Samenvatting leerstof INTERCULTURELE COMMUNICATIE
Hoofdstuk 1
De homogeniteit van een collectief is datgene wat de leden met elkaar delen en
waarin ze zich onderscheiden van andere collectieven.
De diversiteit aan culturele bagage plus de eigen persoonlijkheid en biografie van de
leden, maken dat de cultuur van een collectief behalve homogeen ook heterogeen
is.
De 4 elementen van cultuur:
1. De taal die mensen hanteren binnen het collectief waarin ze verkeren.
2. De kennis die mensen van hen omringende wereld hebben vergaren. Ook
zijn er heersende algemene opvattingen en beelden op allerlei
levensterreinen.
3. De waarden en normen die mensen hanteren.
a. Waarden zijn aannames van wat mensen belangrijk, goed, mooi etc.
vinden. Waarden beïnvloeden het doen en laten van mensen in sterke
mate.
b. Normen zijn concrete richtlijnen voor het handelen. Normen vormen de
verbinding tussen de algemene waarden en concrete gedragingen. Het
zijn opvattingen over hoe je je wel of niet moet gedragen in concrete
omstandigheden.
4. De symbolen, rituelen en helden van een collectief.
a. Symbolen zijn woorden, gebaren, voorwerpen of afbeeldingen met een
specifieke betekenis voor de leden van de cultuur.
b. Rituelen zijn sociale activiteiten die technisch gesproken overbodig zijn
om het gewenste doel te bereiken, maar binnen een cultuur als
essentieel worden beschouwd.
c. Helden zijn personen met eigenschappen die in een cultuur in hoog
aanzien staan en die daarom fungeren als gedragsmodellen binnen
een bepaald collectief.
Cultuur als model van de werkelijkheid betekent dat je een geheel aan
interpretatiekaders meekrijgt waarmee je je kunt oriënteren in allerlei situaties.
Bij de culturele bril als model VAN de werkelijkheid gaat het om kennis: de wereld
van betekenissen. Deze culturele bril is een hulpbron om de sociale en natuurlijke
werkelijkheid te leren kennen, te ordenen en te interpreteren.
De menselijke waarneming en het handelen als gevolg van die waarneming, zijn
cultureel bepaald.
, Het model voor de werkelijkheid is de normatieve kennis van normen en waarden.
Deze kennis is normatief omdat het instructies en aanwijzingen – waarden en
normen – geeft voor juist, adequaat en effectief handelen.
Het leert je wat belangrijk is om na te streven in het leven, wanneer je aanzien
geniet en hoe je succes en respect kunt bereiken.
Enculturatie het proces van het aanleren van culturele kenmerken.
Impliciete cultuurverwerving vindt plaats door het opdoen van ervaringen.
Acculturatie verwijst naar een proces van verandering in de culturele oriëntatie door
migratie en – daarmee samenhangend – langdurig en voortdurend contact tussen
groepen met verschillende culturele achtergronden.
Tijdens het proces van acculturatie zien minderheidsgroepen twee vragen voor zich
geplaatst:
1. Wat en hoeveel wensen de leden van deze groepen van de eigen cultuur te
behouden?
2. Wat willen ze overnemen van de cultuur van de meerderheidsgroep en in
welke mate?
INTEGRATIE Wanneer mensen met een migratieachtergrond belang hechten
aan cultuurbehoud en tegelijkertijd streven naar aanpassing.
ASSIMILATIE Wanneer er sprake is van volledige aanpassing en
cultuurbehoud wordt afgewezen.
SEPARATIE Wanneer cultuurbehoud voorop staat en aanpassing wordt vermeden.
MARGINALISATIE Een proces waarin het individu geen belang hecht aan het
overnemen van de cultuur van de dominante groep, en ook niet meer aan het
behoud van de eigen cultuur.
Aanpassen aan de cultuur Niet aanpassen aan de
van de gevestigden cultuur van de
gevestigden
Behoud van eigen cultuur
INTEGRATIE SEPARATIE /
SEGREGRATIE
Geen behoud van eigen
cultuur ASSIMILATIE MARGINALISATIE
Hoofdstuk 1
De homogeniteit van een collectief is datgene wat de leden met elkaar delen en
waarin ze zich onderscheiden van andere collectieven.
De diversiteit aan culturele bagage plus de eigen persoonlijkheid en biografie van de
leden, maken dat de cultuur van een collectief behalve homogeen ook heterogeen
is.
De 4 elementen van cultuur:
1. De taal die mensen hanteren binnen het collectief waarin ze verkeren.
2. De kennis die mensen van hen omringende wereld hebben vergaren. Ook
zijn er heersende algemene opvattingen en beelden op allerlei
levensterreinen.
3. De waarden en normen die mensen hanteren.
a. Waarden zijn aannames van wat mensen belangrijk, goed, mooi etc.
vinden. Waarden beïnvloeden het doen en laten van mensen in sterke
mate.
b. Normen zijn concrete richtlijnen voor het handelen. Normen vormen de
verbinding tussen de algemene waarden en concrete gedragingen. Het
zijn opvattingen over hoe je je wel of niet moet gedragen in concrete
omstandigheden.
4. De symbolen, rituelen en helden van een collectief.
a. Symbolen zijn woorden, gebaren, voorwerpen of afbeeldingen met een
specifieke betekenis voor de leden van de cultuur.
b. Rituelen zijn sociale activiteiten die technisch gesproken overbodig zijn
om het gewenste doel te bereiken, maar binnen een cultuur als
essentieel worden beschouwd.
c. Helden zijn personen met eigenschappen die in een cultuur in hoog
aanzien staan en die daarom fungeren als gedragsmodellen binnen
een bepaald collectief.
Cultuur als model van de werkelijkheid betekent dat je een geheel aan
interpretatiekaders meekrijgt waarmee je je kunt oriënteren in allerlei situaties.
Bij de culturele bril als model VAN de werkelijkheid gaat het om kennis: de wereld
van betekenissen. Deze culturele bril is een hulpbron om de sociale en natuurlijke
werkelijkheid te leren kennen, te ordenen en te interpreteren.
De menselijke waarneming en het handelen als gevolg van die waarneming, zijn
cultureel bepaald.
, Het model voor de werkelijkheid is de normatieve kennis van normen en waarden.
Deze kennis is normatief omdat het instructies en aanwijzingen – waarden en
normen – geeft voor juist, adequaat en effectief handelen.
Het leert je wat belangrijk is om na te streven in het leven, wanneer je aanzien
geniet en hoe je succes en respect kunt bereiken.
Enculturatie het proces van het aanleren van culturele kenmerken.
Impliciete cultuurverwerving vindt plaats door het opdoen van ervaringen.
Acculturatie verwijst naar een proces van verandering in de culturele oriëntatie door
migratie en – daarmee samenhangend – langdurig en voortdurend contact tussen
groepen met verschillende culturele achtergronden.
Tijdens het proces van acculturatie zien minderheidsgroepen twee vragen voor zich
geplaatst:
1. Wat en hoeveel wensen de leden van deze groepen van de eigen cultuur te
behouden?
2. Wat willen ze overnemen van de cultuur van de meerderheidsgroep en in
welke mate?
INTEGRATIE Wanneer mensen met een migratieachtergrond belang hechten
aan cultuurbehoud en tegelijkertijd streven naar aanpassing.
ASSIMILATIE Wanneer er sprake is van volledige aanpassing en
cultuurbehoud wordt afgewezen.
SEPARATIE Wanneer cultuurbehoud voorop staat en aanpassing wordt vermeden.
MARGINALISATIE Een proces waarin het individu geen belang hecht aan het
overnemen van de cultuur van de dominante groep, en ook niet meer aan het
behoud van de eigen cultuur.
Aanpassen aan de cultuur Niet aanpassen aan de
van de gevestigden cultuur van de
gevestigden
Behoud van eigen cultuur
INTEGRATIE SEPARATIE /
SEGREGRATIE
Geen behoud van eigen
cultuur ASSIMILATIE MARGINALISATIE
