Samenvatting arbeidsrecht
, Hoorcollege I
In het arbeidsrecht gaat het om het regelen van de verhouding tussen degene die in
afhankelijkheid arbeid verricht (werknemer) en degene die van die arbeid gebruikt maakt
(werkgever).
Dubbele afhankelijkheid van de werknemer
Werknemer is zowel juridisch ongelijk (gezagsverhouding) aan de werkgever, als ook
economisch
De werknemer is immers doorgaans voor zijn levensonderhoud afhankelijk van het
hebben van een baan
In beginsel staat in het contractenrecht de partijautonomie en contractvrijheid bovenaan
In het arbeidsrecht wordt het dwingend recht wel toegepast (bij arbeidsovereenkomsten).
Het dwingend recht wat er kwam om te voorkomen dat een werknemer geen
onderhandelingspositie heeft, is het minder belangrijk geworden voor werkgevers om te
onderhandelen. Veel is geregeld door vakbonden of via een andere weg (die regelen een goede
arbeidsregeling).
Arbeidsovereenkomst is een entreebiljet naar de goed geregelde arbeidsvoorwaarden die
geregeld zijn in en buiten het BW.
Collectieve arbeidsvoorwaarden
Vakbond(en) & werkgever(sorganisatie) sluiten collectieve arbeidsovereenkomsten voor
een sector of een onderneming.
Dit is gestimuleerd via driekwartdwingend recht (bijv. art. 7:668a lid 5/6 en art. 7:672 lid
6 BW).
Arbeidsrecht is een functioneel rechtsgebied ‘het geheel van rechtsregels dat betrekking heeft
op de arbeidsverhouding van de onzelfstandige beroepsbevolking’
Inclusief het risico op ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkeloosheid dat je niet zonder
inkomsten komt te zitten.
,Hiërarchie wetten
Verdragen
Grondwet
Wetten
CAO’s (collectieve arbeidsovereenkomsten) - belangrijkste rechtsbron
IAO (individuele arbeidsovereenkomsten)
Hier geldt het Gunstigheidsbeginsel: alles wat ongunstig is voor de werknemer wordt
opzijgezet. Als iets gunstiger is voor de werknemer blijft dat in stand. De bodem is dat je op een
sociaal aanvaardbaar niveau zit qua loon, maar alles erboven word je niet afgenomen.
Uitzondering: Zorgsector waar je niet wil dat er geconcurreerd wordt en er zorgverleners worden
overgenomen door meer loon te bieden dan wat mag.
, Hoorcollege II
Arbeidsovereenkomst = een privaatrechtelijke overeenkomst
Privaatrecht geeft aan dat hier contractsvrijheid heerst
Arbeidsrecht geeft aan dat het een ongelijkheidscompensatie bevat
Ongelijkheidscompensatie
Bescherming zwakkere partij (werknemer) door de werknemer te beperken in regels
Waarom is dit?
o Dit heeft te maken met de dubbele afhankelijkheid
Juridische afhankelijkheid
Economische afhankelijkheid
Ongelijkheidscompensatie via publiek- en privaatrecht
o Privaat: o.a. via dwingend recht, ¾ dwingend recht, semi-dwingend recht
o Publiek: Wet Minimumloon en Minimumvakantiebijslag, Arbeidstijdenwet etc.
Arbeidsovereenkomst is het toegangskaartje tot het arbeidsrecht waardoor je beschermd wordt
O.a. ontslagbescherming, loondoorbetaling bij ziekte, vakantie etc.
Ook sociale zekerheid (WW-uitkering, ZW-uitkering etc.)
Geen arbeidsovereenkomst is in beginsel geen bescherming
Art. 7:610 lid 1 BW: De arbeidsovereenkomst is de overeenkomst waarbij de ene partij, de
werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen loon gedurende
zekere tijd arbeid te verrichten.
Artikel bestaat uit 3 criteria: arbeid, loon en gezag (‘in dienst van’)
Arbeid (in beginsel persoonlijk)
Ruim begrip:
o Bijv. ook slaap- en wachtdienst (in ziekenhuizen/brandweer etc.)
o Moet gaan om een productieve arbeidsprestatie
Doel van de arbeid moet zijn om een productieve arbeidsprestatie te leveren.
Stageovereenkomst heeft als doel om iets te leren en is derhalve geen
arbeid
In beginsel persoonlijk (art. 7:659 lid 1 BW)
o De werknemer is verplicht de arbeid zelf te verrichten; hij kan zich daarin niet
dan met toestemming van de werkgever door een derde doen vervangen
Geen persoonlijke arbeid in de zin van art. 7:659 BW = geen
arbeidsovereenkomst
, Hoorcollege I
In het arbeidsrecht gaat het om het regelen van de verhouding tussen degene die in
afhankelijkheid arbeid verricht (werknemer) en degene die van die arbeid gebruikt maakt
(werkgever).
Dubbele afhankelijkheid van de werknemer
Werknemer is zowel juridisch ongelijk (gezagsverhouding) aan de werkgever, als ook
economisch
De werknemer is immers doorgaans voor zijn levensonderhoud afhankelijk van het
hebben van een baan
In beginsel staat in het contractenrecht de partijautonomie en contractvrijheid bovenaan
In het arbeidsrecht wordt het dwingend recht wel toegepast (bij arbeidsovereenkomsten).
Het dwingend recht wat er kwam om te voorkomen dat een werknemer geen
onderhandelingspositie heeft, is het minder belangrijk geworden voor werkgevers om te
onderhandelen. Veel is geregeld door vakbonden of via een andere weg (die regelen een goede
arbeidsregeling).
Arbeidsovereenkomst is een entreebiljet naar de goed geregelde arbeidsvoorwaarden die
geregeld zijn in en buiten het BW.
Collectieve arbeidsvoorwaarden
Vakbond(en) & werkgever(sorganisatie) sluiten collectieve arbeidsovereenkomsten voor
een sector of een onderneming.
Dit is gestimuleerd via driekwartdwingend recht (bijv. art. 7:668a lid 5/6 en art. 7:672 lid
6 BW).
Arbeidsrecht is een functioneel rechtsgebied ‘het geheel van rechtsregels dat betrekking heeft
op de arbeidsverhouding van de onzelfstandige beroepsbevolking’
Inclusief het risico op ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkeloosheid dat je niet zonder
inkomsten komt te zitten.
,Hiërarchie wetten
Verdragen
Grondwet
Wetten
CAO’s (collectieve arbeidsovereenkomsten) - belangrijkste rechtsbron
IAO (individuele arbeidsovereenkomsten)
Hier geldt het Gunstigheidsbeginsel: alles wat ongunstig is voor de werknemer wordt
opzijgezet. Als iets gunstiger is voor de werknemer blijft dat in stand. De bodem is dat je op een
sociaal aanvaardbaar niveau zit qua loon, maar alles erboven word je niet afgenomen.
Uitzondering: Zorgsector waar je niet wil dat er geconcurreerd wordt en er zorgverleners worden
overgenomen door meer loon te bieden dan wat mag.
, Hoorcollege II
Arbeidsovereenkomst = een privaatrechtelijke overeenkomst
Privaatrecht geeft aan dat hier contractsvrijheid heerst
Arbeidsrecht geeft aan dat het een ongelijkheidscompensatie bevat
Ongelijkheidscompensatie
Bescherming zwakkere partij (werknemer) door de werknemer te beperken in regels
Waarom is dit?
o Dit heeft te maken met de dubbele afhankelijkheid
Juridische afhankelijkheid
Economische afhankelijkheid
Ongelijkheidscompensatie via publiek- en privaatrecht
o Privaat: o.a. via dwingend recht, ¾ dwingend recht, semi-dwingend recht
o Publiek: Wet Minimumloon en Minimumvakantiebijslag, Arbeidstijdenwet etc.
Arbeidsovereenkomst is het toegangskaartje tot het arbeidsrecht waardoor je beschermd wordt
O.a. ontslagbescherming, loondoorbetaling bij ziekte, vakantie etc.
Ook sociale zekerheid (WW-uitkering, ZW-uitkering etc.)
Geen arbeidsovereenkomst is in beginsel geen bescherming
Art. 7:610 lid 1 BW: De arbeidsovereenkomst is de overeenkomst waarbij de ene partij, de
werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de werkgever, tegen loon gedurende
zekere tijd arbeid te verrichten.
Artikel bestaat uit 3 criteria: arbeid, loon en gezag (‘in dienst van’)
Arbeid (in beginsel persoonlijk)
Ruim begrip:
o Bijv. ook slaap- en wachtdienst (in ziekenhuizen/brandweer etc.)
o Moet gaan om een productieve arbeidsprestatie
Doel van de arbeid moet zijn om een productieve arbeidsprestatie te leveren.
Stageovereenkomst heeft als doel om iets te leren en is derhalve geen
arbeid
In beginsel persoonlijk (art. 7:659 lid 1 BW)
o De werknemer is verplicht de arbeid zelf te verrichten; hij kan zich daarin niet
dan met toestemming van de werkgever door een derde doen vervangen
Geen persoonlijke arbeid in de zin van art. 7:659 BW = geen
arbeidsovereenkomst
