Cariologie 4 cariësrisico en kwetsbare ouderen
Leerdoel:
Je kunt specifieke pathologie, relaterende cariësrisico’s en behandelingen begrijpen
en benoemen voor specifieke kwetsbare ouderen
Lesdoel:
Wortelcariës, stand van zake
Wat voor invloed heeft dat op de behandeling?
Welke groep patiënten?
Is de behandeling identiek voor patiënten in dezelfde groepen?
Dit college gaat over wortelcariës en het hogere risico en de prevalentie van cariës bij
kwetsbare ouderen. Als vervolg van vergrijzing van de bevolking zal je steeds vaker ook
wortelcariës zien want vanwege de preventieve maatregelen blijven elementen tot hoge
leeftijd behouden en bij het ouder worden neemt het blootstellen van de wortels aan het
mondmilieu toe door bijv. eerdere paro afwijkingen of behandelingen en dit in combinatie
met een verkeerde poetsmethode maakt dat de kans toeneemt op het ontstaan van een
carieuze wortellaesie. Een vroege signalering is van belang om verdere problemen te
voorkomen. Ook is het belangrijk om op de hoogte te zijn van de risicofactoren in
combinatie met de juiste inschatting van de laesie om een persoonlijk preventief
behandelplan te maken.
Wortelcariës
De wortel van een element is bedekt met cement en daaronder zit gelijk de dentine. Het
cement wordt vaak na exponatie in mond weggepoetst of verwijderd bij een parodontale
behandeling en dan wordt het gevoeliger voor het ontstaan van een carieuze laesie.
Etiologie wortelcariëslaesies
Aanwezigheid radixoppervlak in mondholte
Mogelijkheid tot kolonisatie pathogenen (oude plaque)
Remin-demin evenwicht verschuift
Cementcariës
Invasie in tubuli (gram +)
Microcaviteit
Reactie pulpodentinale complex
Organische matrix in reactie op de zuren/pathogenen/biofilm
CAVITATIE
, Eigenlijk verschilt het ontstaan van wortelcariës niet zo heel erg van krooncariës. Er bevindt
zich in plaque een zuur/base verschuiving waardoor hydroxyapatiet plaats vindt in de plaque
waardoor er uiteindelijk bacteriën het tandweefsel binnenkomen. In het dentine zitten meer
eiwitten - met name meer collageen – het binden van de eiwitten (= het denatureren) maakt
dat dentine zacht en pappig wordt. Glazuur lost gewoon op en stort dan in. Bij dentine is het
zo dat het zich vaak ook in de breedte uitbreidt voordat het gecaviteert wordt. De
worteldentine is goed remineraliseerbaar dus met een goede zelfzorg kunnen er goede
resultaten bereikt worden bij een laesie want ook fluoride kan goed worden ingebouwd in
dentine.
Demineralisatieproces in dentine
Glazuur lost pas op in een lagere pH dan dentine, namelijk pas bij een pH van 5,5 terwijl
dentine sneller oplost, pH 6,4.
Je ziet op de afbeelding een doorsnede
van de dentine. Odontoblasten tubuli zijn
zichtbaar. Middenin is door de uitlopers
van de odontoblasten is peritubulair
dentine afgezet en er zijn ook kristallen
afgezet (= whitlockiet of calciumzoeten).
Belangrijk om te weten: wortelcariës gaat in de breedte terwijl glazuurcariës in een soort
Leerdoel:
Je kunt specifieke pathologie, relaterende cariësrisico’s en behandelingen begrijpen
en benoemen voor specifieke kwetsbare ouderen
Lesdoel:
Wortelcariës, stand van zake
Wat voor invloed heeft dat op de behandeling?
Welke groep patiënten?
Is de behandeling identiek voor patiënten in dezelfde groepen?
Dit college gaat over wortelcariës en het hogere risico en de prevalentie van cariës bij
kwetsbare ouderen. Als vervolg van vergrijzing van de bevolking zal je steeds vaker ook
wortelcariës zien want vanwege de preventieve maatregelen blijven elementen tot hoge
leeftijd behouden en bij het ouder worden neemt het blootstellen van de wortels aan het
mondmilieu toe door bijv. eerdere paro afwijkingen of behandelingen en dit in combinatie
met een verkeerde poetsmethode maakt dat de kans toeneemt op het ontstaan van een
carieuze wortellaesie. Een vroege signalering is van belang om verdere problemen te
voorkomen. Ook is het belangrijk om op de hoogte te zijn van de risicofactoren in
combinatie met de juiste inschatting van de laesie om een persoonlijk preventief
behandelplan te maken.
Wortelcariës
De wortel van een element is bedekt met cement en daaronder zit gelijk de dentine. Het
cement wordt vaak na exponatie in mond weggepoetst of verwijderd bij een parodontale
behandeling en dan wordt het gevoeliger voor het ontstaan van een carieuze laesie.
Etiologie wortelcariëslaesies
Aanwezigheid radixoppervlak in mondholte
Mogelijkheid tot kolonisatie pathogenen (oude plaque)
Remin-demin evenwicht verschuift
Cementcariës
Invasie in tubuli (gram +)
Microcaviteit
Reactie pulpodentinale complex
Organische matrix in reactie op de zuren/pathogenen/biofilm
CAVITATIE
, Eigenlijk verschilt het ontstaan van wortelcariës niet zo heel erg van krooncariës. Er bevindt
zich in plaque een zuur/base verschuiving waardoor hydroxyapatiet plaats vindt in de plaque
waardoor er uiteindelijk bacteriën het tandweefsel binnenkomen. In het dentine zitten meer
eiwitten - met name meer collageen – het binden van de eiwitten (= het denatureren) maakt
dat dentine zacht en pappig wordt. Glazuur lost gewoon op en stort dan in. Bij dentine is het
zo dat het zich vaak ook in de breedte uitbreidt voordat het gecaviteert wordt. De
worteldentine is goed remineraliseerbaar dus met een goede zelfzorg kunnen er goede
resultaten bereikt worden bij een laesie want ook fluoride kan goed worden ingebouwd in
dentine.
Demineralisatieproces in dentine
Glazuur lost pas op in een lagere pH dan dentine, namelijk pas bij een pH van 5,5 terwijl
dentine sneller oplost, pH 6,4.
Je ziet op de afbeelding een doorsnede
van de dentine. Odontoblasten tubuli zijn
zichtbaar. Middenin is door de uitlopers
van de odontoblasten is peritubulair
dentine afgezet en er zijn ook kristallen
afgezet (= whitlockiet of calciumzoeten).
Belangrijk om te weten: wortelcariës gaat in de breedte terwijl glazuurcariës in een soort
