Samenvatting gerechtelijk recht

Begripsomschrijving

Art. 6 EVRM

Gerechtelijk recht
= rechtsregels met betrekking tot de effectuering van materieelrechtelijke aanspraken
= burgerlijk procesrecht
 niet altijd aparte rechtstak geweest
 burgerlijk procesrecht & strafprocesrecht
• burgerlijk procesrecht
 manier hoe burgerlijke RB werken
• strafprocesrecht
 manier hoe strafrechtelijke RB werken
 bepaalde manier van werken van burgerlijk procesrecht insluipen in strafprocesrecht

 zorgt ervoor dat materieel recht effect heeft

Alle art. uit EVRM -> fundamentele rechten
 er is geen enkele uitz mogelijk

Materieel recht
= recht dat we halen uit de wet
 niet na komen -> gerechtelijk recht -> gaat ervoor zorgen dat het nagekomen wordt

materieel recht gerechtelijk recht

Bronnen

• internationale regels
 staat hoogste in hiërarchie
 smeltkaasarrest
- verdragen
 art. 6 EVRM
 pijler waar dit allemaal op steunt -> voeren van eerlijk proces
- Europese verordeningen
 Brussel Ibis (2012)
 we kunnen enkel wetten maken binnen onze grenzen -> hoe we omgaan met
zaken van het buitenland -> bepaalde afspraken gemaakt binnen Europa
 landen buiten Europa: aparte afspraken gemaakt

• grondwet

,• gerechtelijk wetboek
 heel lang niks geregels over procedures -> pas later een wetboek over gemaakt
- historiek: 1967
 3 jaar geduurd voor het helemaal in werking was getreden
 super vernieuwend -> bepaalde RB verdwenen & RB kregen andere regels &
uniforme procedure
- Charles van Reepinghen
- innovaties
- wijzingen
 wet 3 augustus 1992
 wet 26 april 2007
 gerechtelijke hervorming 2014
 structuur gewijzigd
 Potpourri I – VII 2015 – 2018
 gigantische wijzigiingen in burgerlijkprocesrecht

Basisbeginselen

• grondrechten
 recht van verdediging

• toegang tot het gerecht
 art. 6 RVRM
 iedere burger met een geschil heeft recht op een oplossing
 geen uitz. toegelaten
 als ze daar iets aan veranderen -> mogelijk leiden tot dictatuur

• onafhankelijk & onpartijdig gerecht
- onpartijdig
 los van partijen binding
- onafhankelijk

• eerlijk & openbaar proces

• tegenspraak
= altijd ongeacht wanneer, welk stadium van een procedure, de kans moet krijgen om u
te verweren
 elk argument eerst aan tegenpartij laten zien
 continentaal recht <-> Engelse Amerikaanse recht (weten niet wat tegenpartij gaat
geven)
- mogelijkheid
 om zich te verweren
- op elk moment proces
- soms kan het niet
 omdat anders de procedure bv niet meer zou werken

, Bv: procedure om toelating te krijgen op bewarend beslag -> als SA dat weet -> direct
geld van bankrekening halen zodat er” niks” meer is -> als dat bewarend beslag is
gelegd -> SA alle mogelijkheden om te bestrijden
 procedures die eenzijdig gebeuren omdat ene partij handelingsonbekwaam is ->
iemand in de plaats stellen voor zich te verweren

• procesgelijkheid
 feit dat procespartijen op gelijke voet voor de rechter staan
 zelfde mogelijkheden om te handelen
 Engelse rechtszaal: stoelen anders ingedeeld -> hangt af van procesgelijkheidsprincipe

• partijautonomie
= het beschikkingsbeginsel
 de partijen zittten aan het stuur bij burgerlijke procedure
 je kunt alleen maar iets krijgen als je het gevraagd heb
 je kan max schadevergoeding krijgen voor het bedrag dat je zelf hebt voorgesteld,
rechter mag enkel lager of hetzelfde zeggen -> nooit hoger
 advocaat kan terecht gesteld worden als dat bedrag veel te laag was
 lijdelijkheid van de rechter: onafhankelijk van wat de partijen hem toe sturen
 heel uitz. kan rechter zelf initiatief nemen -> als openbare orde wordt geraakt

Recht

• aanvullend recht
 situaties waar niks over geregelgd was -> aanvullend recht
 je kunt daar zoveel van afwijken als je wil -> die OK leidt dan tot wet voor jou
 vaak dwingend recht geworden voor een partij te beschermen

• dwingend recht
 bv: verjaringsregels -> dwingend recht behalve als je de bescherming vergroot
- zuiver dwingend recht
- openbare orde
= de verschillende aard van recht
 mag je nooit van afwijken
 rechtstakken die integraal van openbare orde zijn
 strafrecht is van openbare orde
 Napoleon: Fr Revolutie voorbij -> belangrijk principe: vrijheid -> ingebakken in BW

Aansprakelijkheid
 wie fout maakt -> betaalt de schade
 vrijheid: je mag fouten maken -> maar je moet dan wel de schade maken

Regel van aanvullend recht, dwingend recht of van openbare orde? -> soms in het art.
vermeld, maar dikwijls baseren op rechtspraak -> evolueren vaak -> nu: grote tendens om
veel van aanvullend recht dwingend te maken

, Partijen zijn baas over het geschil
 rechter mag enkel afkomen met iets als dat de openbare orde raakt -> anders zwijgen

Exceptie van ontoelaatbaarheid

materieel recht rechtvordering




eis


 basis van procesrecht

Materieel recht geschonden -> rechtsvordering (als ik dit doe) -> stel ik een eis in

Rechtsvordering
= de kans die ik heb om naar de rechter te gaan

Eis
 altijd gebaseerd op het geschonden materieel recht
 geen rechtstreekse verbinding
 je kan pas eis instellen op basis van materieel recht als je beschikt over rechtsvordering

Voorwaarden aan die rechtvordering
 kijken of eis toelaatbaar is of niet
 pas als eis toelaatbaar is & rechtsvordering -> pas uitspreken over eventueel geschonden
recht
 rechter moet dat altijd nakijken

Rechter kijkt of eis toelaatbaar is & dan pas naar grond van de zaak
 als eis niet toelaatbaar is -> stopt het daar

Mogelijkheden
• verklarende eis, toelaatbaar
• verklarende eis, toelaatbaar maar ongegrond
• verklarende eis, toelaatbaar, gegrond

Toelaatbaarheid bij de rechtsvordering -> voortaan spreekt men vaak over ontvankelijkheid