Samenvatting
Levensfasen
De psychologische ontwikkeling van de mens.
Maryke Tieleman (3e druk).
Samenvatting 37 bladzijden.
Hoofdstuk 1 de prenatale periode – Samenvatting levensfasen
Menselijke leven start na de bevruchting conceptie.
,1 De lichamelijke ontwikkeling.
Individu ; ontogenese. Interactie met moeder speelt een rol.
Soort ; fylogenese. Ontwikkeling en de erfelijkheid speelt een rol.
Drie belangrijke factoren van de ontwikkeling:
1 groei: toename van cellen, lengte en gewicht. Erfelijk bepaald.
2 rijping: een lichamelijk of fysiologisch proces. Nieuwe functies vervullen. Niet of nauwelijks
beïnvloed door omgeving maar door erfelijke factoren. Autonoom proces: zelfstandig in het
bepalen wat je wilt. Fysieke kenmerken: omvang schedel en gelaatstrekken. Psychische
factoren: intelligentie. Rijping kan in negatieve zin wordt beïnvloed (overmatig
alcoholgebruik en roken).
3 leren: omgeving speelt een belangrijk rol. Met erfelijke factoren te maken (intelligentie).
Stoornissen in het leren: komt door gedrag van de moeder in de zwangerschap (veel roken
etc). te maken met de rijping van het zenuwstelsel.
Het begin : conceptie à bevruchting
Bevruchte eicel à zygote.
Baarmoeder à uterus.
Zaadcel à spermatozoön.
Achterbrein à hersenstam.
Conceptie à samensmelting zaadcel en eicel (biologische proces) zodat embryo kan gaan groeien.
Corpus callosum à hersenbalk
Twee hemisferen à hersenhelften
Drie belangrijke trimesters.
1 Eicel bevat alle componenten. Bestaat uit twee periodes (embryonale fase) :
- De eerste twee weken --> germinale fase. Celdeling zygote. Celdeling tot
biljoen cellen.
Week 3 brein begint zicht te vormen.
- Volgende zes tot 10 weken. Ontwikkeling centrale zenuwstelsel., ogen, hart,
oren, tanden, gehemelte en de externe genitaliën. (vrouwelijke of mannelijke
geslachtsdelen).
- eerste drie maanden zijn zeer bepalend voor de ontwikkeling van de ongeboren
mens.
- Embryo : negen weken 3 centimeter groot. (lichaamsvormen zijn te herkennen).
- Twaalf weken : foetus , uitbouw organisme volledig bereikt.
2 Foetus gaat bewegingen maken (buigen, strekken etc.)
Periode van de derde tot de zevende maand.
Onderscheiden bewegingen pas na 21 weken.
Halverwege foetus 25 cm lang.
Meeste reflexen ontwikkelen zich.
Einde vijfde maand alle hersencellen zijn aangemaakt. Bewegen neemt af zintuigelijke
functies worden ontwikkeld.
3 Snelle gewichtstoename van de foetus.
Moeilijker bewegen, neemt vaste positie aan (vaak hoofd naar beneden).
Ca. 8 maanden foetus 2700 gram / 45 cm.
Voldragen foetus, gewicht hersenen 400 gram 12% van het totale lichaamsgewicht.
Laatste maanden externe prikkels onderscheiden.
Kan smaken onderscheiden (houdt van zoet).
2 De ontwikkeling van de reflexen.
Reflexen zijn reacties ook wel onbewuste en automatische fysiologische reacties op prikkels en
veranderingen in de omgeving.
Embryo van 8 weken kan al reageren op reflexen.
De volgende kenmerken:
- Onwillekeurige bewegingen.
- Wel of niet goed functioneren van het centrale zenuwstelsel.
- Bestuurt door de hersenstam. Een aantal reflexen verdwijnt later weer.
Ongeboren mensen kent 8 reflexen:
1 De uterine withdrawal reflex : terugtrekken lichaam bij het knijpen van de tenen.
Vijfde / zesde week ontstaan. 32e week verdwenen.
2 De mororeflex: schrikreactie van de baby, opent vingers en spreidt de armen en de
benen. Armen willen je omhelzen. Negende/twaalfde week ontstaan 1 e / 2e verdwenen.
3 De babinskyreflex: met een voorwerp onder de voetzaal, grote teen werpt zich op,
andere tenen spreiden zich. Grijpreflex van de voeten. Na de geboorte ontstaan, 1 e / 2e
verdwenen.
, 4 De pamar reflex of grijpreflex : lichte aanraking palmhand vingers sluiten zich. 11e week
ontstaan, 2e / 9e maand na geboorte verdwenen.
5 De asymmetrische tonische nekreflex: het buigen van het hoofd één kant op. 18e week
ontstaan, 3e tot 9e maanden verdwenen.
6 De spinal galant reflex: stimulatie buik of rug draaiing of buigen ruggenmergkanaal 45
graden naar de stimulerende kant. 20e week ontstaan, 3e tot 9e maand verdwenen.
7 De rooting reflex en sucking reflex: licht aanraking wang of de mondrand draait hoofd
in de richting. Mondje open tong uitgestoken en klaar om te zuigen. 24 e tot 28e week
ontstaan 3e tot 4e maand verdwenen.
8 De tonische labyrinthine reflex forewards: bewegen hoofd voor of achterwaarts.
Buigen boven of onder het niveau van de ruggengraat. Rond bevalling ontstaan, 3 e of 4e
maand verdween.
1.3 visie op het prenatale bewustzijn.
Humanistische mensvisie ; wisselwerking tussen erfelijkheid en omgeving.
In het Westen heb je de volgende visies:
- De leertheoretische of behavioristische visie: er wordt vanuit gegaan dat de
mens na de geboorte een onbeschreven blad is en wordt bepaald door
leerervaringen.
- De biologische visie: de mens wordt bepaald door de wisselwerking tussen de
sociale en de ruimtelijke/materiële omgeving.
- De omgevingspsychologie visie: informatieverwerking en de zelfsturing van de
mens bepalend zijn.
- De cognitivistische visie: er is wel sprake van besef in de baarmoeder. Later is
dat weer vergeten en opgeslagen in het onbewuste.
- De humanistische visie: de individuele belevingen, de ruimte voor de
noodzakelijke zelfontplooiing en de eigen verantwoordelijkheid bepalende
factoren. Mix van behaviorisme en psychoanalyse.
4 De omgeving van het embryo en de foetus.
Placenta heeft een filterende werking voor schadelijke stoffen, maar kan op een gegeven moment
alles niet meer tegen houden.
Thalomide, rust gevend medicijn dat door veel zwangere vrouwen werd geslikt. Dit was geen goed
medicijn want bij de baby’s die geboren werden hadden verkorte en onvolgroeide ledenmaten.
Deze kinderen worden ook wel softenon kinderen genoemd.
Schadelijke invloed op de prenatale ontwikkeling à teratogenen (vertraagde groei, gedrags – en
functiestoornissen of de dood).
Teratogenen:
Alcohol- en/of drugsgebruik Lager geboortegewicht of minder alert reageren na de geboorte.
Roken à zuurstofgebrek, ademnood streeft naar wiegendood of
sudden infant death (SID).
Drugs à 60 tot 90 % van de gevallen heroïne en methadon door
aan het kind. Kindje wordt geboren met
onthoudingsverschijnselen.
Alcohol à complex aan factoren bij foetus (foetaal
alcoholsyndroom FAS).
Kenmerken :
- ogen wijd uiteen.
- geestelijke groeiachterstand
- te kleine hersenen
- microcefalie
Medicijnengebruik Lichamelijke afwijkingen van het embryo. Vb. misvormingen of
ontbreken grote hersenen of anencefalie, vergroeid gebleven
vingers of syndactylie, extra ledematen of ontbreken ervan of
onduidelijke sekse. Kan leiden tot een miskraam. (DES) het
middel dat voorkomt dat je miskramen krijgt (vroeger). De
dochters van de vrouwen werden minder snel zwanger en eerder
een miskraam, te vroeg geboren of premature baby + een
verhoogde kans op baarmoederhalskanker.
Ondervoeding Neurologische afwijkingen bij het kind. Effect op de ontwikkeling
hersenen.
Chemicaliën en stralingsgevaar Het is nog niet geheel duidelijk. Bij hoge concentraties lood en
pcb’s vergiftiging opgetreden. Radioactieve straling bereikt de
foetus rechtstreeks.
Ongelukken Verwondingen van de moeder wordt gedeeltelijk door het
vruchtwater opgevangen. Kan leiden tot een vroeggeboorte of
Levensfasen
De psychologische ontwikkeling van de mens.
Maryke Tieleman (3e druk).
Samenvatting 37 bladzijden.
Hoofdstuk 1 de prenatale periode – Samenvatting levensfasen
Menselijke leven start na de bevruchting conceptie.
,1 De lichamelijke ontwikkeling.
Individu ; ontogenese. Interactie met moeder speelt een rol.
Soort ; fylogenese. Ontwikkeling en de erfelijkheid speelt een rol.
Drie belangrijke factoren van de ontwikkeling:
1 groei: toename van cellen, lengte en gewicht. Erfelijk bepaald.
2 rijping: een lichamelijk of fysiologisch proces. Nieuwe functies vervullen. Niet of nauwelijks
beïnvloed door omgeving maar door erfelijke factoren. Autonoom proces: zelfstandig in het
bepalen wat je wilt. Fysieke kenmerken: omvang schedel en gelaatstrekken. Psychische
factoren: intelligentie. Rijping kan in negatieve zin wordt beïnvloed (overmatig
alcoholgebruik en roken).
3 leren: omgeving speelt een belangrijk rol. Met erfelijke factoren te maken (intelligentie).
Stoornissen in het leren: komt door gedrag van de moeder in de zwangerschap (veel roken
etc). te maken met de rijping van het zenuwstelsel.
Het begin : conceptie à bevruchting
Bevruchte eicel à zygote.
Baarmoeder à uterus.
Zaadcel à spermatozoön.
Achterbrein à hersenstam.
Conceptie à samensmelting zaadcel en eicel (biologische proces) zodat embryo kan gaan groeien.
Corpus callosum à hersenbalk
Twee hemisferen à hersenhelften
Drie belangrijke trimesters.
1 Eicel bevat alle componenten. Bestaat uit twee periodes (embryonale fase) :
- De eerste twee weken --> germinale fase. Celdeling zygote. Celdeling tot
biljoen cellen.
Week 3 brein begint zicht te vormen.
- Volgende zes tot 10 weken. Ontwikkeling centrale zenuwstelsel., ogen, hart,
oren, tanden, gehemelte en de externe genitaliën. (vrouwelijke of mannelijke
geslachtsdelen).
- eerste drie maanden zijn zeer bepalend voor de ontwikkeling van de ongeboren
mens.
- Embryo : negen weken 3 centimeter groot. (lichaamsvormen zijn te herkennen).
- Twaalf weken : foetus , uitbouw organisme volledig bereikt.
2 Foetus gaat bewegingen maken (buigen, strekken etc.)
Periode van de derde tot de zevende maand.
Onderscheiden bewegingen pas na 21 weken.
Halverwege foetus 25 cm lang.
Meeste reflexen ontwikkelen zich.
Einde vijfde maand alle hersencellen zijn aangemaakt. Bewegen neemt af zintuigelijke
functies worden ontwikkeld.
3 Snelle gewichtstoename van de foetus.
Moeilijker bewegen, neemt vaste positie aan (vaak hoofd naar beneden).
Ca. 8 maanden foetus 2700 gram / 45 cm.
Voldragen foetus, gewicht hersenen 400 gram 12% van het totale lichaamsgewicht.
Laatste maanden externe prikkels onderscheiden.
Kan smaken onderscheiden (houdt van zoet).
2 De ontwikkeling van de reflexen.
Reflexen zijn reacties ook wel onbewuste en automatische fysiologische reacties op prikkels en
veranderingen in de omgeving.
Embryo van 8 weken kan al reageren op reflexen.
De volgende kenmerken:
- Onwillekeurige bewegingen.
- Wel of niet goed functioneren van het centrale zenuwstelsel.
- Bestuurt door de hersenstam. Een aantal reflexen verdwijnt later weer.
Ongeboren mensen kent 8 reflexen:
1 De uterine withdrawal reflex : terugtrekken lichaam bij het knijpen van de tenen.
Vijfde / zesde week ontstaan. 32e week verdwenen.
2 De mororeflex: schrikreactie van de baby, opent vingers en spreidt de armen en de
benen. Armen willen je omhelzen. Negende/twaalfde week ontstaan 1 e / 2e verdwenen.
3 De babinskyreflex: met een voorwerp onder de voetzaal, grote teen werpt zich op,
andere tenen spreiden zich. Grijpreflex van de voeten. Na de geboorte ontstaan, 1 e / 2e
verdwenen.
, 4 De pamar reflex of grijpreflex : lichte aanraking palmhand vingers sluiten zich. 11e week
ontstaan, 2e / 9e maand na geboorte verdwenen.
5 De asymmetrische tonische nekreflex: het buigen van het hoofd één kant op. 18e week
ontstaan, 3e tot 9e maanden verdwenen.
6 De spinal galant reflex: stimulatie buik of rug draaiing of buigen ruggenmergkanaal 45
graden naar de stimulerende kant. 20e week ontstaan, 3e tot 9e maand verdwenen.
7 De rooting reflex en sucking reflex: licht aanraking wang of de mondrand draait hoofd
in de richting. Mondje open tong uitgestoken en klaar om te zuigen. 24 e tot 28e week
ontstaan 3e tot 4e maand verdwenen.
8 De tonische labyrinthine reflex forewards: bewegen hoofd voor of achterwaarts.
Buigen boven of onder het niveau van de ruggengraat. Rond bevalling ontstaan, 3 e of 4e
maand verdween.
1.3 visie op het prenatale bewustzijn.
Humanistische mensvisie ; wisselwerking tussen erfelijkheid en omgeving.
In het Westen heb je de volgende visies:
- De leertheoretische of behavioristische visie: er wordt vanuit gegaan dat de
mens na de geboorte een onbeschreven blad is en wordt bepaald door
leerervaringen.
- De biologische visie: de mens wordt bepaald door de wisselwerking tussen de
sociale en de ruimtelijke/materiële omgeving.
- De omgevingspsychologie visie: informatieverwerking en de zelfsturing van de
mens bepalend zijn.
- De cognitivistische visie: er is wel sprake van besef in de baarmoeder. Later is
dat weer vergeten en opgeslagen in het onbewuste.
- De humanistische visie: de individuele belevingen, de ruimte voor de
noodzakelijke zelfontplooiing en de eigen verantwoordelijkheid bepalende
factoren. Mix van behaviorisme en psychoanalyse.
4 De omgeving van het embryo en de foetus.
Placenta heeft een filterende werking voor schadelijke stoffen, maar kan op een gegeven moment
alles niet meer tegen houden.
Thalomide, rust gevend medicijn dat door veel zwangere vrouwen werd geslikt. Dit was geen goed
medicijn want bij de baby’s die geboren werden hadden verkorte en onvolgroeide ledenmaten.
Deze kinderen worden ook wel softenon kinderen genoemd.
Schadelijke invloed op de prenatale ontwikkeling à teratogenen (vertraagde groei, gedrags – en
functiestoornissen of de dood).
Teratogenen:
Alcohol- en/of drugsgebruik Lager geboortegewicht of minder alert reageren na de geboorte.
Roken à zuurstofgebrek, ademnood streeft naar wiegendood of
sudden infant death (SID).
Drugs à 60 tot 90 % van de gevallen heroïne en methadon door
aan het kind. Kindje wordt geboren met
onthoudingsverschijnselen.
Alcohol à complex aan factoren bij foetus (foetaal
alcoholsyndroom FAS).
Kenmerken :
- ogen wijd uiteen.
- geestelijke groeiachterstand
- te kleine hersenen
- microcefalie
Medicijnengebruik Lichamelijke afwijkingen van het embryo. Vb. misvormingen of
ontbreken grote hersenen of anencefalie, vergroeid gebleven
vingers of syndactylie, extra ledematen of ontbreken ervan of
onduidelijke sekse. Kan leiden tot een miskraam. (DES) het
middel dat voorkomt dat je miskramen krijgt (vroeger). De
dochters van de vrouwen werden minder snel zwanger en eerder
een miskraam, te vroeg geboren of premature baby + een
verhoogde kans op baarmoederhalskanker.
Ondervoeding Neurologische afwijkingen bij het kind. Effect op de ontwikkeling
hersenen.
Chemicaliën en stralingsgevaar Het is nog niet geheel duidelijk. Bij hoge concentraties lood en
pcb’s vergiftiging opgetreden. Radioactieve straling bereikt de
foetus rechtstreeks.
Ongelukken Verwondingen van de moeder wordt gedeeltelijk door het
vruchtwater opgevangen. Kan leiden tot een vroeggeboorte of
