen slachtoffers.
Algemene rampenbestrijding in ons land slecht volgends de Algemene Rekenkamer. Brandweer,
politie en geneeskundige diensten werken moeizaam samen.
Menselijke tekortkomingen zoals onervarenheid, onwetendheid en fabrieksfouten kunnen zelfs
rampen veroorzaken. De menselijke factor is een risicofactor, wanneer verantwoordelijkheden niet
duidelijk zijn of wanneer men niet voldoende geleerd heeft om met deze verantwoordelijkheden om te
gaan.
In iedere organisatie kunnen we de processen definiëren als kernprocessen en niet-kernprocessen.
Kernproces = Specifieke proces waarmee de organisatie door middel van een (eind)product of dienst
voorziet in een maatschappelijke behoefte. (auto als eindproduct waarmee maatschappelijke behoefte
voorziet door op de markt te plaatsen)
Primaire processen
Niet-kernproces (ondersteunend proces) = Een van het kernproces afgeleid proces dat het
kernproces bevordert en/of mogelijk maakt, maar geen directe bijdrage levert aan het
voorbrengingsproces. Deze processen werken als katalysator. (personeelszaken, facilitaire zaken
enz.)
Secundaire processen
Lagere prioriteit
Organisatie = Een menselijk samenwerkingsverband die een bepaald maatschappelijk doel willen
bereiken.
Behoeftepiramide van Maslov:
Veiligheid en zekerheid behoort tot de basisbehoeften van de mens.
