Samenvatting boek herstelgericht werken
Hoofdstuk 1 Visie op herstel en herstelondersteunde zorg
Herstellen is een persoonlijk en uniek proces waarin iemand de draad weer probeert op te pakken
en zijn leven opnieuw inhoud en richting probeert te geven. Herstellen doet men dus zelf, op eigen
tempo en vanuit eigen visie en veerkracht. Blz.12
Herstellen is dus niet altijd weer helemaal ‘beter’ worden in de zin van ziekte-of klachtenvrij zijn,
maar het leven boven de ziekte, beperking of kwetsbaarheid uit tillen en zich (weer) een volwaardig
burger voelen in de maatschappij. Blz.13
-Een belangrijk onderdeel van herstel is gericht op het (weer) gaan vervullen van de rollen die men in
het leven heeft of wenst te hebben.
-Bij herstel is het weer in beweging komen essentieel. Men geeft het leven ondanks of misschien wel
dankzij de gevolgen van de kwetsbaarheid (opnieuw) vorm. Blz.13
Het herstelproces is een persoonlijk en zeer dynamisch proces. Niemand kan voor anderen bepalen
wanneer men hersteld is. om inzicht te krijgen in de verschillende aspecten en daar goed op aan te
sluiten, heeft Droës een indeling gemaakt van vier aspecten die de professional kan helpen om de
dynamiek van het herstelproces beter te begrijpen. Deze vier aspecten zijn:
- Herstel van gezondheid. Hier ligt de focus op het krijgen van (hernieuwde) stabiliteit met
betrekking tot het lichamelijk en psychisch functioneren. Meer zelfmanagement is van groot
belang om ook in deze fase de eigen kracht te vergroten. De cliënt moet in deze fase ervaren
dat symptomen afnemen of verdwijnen en/of dat hij beter om leert gaan met de symptomen.
Het vertrouwen van de cliënt in zijn eigen functioneren moet vergroot worden.
- Herstel van dagelijks functioneren. De aandacht hier ligt op zaken zoals een goede zelfzorg,
een gezond dag-en-nachtritme, zorgen voor anderen en zorgen voor de omgeving waarin men
leeft. Hierbij ligt de focus op het verkrijgen van inzichten in dat wat voor de cliënt zelf belangrijk
is, oftewel het vinden van een eigen balans in het dagelijks functioneren
- Herstel van maatschappelijke rollen. Dit aspect vraagt aandacht voor de plek die de cliënt
inneemt binnen de maatschappij. De cliënt moet hiervoor inzicht krijgen in zijn krachten,
mogelijkheden en talenten. Wanneer men zichzelf (of de ander) identificeert met de diagnose,
heeft men minder oog voor het gezonde gedrag en worden de krachten en talenten
onvoldoende benut. Stigmatiserende gedachten en uitspraken kunnen het herstel van
maatschappelijke rollen beïnvloeden doordat dit de krachten van de cliënt overwint.
- Herstel van identiteit. Dit aspect richt zich op persoonlijke ontwikkeling en zingeving. Het eigen
verhaal en de ontwikkeling van ervaringskennis zijn uitgangspunten in deze fase. Men moet
weer zin gaan ervaren en voor zichzelf doelen en dromen kunnen formuleren. Wie ben ik? Blz. 17
Een professional die een herstelondersteunende basisattitude heeft is, betrouwbaar, betrokken,
bekwaam, bewust van eigen handelen en is betekenisgevend en bescheiden in de ondersteuning die
hij biedt. De vijf B’s:
- Een betrouwbare professional is trouw aan zichzelf en zijn cliënt
- Een betrokken professional is oprecht geïnteresseerd in het leven en het verhaal van zijn cliënt
- Een bekwame professional beschikt over kennis van herstel, herstelondersteunende zorg en
waar nodig ziekteleer
- Een bewuste professional reflecteert op zijn eigen handelen en is zich bewust van zijn
aannames, vooroordelen en stigmatiseringen
- Een betekenis gevende professional ziet de cliënt als expert in zijn eigen herstelproces, waarbij
de client zelf de koers bepaalt
, Later kwam de zesde B namelijk:
- De professional is bescheiden in de positie die hij inneemt en stelt zijn rol, kennis en
aanwezigheid niet voorop. De professional staat zoveel mogelijk naast de cliënt en daar waar
nodig en mogelijk doet hij een stap naar de achtergrond.
Hoofdstuk 2 Hoop en optimisme uitstralen en vergroten
Hoopvol denken helpt om doelen te formuleren en die na te streven. Ook helpt het mensen om
obstakels te overwinnen, positieve gevoelens te hebben en negatieve gevoelens af te weren. Hoop
moedigt ook aan om een beslissing door te zetten in plaats van op te geven. Blz. 29
Optimisme is het gevoel van vertrouwen in jezelf en anderen dat je als mens hebt om altijd op
positieve wijze een verandering te kunnen realiseren. Hoop is kijken naar de toekomst, optimisme
kleur je blik in het hier en nu.
De herstelondersteunende professional heeft een belangrijke rol om cliënten te helpen
mogelijke doelen en wensen te formuleren en fundamenteel altijd het gevoel te geven dat hij
het vertrouwen heeft dat dit realiseerbaar is. Blz.30
Koekkoek beschrijft diverse soorten collusie (geheime samenwerking): deze twee zijn in het kader
van hoop en optimisme relevant:
1. De aangename collusie: contact dat van beide zijden als goed ervaren wordt. De werkelijke
problematiek wordt niet besproken. Begeleider zoekt niet naar nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden.
2. De samenwerkingscollusie: de ideale collusie. Er is geen sprake van gewenning en
vanzelfsprekendheid. De client is een zorgvuldige zorgvrager en de begeleider een bewuste
begeleider. Dit wijst op een actieve houding van beide partijen. Blz.31
- Vanuit herstelondersteuning heeft ieder mens ontwikkelingsmogelijkheden.
- Als je geen hoop meer hebt als professional moet je eigen gevoelens bespreken in een intervisie of
bespreken met collega’s. blz. 33
Er zijn tien vragen die er toen doen. Het belang van zingevingsvragen worden uitgelegd met
praktische handvatten voor professionals. Deze tien vragen zijn:
1. Wat is op dit moment belangrijk in je leven? Waarvoor kom jij je bed uit?
2. Wat of wie inspireert je?
3. Waar of bij wie vind je kracht om door te gaan?
4. Waar word je blij van?
5. Waar ben je trots op?
6. Met wie voel je je verbonden?
7. Voor wie ben jij zelf betekenis?
8. Wat zou je ooit nog eens willen doen in je leven?
9. Hoe zorg je dat de dingen die jij belangrijk vindt ook gebeuren?
10. Hoe ziet je ideale leven eruit? Blz. 34
- Een bewust professional blijft zorgen voor een evenwichtige balans: doelgericht werken aan herstel
met oprecht betrokkenheid, hoop en optimisme als belangrijkste instrumenten. Blz. 34
Herstellijn: als professional kun je deze herstellijn gebruiken om de hoop en het optimisme te
vergroten met betrekking tot de wensen van de client.
Ui: de zorgen, kleine stapjes zetten
Herstel
Klavertje vier: mogelijke opbrengsten blz. 39
Hoofdstuk 1 Visie op herstel en herstelondersteunde zorg
Herstellen is een persoonlijk en uniek proces waarin iemand de draad weer probeert op te pakken
en zijn leven opnieuw inhoud en richting probeert te geven. Herstellen doet men dus zelf, op eigen
tempo en vanuit eigen visie en veerkracht. Blz.12
Herstellen is dus niet altijd weer helemaal ‘beter’ worden in de zin van ziekte-of klachtenvrij zijn,
maar het leven boven de ziekte, beperking of kwetsbaarheid uit tillen en zich (weer) een volwaardig
burger voelen in de maatschappij. Blz.13
-Een belangrijk onderdeel van herstel is gericht op het (weer) gaan vervullen van de rollen die men in
het leven heeft of wenst te hebben.
-Bij herstel is het weer in beweging komen essentieel. Men geeft het leven ondanks of misschien wel
dankzij de gevolgen van de kwetsbaarheid (opnieuw) vorm. Blz.13
Het herstelproces is een persoonlijk en zeer dynamisch proces. Niemand kan voor anderen bepalen
wanneer men hersteld is. om inzicht te krijgen in de verschillende aspecten en daar goed op aan te
sluiten, heeft Droës een indeling gemaakt van vier aspecten die de professional kan helpen om de
dynamiek van het herstelproces beter te begrijpen. Deze vier aspecten zijn:
- Herstel van gezondheid. Hier ligt de focus op het krijgen van (hernieuwde) stabiliteit met
betrekking tot het lichamelijk en psychisch functioneren. Meer zelfmanagement is van groot
belang om ook in deze fase de eigen kracht te vergroten. De cliënt moet in deze fase ervaren
dat symptomen afnemen of verdwijnen en/of dat hij beter om leert gaan met de symptomen.
Het vertrouwen van de cliënt in zijn eigen functioneren moet vergroot worden.
- Herstel van dagelijks functioneren. De aandacht hier ligt op zaken zoals een goede zelfzorg,
een gezond dag-en-nachtritme, zorgen voor anderen en zorgen voor de omgeving waarin men
leeft. Hierbij ligt de focus op het verkrijgen van inzichten in dat wat voor de cliënt zelf belangrijk
is, oftewel het vinden van een eigen balans in het dagelijks functioneren
- Herstel van maatschappelijke rollen. Dit aspect vraagt aandacht voor de plek die de cliënt
inneemt binnen de maatschappij. De cliënt moet hiervoor inzicht krijgen in zijn krachten,
mogelijkheden en talenten. Wanneer men zichzelf (of de ander) identificeert met de diagnose,
heeft men minder oog voor het gezonde gedrag en worden de krachten en talenten
onvoldoende benut. Stigmatiserende gedachten en uitspraken kunnen het herstel van
maatschappelijke rollen beïnvloeden doordat dit de krachten van de cliënt overwint.
- Herstel van identiteit. Dit aspect richt zich op persoonlijke ontwikkeling en zingeving. Het eigen
verhaal en de ontwikkeling van ervaringskennis zijn uitgangspunten in deze fase. Men moet
weer zin gaan ervaren en voor zichzelf doelen en dromen kunnen formuleren. Wie ben ik? Blz. 17
Een professional die een herstelondersteunende basisattitude heeft is, betrouwbaar, betrokken,
bekwaam, bewust van eigen handelen en is betekenisgevend en bescheiden in de ondersteuning die
hij biedt. De vijf B’s:
- Een betrouwbare professional is trouw aan zichzelf en zijn cliënt
- Een betrokken professional is oprecht geïnteresseerd in het leven en het verhaal van zijn cliënt
- Een bekwame professional beschikt over kennis van herstel, herstelondersteunende zorg en
waar nodig ziekteleer
- Een bewuste professional reflecteert op zijn eigen handelen en is zich bewust van zijn
aannames, vooroordelen en stigmatiseringen
- Een betekenis gevende professional ziet de cliënt als expert in zijn eigen herstelproces, waarbij
de client zelf de koers bepaalt
, Later kwam de zesde B namelijk:
- De professional is bescheiden in de positie die hij inneemt en stelt zijn rol, kennis en
aanwezigheid niet voorop. De professional staat zoveel mogelijk naast de cliënt en daar waar
nodig en mogelijk doet hij een stap naar de achtergrond.
Hoofdstuk 2 Hoop en optimisme uitstralen en vergroten
Hoopvol denken helpt om doelen te formuleren en die na te streven. Ook helpt het mensen om
obstakels te overwinnen, positieve gevoelens te hebben en negatieve gevoelens af te weren. Hoop
moedigt ook aan om een beslissing door te zetten in plaats van op te geven. Blz. 29
Optimisme is het gevoel van vertrouwen in jezelf en anderen dat je als mens hebt om altijd op
positieve wijze een verandering te kunnen realiseren. Hoop is kijken naar de toekomst, optimisme
kleur je blik in het hier en nu.
De herstelondersteunende professional heeft een belangrijke rol om cliënten te helpen
mogelijke doelen en wensen te formuleren en fundamenteel altijd het gevoel te geven dat hij
het vertrouwen heeft dat dit realiseerbaar is. Blz.30
Koekkoek beschrijft diverse soorten collusie (geheime samenwerking): deze twee zijn in het kader
van hoop en optimisme relevant:
1. De aangename collusie: contact dat van beide zijden als goed ervaren wordt. De werkelijke
problematiek wordt niet besproken. Begeleider zoekt niet naar nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden.
2. De samenwerkingscollusie: de ideale collusie. Er is geen sprake van gewenning en
vanzelfsprekendheid. De client is een zorgvuldige zorgvrager en de begeleider een bewuste
begeleider. Dit wijst op een actieve houding van beide partijen. Blz.31
- Vanuit herstelondersteuning heeft ieder mens ontwikkelingsmogelijkheden.
- Als je geen hoop meer hebt als professional moet je eigen gevoelens bespreken in een intervisie of
bespreken met collega’s. blz. 33
Er zijn tien vragen die er toen doen. Het belang van zingevingsvragen worden uitgelegd met
praktische handvatten voor professionals. Deze tien vragen zijn:
1. Wat is op dit moment belangrijk in je leven? Waarvoor kom jij je bed uit?
2. Wat of wie inspireert je?
3. Waar of bij wie vind je kracht om door te gaan?
4. Waar word je blij van?
5. Waar ben je trots op?
6. Met wie voel je je verbonden?
7. Voor wie ben jij zelf betekenis?
8. Wat zou je ooit nog eens willen doen in je leven?
9. Hoe zorg je dat de dingen die jij belangrijk vindt ook gebeuren?
10. Hoe ziet je ideale leven eruit? Blz. 34
- Een bewust professional blijft zorgen voor een evenwichtige balans: doelgericht werken aan herstel
met oprecht betrokkenheid, hoop en optimisme als belangrijkste instrumenten. Blz. 34
Herstellijn: als professional kun je deze herstellijn gebruiken om de hoop en het optimisme te
vergroten met betrekking tot de wensen van de client.
Ui: de zorgen, kleine stapjes zetten
Herstel
Klavertje vier: mogelijke opbrengsten blz. 39
