Korte samenvatting artikels inleiding
1. Het agressie-gen en andere misverstanden
Auteur: A.G. Donker
Jaar: 2005
Boek/tijdschrift/..: Basisteksten in de criminologie
Het artikel draait over misverstanden die er heersen, meer precies over misverstanden rond
biologisch onderzoek naar gedrag over erfelijkheid & genen.
1. Door de grote fascinatie over erfelijkheid van criminaliteit denkt men dat hier veel onderzoeken
over bestaan, maar er worden net relatief weinig studies over gedaan. De meeste biologische
studies naar criminaliteit gaan over de invloed van specifieke biologische stoffen of processen.
2. Alle biologische factoren zijn niet erfelijk bepaald, sociale factoren spelen hebben bv. ook een
grote invloed op biologische factoren (bv. lengte kan worden beïnvloed door voeding). Biologische
factoren worden vanaf het ontstaan vd mens al beïnvloed door enorm veel andere factoren.
3. Men denkt dat wanneer er studies naar erfelijkheid van criminaliteit wordt gezocht naar
criminaliteitsgenen. Criminaliteitsgenen bestaan allereerst niet en als tweede is het zeer moeilijk
om studies te doen naar specifieke genetische invloed op crimineel gedrag.
4. Het agressie-gen of criminaliteitsgenen bestaan niet. Genen coderen niet voor eigenschappen
maar voor eiwitten, slechts bij enkele ziekten is er een relatie tussen het gen en een eigenschap
(omdat een mutatie in het gen de ziekte veroorzaakt).
5. Het idee dat genetische invloed onveranderbaar vaststaat is fout. De genen staan bij de
geboorte wel vast, maar de invloed die ze zullen hebben in de toekomst niet, dat hangt af van
alle andere factoren die van invloed zijn.
2. Theoretische integratie bij Lombroso & Ferri
Auteur: S. Van Ruller
Jaar: 2005
Boek/tijdschrift/..: Basisteksten in de criminologie
Lombroso gebruikte naast biologische verklaringen steeds meer andere argumenten. Ook Ferri
gebruikte zo’n multifactor-benadering. ⇒ Theoretische integratie: men maakt gebruik van
verschillende theoretische herkomst in 1 verklaringsmodel.
Lombroso (De misdadige mens)
- Misdadigheid is een aangeboren eigenschap + de misdadige mens is een aparte mensensoort
(te herkennen aan bijzondere lichaamskenmerken & hun gedrag)
- Atavisme = geboren misdadigers zijn te beschouwen als teruggevallen in een vroeger
evolutiestadium (dat is ook uiterlijk te zien met trekken vd mens in een vroeger stadium vd evolutie)
- Later: niet enkel atavisme maar ook andere verklaringen van criminaliteit: degeneratie & epilepsie
- Atavistische kenmerken zijn niet 100% deterministisch, bepaalde omstandigheden zouden het
kunnen afremmen
- Schreef zonder bronvermelding & checkte bronnen niet op kwaliteit
- Lombroso liet zich leiden door volgende uitgangspunten:
・Veel misdadigers plegen hun daden doordat ze niet anders kunnen
・Zij zijn gedetermineerd en daarom niet vatbaar voor moreel verwijt
・Zij zijn niet verantwoordelijk te stellen: het is zinloos hen te straffen
- De maatschappij heeft wel het recht zich te beschermen (uitleg: in de natuur doet men dat ook)
↪ De doodstraf = een natuurlijk verdedigingsmiddel tegen de zwaarste gevallen
- Geen gelijkheid & proportionaliteit: gelijke misdaden mochten anders bestraft worden naargelang
de dader een geboren misdadiger, criminaloïden of gelegenheid misdadiger is
,Ferri (De ‘criminele sociologie’)
- Ferri = een leerling & vriend van Lombroso → latere theorieën van beide lijken zeer sterk op
elkaar: beiden waren overtuigd vh bestaan van aangeboren misdadigheid & de rol van atavisme
- Itt Lombroso zijn Ferri’s teksten veel gedisciplineerder & gestroomlijnder
- Criminele mens = aparte antropologische variant tussen normaal en krankzinnig, gekenmerkt door
atavisme & degeneratie + ze zijn verwant aan ‘lagere rassen’
- Gebruikt zowel biologische, als fysische en sociale factoren voor wetenschappelijk onderzoek
↪ Welke vd 3 soorten het sterkst zou doorwegen is onzinnig volgens Ferri
↪ Fysische oorzaken werkt op alle soorten misdadigers gelijk in
↪ De biologische oorzaken spelen het sterkst een rol bij geboren criminelen, krankzinnigen
& emotioneel gestoorde misdadigers (het meest uitgewerkt vd 3)
↪ Sociale oorzaken bepalen vooral de verrichtingen van gelegenheidsmisdadigers
↪ Ferri geeft niet aan op welke manier het biologische, fysische & sociale met elkaar interacteren
⇒ Zijn etiologisch model heeft de aanzet gegeven tot sociobiologie
- Ferri had ideeën over misdaadpreventie (bv. maak echtscheiding mogelijk zodat overspel &
geweld tussen gehuwden niet meer nodig is)
- Noemde criminologie dus de criminele sociologie waarvan strafrecht, statistiek, criminele
antropologie en penologie slechts een deel/hoofdstuk waren
3. Un regard belge sur le débat sur la criminologie en France
Auteur: M. Cools
Jaar: 2014
Boek/tijdschrift/..: Les Cahiers de la Sécurité
Strijd die bestaat tussen gouvernementele & non-gouvernementele criminologie
& die petitionisten zeggen dat criminologie niet bestaat, zeggen dat er eerder deviantie sociologie is
+ Er is niet genoeg werk voor criminologen
+ Notities uitleg Cools uit de les:
- Er is terreur > veel mensen onder de guillotine
- Napoleon zorgt voor een keizerrijk
- Veel oorlogen
- België wordt franse departementen (dus deel van frankrijk)
- Heeft een belangrijk invloed op onze veiligheid (politie, strafrecht,..)
- Republiek > keizerrijk > koning > republiek (staatsgreep impliceert dat er een 2de keizerrijk
komt) > keizerrijk (neef v Napoleon wordt keize)
- 3de republiek → belangrijk voor criminologie omdat het dan ontstaat als wetenschap
- FR in WOII: deel v frankrijk wordt bezet > ook rest FR & dit kreeg een ander politiek regime:
franse staat
- Nieuw regime na bevrijding van duitsland : 4de republiek (ook door onafhankelijkheid
kolonies,..)
- Nu: 5de republiek
→ Voor ons belangrijk: 3de republiek & 5de republiek
- Hexagon = een uitdrukking om de geografie van frankrijk te typeren
- In 3de maar vooral heel erg in 5de republiek: frankrijk is een jacobijnse staat > verwijst naar
een bepaalde fractie: ongeacht het regime: alle belangrijke beslissingen worden genomen in Parijs
> heeft een impact op het criminologisch denken in FR:
→ Als er iets beslist wordt komt er enorm veel macht toe aan de president
→ Centralisme is belangrijk
- Criminologisch denken van frankrijk is verdeeld in 2 kampen
- Men zegt vaak dat deze 2 kampen zorgt voor een schizofrenie & nog later le tour babel (de
, toren van babel: mythe > je moet een heel hoge toren maken & straf van god is dat we
verschillende talen spreken)
- President neemt beslissingen: president neemt beslissing om een instituut voor criminologie
op te richten, verbonden aan de Parijse universiteit
- Een stroming ontstaat in Frankrijk > Franse milieuschool
→ Discussie van criminologie is een reactie op/tegen het Lombrosiaans denken
- Ze voeren het debat in publiek > Emile Zola: zaak Dreyfus: wordt verdacht van spionage &
wordt verbannen
- Aantal intellectuelen zeggen dat er twijfel over was Emile Zola schrijft een pamflet & Dreyfus
was niet schuldig
- Men splitst op in mensen die geloven dat Dreyfus schuldig was & mensen die dachten dat hij
niet schuldig was
- Franse milieuschool wordt publiekelijk aangevallen, vooral vanuit de Franse sociologie
- Sarkozy wordt president > the winner takes it all: je wint de verkiezingen, dan heb je alles
→ Heeft verleden als minister: heeft interesse in veiligheidsverhaal > ontdekt dat veiligheid
een belangrijk politiek wapen is
→ Veiligheid is 1 van zijn belangrijke te bekomen politieke doelen
- Geeft opdracht aan Alain Bauer om een studie te doen over de positie van de criminologie in
frankrijk & te kijken wat er mogelijk is, hieruit 4 doelstellingen:
1. Kunnen we en wetenschappelijk programma uitwerken waardoor de criminologie kan
gebruikt worden om veiligheid te verzekeren
2. Versnipperen van budget tegen te gaan
3. Budgetten beter aan te wenden & kennis onderwijzen
4. Meer samenwerking verkrijgen met bestaande instituten
- Kritiek op Alain: hij heeft een doctoraat & aan verschillende instellingen gedoceerd: 1 was
er waar de president beslist om te onderwijzen > hij wordt daar prof criminologie
→ Reactie bij andere wetenschappers die een petitie (petitionisten) opstellen > Zij stellen:
zij willen geen nieuwe criminologie, & willen niet dat het wetenschappelijk onderzoek zich
beperkt to datgene waar binnenlandse zaken nut van heeft (gouvernementele criminologie)
- INSJ > NU: IHEMI (instituut haute etude ministre intérieur) → doen ook wetenschappelijk
onderzoek > hebben eigen tijdschrift
4. Broken windows: police and neighborhood safety (!)
Auteur: J.Q. Wilson & G.L. Kelling
Jaar: 1982
Boek/tijdschrift/..: Atlantic Monthly
New Jersey: ‘Safe and Clean Neighborhoods Program’
* Deel van het programma was geld te geven aan steden zodat ze politie meer te voet lieten gaan
ipv met patrouille auto’s
* Het doel: patrouilles te voet om criminaliteit te verminderen
* Veel mensen bij de politie waren niet blij: het zorgt ervoor dat men minder snel bij mensen is die
hulp nodig hebben, ze moeten in de koud buiten blijven, het werd soms zelfs als straf gebruikt
* 5 jaar later: dmv van rapporten kon men zien dat het de criminaliteit niet liet dalen, MAAR de
bevolking waar men patrouilles te voet deed voelde zich wel veiliger, ze geloofde dat criminaliteit
gedaald was en gebruikte minder maatregelen tegen criminaliteit (bv. thuis blijven)
* Samenlevingen waar er patrouille te voet was voelde zich positiever tov de politie & ook andersom
vond politie het leuker om zo te werken, en had men een betere attitude tov de bevolking
* De mensen in de samenleving kennen de politie en weten wat de regels zijn, wanneer
buitenstaanders deze regels breken zullen ze zich naar de politie keren voor hulp of zelf iets zeggen
1. Het agressie-gen en andere misverstanden
Auteur: A.G. Donker
Jaar: 2005
Boek/tijdschrift/..: Basisteksten in de criminologie
Het artikel draait over misverstanden die er heersen, meer precies over misverstanden rond
biologisch onderzoek naar gedrag over erfelijkheid & genen.
1. Door de grote fascinatie over erfelijkheid van criminaliteit denkt men dat hier veel onderzoeken
over bestaan, maar er worden net relatief weinig studies over gedaan. De meeste biologische
studies naar criminaliteit gaan over de invloed van specifieke biologische stoffen of processen.
2. Alle biologische factoren zijn niet erfelijk bepaald, sociale factoren spelen hebben bv. ook een
grote invloed op biologische factoren (bv. lengte kan worden beïnvloed door voeding). Biologische
factoren worden vanaf het ontstaan vd mens al beïnvloed door enorm veel andere factoren.
3. Men denkt dat wanneer er studies naar erfelijkheid van criminaliteit wordt gezocht naar
criminaliteitsgenen. Criminaliteitsgenen bestaan allereerst niet en als tweede is het zeer moeilijk
om studies te doen naar specifieke genetische invloed op crimineel gedrag.
4. Het agressie-gen of criminaliteitsgenen bestaan niet. Genen coderen niet voor eigenschappen
maar voor eiwitten, slechts bij enkele ziekten is er een relatie tussen het gen en een eigenschap
(omdat een mutatie in het gen de ziekte veroorzaakt).
5. Het idee dat genetische invloed onveranderbaar vaststaat is fout. De genen staan bij de
geboorte wel vast, maar de invloed die ze zullen hebben in de toekomst niet, dat hangt af van
alle andere factoren die van invloed zijn.
2. Theoretische integratie bij Lombroso & Ferri
Auteur: S. Van Ruller
Jaar: 2005
Boek/tijdschrift/..: Basisteksten in de criminologie
Lombroso gebruikte naast biologische verklaringen steeds meer andere argumenten. Ook Ferri
gebruikte zo’n multifactor-benadering. ⇒ Theoretische integratie: men maakt gebruik van
verschillende theoretische herkomst in 1 verklaringsmodel.
Lombroso (De misdadige mens)
- Misdadigheid is een aangeboren eigenschap + de misdadige mens is een aparte mensensoort
(te herkennen aan bijzondere lichaamskenmerken & hun gedrag)
- Atavisme = geboren misdadigers zijn te beschouwen als teruggevallen in een vroeger
evolutiestadium (dat is ook uiterlijk te zien met trekken vd mens in een vroeger stadium vd evolutie)
- Later: niet enkel atavisme maar ook andere verklaringen van criminaliteit: degeneratie & epilepsie
- Atavistische kenmerken zijn niet 100% deterministisch, bepaalde omstandigheden zouden het
kunnen afremmen
- Schreef zonder bronvermelding & checkte bronnen niet op kwaliteit
- Lombroso liet zich leiden door volgende uitgangspunten:
・Veel misdadigers plegen hun daden doordat ze niet anders kunnen
・Zij zijn gedetermineerd en daarom niet vatbaar voor moreel verwijt
・Zij zijn niet verantwoordelijk te stellen: het is zinloos hen te straffen
- De maatschappij heeft wel het recht zich te beschermen (uitleg: in de natuur doet men dat ook)
↪ De doodstraf = een natuurlijk verdedigingsmiddel tegen de zwaarste gevallen
- Geen gelijkheid & proportionaliteit: gelijke misdaden mochten anders bestraft worden naargelang
de dader een geboren misdadiger, criminaloïden of gelegenheid misdadiger is
,Ferri (De ‘criminele sociologie’)
- Ferri = een leerling & vriend van Lombroso → latere theorieën van beide lijken zeer sterk op
elkaar: beiden waren overtuigd vh bestaan van aangeboren misdadigheid & de rol van atavisme
- Itt Lombroso zijn Ferri’s teksten veel gedisciplineerder & gestroomlijnder
- Criminele mens = aparte antropologische variant tussen normaal en krankzinnig, gekenmerkt door
atavisme & degeneratie + ze zijn verwant aan ‘lagere rassen’
- Gebruikt zowel biologische, als fysische en sociale factoren voor wetenschappelijk onderzoek
↪ Welke vd 3 soorten het sterkst zou doorwegen is onzinnig volgens Ferri
↪ Fysische oorzaken werkt op alle soorten misdadigers gelijk in
↪ De biologische oorzaken spelen het sterkst een rol bij geboren criminelen, krankzinnigen
& emotioneel gestoorde misdadigers (het meest uitgewerkt vd 3)
↪ Sociale oorzaken bepalen vooral de verrichtingen van gelegenheidsmisdadigers
↪ Ferri geeft niet aan op welke manier het biologische, fysische & sociale met elkaar interacteren
⇒ Zijn etiologisch model heeft de aanzet gegeven tot sociobiologie
- Ferri had ideeën over misdaadpreventie (bv. maak echtscheiding mogelijk zodat overspel &
geweld tussen gehuwden niet meer nodig is)
- Noemde criminologie dus de criminele sociologie waarvan strafrecht, statistiek, criminele
antropologie en penologie slechts een deel/hoofdstuk waren
3. Un regard belge sur le débat sur la criminologie en France
Auteur: M. Cools
Jaar: 2014
Boek/tijdschrift/..: Les Cahiers de la Sécurité
Strijd die bestaat tussen gouvernementele & non-gouvernementele criminologie
& die petitionisten zeggen dat criminologie niet bestaat, zeggen dat er eerder deviantie sociologie is
+ Er is niet genoeg werk voor criminologen
+ Notities uitleg Cools uit de les:
- Er is terreur > veel mensen onder de guillotine
- Napoleon zorgt voor een keizerrijk
- Veel oorlogen
- België wordt franse departementen (dus deel van frankrijk)
- Heeft een belangrijk invloed op onze veiligheid (politie, strafrecht,..)
- Republiek > keizerrijk > koning > republiek (staatsgreep impliceert dat er een 2de keizerrijk
komt) > keizerrijk (neef v Napoleon wordt keize)
- 3de republiek → belangrijk voor criminologie omdat het dan ontstaat als wetenschap
- FR in WOII: deel v frankrijk wordt bezet > ook rest FR & dit kreeg een ander politiek regime:
franse staat
- Nieuw regime na bevrijding van duitsland : 4de republiek (ook door onafhankelijkheid
kolonies,..)
- Nu: 5de republiek
→ Voor ons belangrijk: 3de republiek & 5de republiek
- Hexagon = een uitdrukking om de geografie van frankrijk te typeren
- In 3de maar vooral heel erg in 5de republiek: frankrijk is een jacobijnse staat > verwijst naar
een bepaalde fractie: ongeacht het regime: alle belangrijke beslissingen worden genomen in Parijs
> heeft een impact op het criminologisch denken in FR:
→ Als er iets beslist wordt komt er enorm veel macht toe aan de president
→ Centralisme is belangrijk
- Criminologisch denken van frankrijk is verdeeld in 2 kampen
- Men zegt vaak dat deze 2 kampen zorgt voor een schizofrenie & nog later le tour babel (de
, toren van babel: mythe > je moet een heel hoge toren maken & straf van god is dat we
verschillende talen spreken)
- President neemt beslissingen: president neemt beslissing om een instituut voor criminologie
op te richten, verbonden aan de Parijse universiteit
- Een stroming ontstaat in Frankrijk > Franse milieuschool
→ Discussie van criminologie is een reactie op/tegen het Lombrosiaans denken
- Ze voeren het debat in publiek > Emile Zola: zaak Dreyfus: wordt verdacht van spionage &
wordt verbannen
- Aantal intellectuelen zeggen dat er twijfel over was Emile Zola schrijft een pamflet & Dreyfus
was niet schuldig
- Men splitst op in mensen die geloven dat Dreyfus schuldig was & mensen die dachten dat hij
niet schuldig was
- Franse milieuschool wordt publiekelijk aangevallen, vooral vanuit de Franse sociologie
- Sarkozy wordt president > the winner takes it all: je wint de verkiezingen, dan heb je alles
→ Heeft verleden als minister: heeft interesse in veiligheidsverhaal > ontdekt dat veiligheid
een belangrijk politiek wapen is
→ Veiligheid is 1 van zijn belangrijke te bekomen politieke doelen
- Geeft opdracht aan Alain Bauer om een studie te doen over de positie van de criminologie in
frankrijk & te kijken wat er mogelijk is, hieruit 4 doelstellingen:
1. Kunnen we en wetenschappelijk programma uitwerken waardoor de criminologie kan
gebruikt worden om veiligheid te verzekeren
2. Versnipperen van budget tegen te gaan
3. Budgetten beter aan te wenden & kennis onderwijzen
4. Meer samenwerking verkrijgen met bestaande instituten
- Kritiek op Alain: hij heeft een doctoraat & aan verschillende instellingen gedoceerd: 1 was
er waar de president beslist om te onderwijzen > hij wordt daar prof criminologie
→ Reactie bij andere wetenschappers die een petitie (petitionisten) opstellen > Zij stellen:
zij willen geen nieuwe criminologie, & willen niet dat het wetenschappelijk onderzoek zich
beperkt to datgene waar binnenlandse zaken nut van heeft (gouvernementele criminologie)
- INSJ > NU: IHEMI (instituut haute etude ministre intérieur) → doen ook wetenschappelijk
onderzoek > hebben eigen tijdschrift
4. Broken windows: police and neighborhood safety (!)
Auteur: J.Q. Wilson & G.L. Kelling
Jaar: 1982
Boek/tijdschrift/..: Atlantic Monthly
New Jersey: ‘Safe and Clean Neighborhoods Program’
* Deel van het programma was geld te geven aan steden zodat ze politie meer te voet lieten gaan
ipv met patrouille auto’s
* Het doel: patrouilles te voet om criminaliteit te verminderen
* Veel mensen bij de politie waren niet blij: het zorgt ervoor dat men minder snel bij mensen is die
hulp nodig hebben, ze moeten in de koud buiten blijven, het werd soms zelfs als straf gebruikt
* 5 jaar later: dmv van rapporten kon men zien dat het de criminaliteit niet liet dalen, MAAR de
bevolking waar men patrouilles te voet deed voelde zich wel veiliger, ze geloofde dat criminaliteit
gedaald was en gebruikte minder maatregelen tegen criminaliteit (bv. thuis blijven)
* Samenlevingen waar er patrouille te voet was voelde zich positiever tov de politie & ook andersom
vond politie het leuker om zo te werken, en had men een betere attitude tov de bevolking
* De mensen in de samenleving kennen de politie en weten wat de regels zijn, wanneer
buitenstaanders deze regels breken zullen ze zich naar de politie keren voor hulp of zelf iets zeggen
