Te kennen ziektes pathofysiologie I: onco- en neurologie
Mucoviscidose = taaislijmziekte = cystische Cl- kanalen in epitheelcellen deficiënt verhoogd Cl- in
fibrose zweet & indikking secreties
~ CFTR-gen mutaties
Hypercalciëmie Te hoge serum calciumconcentratie ! risico
hartritmestoornissen
= Paraneoplastisch effect van tumorcellen
Mammacarcinoom Borstkanker
Prostaatcarcinoma Hoge C PSA: prostaatspecifiek antigeen
Coloncarcinoom FOBT = fecaal occult bloed test
Herpes zoster virus Windpokken: slapend aanwezig verzwakking
immuunsysteem: brandende vesikels = gordelroos = zona
Tetanus < bacterie Clostridium tetani in geïnfecteerde wonde
toxine: spierspasmen
Bacterie Clostridium botulinum Botulinetoxine: verlamming spieren door inhibitie
vrijstelling acetylcholine zie botox
MS = multiple sclerose < Aantasting CZS-myeline oligodendrocyten
Opflakkeringen neurologische uitval
Syndroom van Guillain-Barré < Aantasting PZS-myeline Schwanncellen
< Abnormale immunisatie door virale infectie /vaccinatie
NMO = neuromyelitis optica Terugkerende ruggenmerg+ oogzenuwontsteking
verlamming, blindheid
1) Antistoffen tegen waterkanaaltjes astrocyten
2) Antistoffen tegen oligodendrocyten
Discushernia Uitpuiling gelatineuze inhoud tussenwervelschijf
- Radiculair lijden: drukt op zenuwwortel
Oorzaken schade ruggenmerg - Vernauwing wervelkanaal door slijtage
- Auto-immuun bv. MS
- Infectieuze ziekten bv. Lyme
- Degeneratieve bv. ALS
Gecombineerde strengsclerose < Vit B12 deficiëntie
Aantasting corticale banen & achterstrengen
Bell’s palsy < Herpesvirusinfectie
Subacute unilaterale aangezichtsverlamming:
, bij beroerte alleen mondspieren, hier oog ook
Veranderde smaak, hyperacusis
Meningitis Hersenvliesontsteking: mild viraal – bacterieel !
Diagnose < CSV via lumbaalpunctie
Beroerte = CVA = cerebrovasculair accident Plotse uitvalsverschijnselen
- Ischemisch: * Trombotisch < atherosclerose
* Emboligeen < bloedklonter
- Hemorragisch: barsten bloedvat, hersenbloeding
- Arteria media = watershed infarct: volledige hersenhelft
- TIA = transient ischemic attack <24u
- RIND = reversible ischemic neurological deficit >24u
Postsynaptische degeneratie Bv. ALS: afsterven motorneuronen voorhoorn
spiercellen afsterven
- Spieratrofie, fasciculaties, EMG (electromyografie)
Polyneuropathie Diffuse aantasting perifere zenuwen
< Diabetes, alcoholisme
Distale gevoelsstoornissen, bij verdere proximale
- EMG: axonale/demyeliniserende vorm: saltatoir!
Ziekte van Alzheimer Meest voorkomende dementie
Fronto-temporale dementies Vroegere aantasting frontaalkwabben: gedragsΔ
Lewy body dementie Vroege cognitieve aantasting bij Parkinson: opstapeling
-synucleïne in hersenen
Myasthenia gravis Abnormale immuunrespons tegen postsynaptische
acetylcholinereceptor op zenuw-spier overgang
Wisselende spierzwakte, diplopie en ptose, dysfagie
(slikken), dysarthrie (spraak)
Ziekte van Parkinson Afsterven dopaminerge neuronen van substantia nigra
abnormale opstapeling EW -synucleïne
minder dopamine aanvoer in basale ganglia
Depressie Onevenwicht neurotransm bv. serotonine
! Graduele medicatie
Dysthemie Milde vorm depressie: schommelend
Seasonal affective disorder Cyclische vorm depressie
Epilepsie Aandoening grijze stof: epilepsieaanval
< Plotse abnormale elek ontlading uit excessieve excitatie
groep corticale neuronen
- Focale aanvallen: aanvalsbegin deel hersenschors
- Veralgemeende = gegeneraliseerde: van beide helften
- Aura, bewusteloosheid bij formatio reticularis
betrokken, EEG
- Status epilepticus > 5 min
Mucoviscidose = taaislijmziekte = cystische Cl- kanalen in epitheelcellen deficiënt verhoogd Cl- in
fibrose zweet & indikking secreties
~ CFTR-gen mutaties
Hypercalciëmie Te hoge serum calciumconcentratie ! risico
hartritmestoornissen
= Paraneoplastisch effect van tumorcellen
Mammacarcinoom Borstkanker
Prostaatcarcinoma Hoge C PSA: prostaatspecifiek antigeen
Coloncarcinoom FOBT = fecaal occult bloed test
Herpes zoster virus Windpokken: slapend aanwezig verzwakking
immuunsysteem: brandende vesikels = gordelroos = zona
Tetanus < bacterie Clostridium tetani in geïnfecteerde wonde
toxine: spierspasmen
Bacterie Clostridium botulinum Botulinetoxine: verlamming spieren door inhibitie
vrijstelling acetylcholine zie botox
MS = multiple sclerose < Aantasting CZS-myeline oligodendrocyten
Opflakkeringen neurologische uitval
Syndroom van Guillain-Barré < Aantasting PZS-myeline Schwanncellen
< Abnormale immunisatie door virale infectie /vaccinatie
NMO = neuromyelitis optica Terugkerende ruggenmerg+ oogzenuwontsteking
verlamming, blindheid
1) Antistoffen tegen waterkanaaltjes astrocyten
2) Antistoffen tegen oligodendrocyten
Discushernia Uitpuiling gelatineuze inhoud tussenwervelschijf
- Radiculair lijden: drukt op zenuwwortel
Oorzaken schade ruggenmerg - Vernauwing wervelkanaal door slijtage
- Auto-immuun bv. MS
- Infectieuze ziekten bv. Lyme
- Degeneratieve bv. ALS
Gecombineerde strengsclerose < Vit B12 deficiëntie
Aantasting corticale banen & achterstrengen
Bell’s palsy < Herpesvirusinfectie
Subacute unilaterale aangezichtsverlamming:
, bij beroerte alleen mondspieren, hier oog ook
Veranderde smaak, hyperacusis
Meningitis Hersenvliesontsteking: mild viraal – bacterieel !
Diagnose < CSV via lumbaalpunctie
Beroerte = CVA = cerebrovasculair accident Plotse uitvalsverschijnselen
- Ischemisch: * Trombotisch < atherosclerose
* Emboligeen < bloedklonter
- Hemorragisch: barsten bloedvat, hersenbloeding
- Arteria media = watershed infarct: volledige hersenhelft
- TIA = transient ischemic attack <24u
- RIND = reversible ischemic neurological deficit >24u
Postsynaptische degeneratie Bv. ALS: afsterven motorneuronen voorhoorn
spiercellen afsterven
- Spieratrofie, fasciculaties, EMG (electromyografie)
Polyneuropathie Diffuse aantasting perifere zenuwen
< Diabetes, alcoholisme
Distale gevoelsstoornissen, bij verdere proximale
- EMG: axonale/demyeliniserende vorm: saltatoir!
Ziekte van Alzheimer Meest voorkomende dementie
Fronto-temporale dementies Vroegere aantasting frontaalkwabben: gedragsΔ
Lewy body dementie Vroege cognitieve aantasting bij Parkinson: opstapeling
-synucleïne in hersenen
Myasthenia gravis Abnormale immuunrespons tegen postsynaptische
acetylcholinereceptor op zenuw-spier overgang
Wisselende spierzwakte, diplopie en ptose, dysfagie
(slikken), dysarthrie (spraak)
Ziekte van Parkinson Afsterven dopaminerge neuronen van substantia nigra
abnormale opstapeling EW -synucleïne
minder dopamine aanvoer in basale ganglia
Depressie Onevenwicht neurotransm bv. serotonine
! Graduele medicatie
Dysthemie Milde vorm depressie: schommelend
Seasonal affective disorder Cyclische vorm depressie
Epilepsie Aandoening grijze stof: epilepsieaanval
< Plotse abnormale elek ontlading uit excessieve excitatie
groep corticale neuronen
- Focale aanvallen: aanvalsbegin deel hersenschors
- Veralgemeende = gegeneraliseerde: van beide helften
- Aura, bewusteloosheid bij formatio reticularis
betrokken, EEG
- Status epilepticus > 5 min
