Scheikunde evenwichten oefenopdrachten VWO4 met uitwerkingen
Complexe ionen
Als aan een oplossing van ijzer(III)ionen, die geel van kleur is, een NaSCN -oplossing wordt
toegevoegd, verandert de kleur naar rood, doordat FeSCN2+ (aq) gevormd is. Er heeft zich
dan een evenwicht ingesteld. Bij verwarmen verdwijnt de rode kleur weer.
Fe3+ (aq) + NaSCN- (aq) ⇄ FeSCN2+ (aq) + Na+ (aq) ΔE = +
1. Geef de evenwichtsvoorwaarde voor dit evenwicht.
2. Leg uit waarom de rode kleur verdwijnt bij verwarmen.
3. Leg uit wat er gebeurt met de ligging van het evenwicht als er een
ijzer(III)nitraatoplossing wordt toegevoegd.
Evenwicht
Aan een vat van 10 dm3 wordt 5,0 mol stikstofmono-oxide en 4,0 mol zuurstof toegevoegd.
Na 7 minuten vormt zich een evenwicht met stikstofdioxide. Er blijkt 3,0 mol stikstofmono-
oxide te zijn verdwenen.
5. Bereken de beginconcentraties van stikstofmono-oxide, zuurstof en
stikstofdioxide.
6. Bereken de eindconcentraties van stikstofmono-oxide, zuurstof en stikstofdioxide
na 7 minuten.
7. Teken een grafiek waarin je de concentraties uitzet tegen de tijd (tijd uitzetten van
0 tot 10 minuten).
8. Bepaal de gemiddelde reactiesnelheid tussen nul en zeven minuten.
Oplossen zouten
Het zout zilverchloride wordt opgelost in water. Bij een verzadigde oplossing stelt zich een
evenwicht in.
9. Noteer de reactievergelijking voor het oplossen van zilverchloride.
10. Stel de evenwichtsvoorwaarde op voor het oplossen van zilverchloride.
11. Bereken hoeveel gram van de volgende zouten oplost in 2,0 dm3 water.
, Joodevenwicht
Bij 500 K vallen joodmoleculen deels uiteen in joodatomen: I2(g) ⇆ 2 I(g).
K = 5,6∙10–12. Een reactiemengsel in een vat van 4,0 L bij 500 K bevat 0,020 mol I 2(g) en
2,0∙10–8 mol I(g).
12. Laat met behulp van een berekening zien dat er nog geen evenwicht is bereikt
Oefening 13
In een reactievat van 1,0 L laat men 2,4 mol koolstofmono-oxide reageren met 3,8 mol
waterstof tot 1,6 mol methanol, CH3OH (l).
Bereken de concentraties van alle stoffen in het evenwichtsmengsel.
Oefening 14 (met ABC-formule)
Als azijnzuur oplost vindt er een evenwicht plaats. Azijnzuur is namelijk een zwak zure
oplossing.
Het volgende evenwicht stelt zich in:
CH3COOH (aq) ⇄ CH3COO- (aq) + H+ (aq)
De beginconcentratie van azijnzuur is 0,024 mol/L. De K-waarde is 1,4·10 -5.
Bereken de concentratie H+ in mol L-1 zich in het evenwichtsmengsel bevindt.
Oefening 15 (met ABC-formule)
In een reactievat met de gassen waterstof en jood vindt een evenwicht plaats. Er vormt zich
een gedeelte waterstofjodide, HI (g). De beginconcentraties van waterstof en jood zijn beide
1,0 mol L-1.
De evenwichtsconstante is 8,7 ·102. Bereken de concentraties van waterstof, jood en
waterstofjodide in mol L-1 bij dit evenwicht.
16. Evenwichtsvoorwaarde
Geef de evenwichtsvoorwaarde voor de volgende evenwichtsreacties.
a. 2 NO(g) + O2(g) ⇆ 2 NO2(g)
b. 2 Fe3+(aq) + 2 I–(aq) ⇆ 2 Fe2+(aq) + I2(aq)
c. PCl3(g) + Cl2(g) ⇆ PCl5(g)
d. MnO4–(aq) + 8 H+(aq) + 5 Fe2+(aq) ⇆ Mn2+(aq) + 4 H2O(l) + 5 Fe3+(aq)
e. BaSO4(s) ⇆ Ba2+(aq) + SO42–(aq)
f. Cu2+(aq) + 3 I–(aq) ⇆ CuI(s) + I2(aq)
g. 2 Fe3+(aq) + Fe(s) ⇆ 3 Fe2+(aq)
h. Ag3PO4(s) ⇆ 3 Ag+(aq) + PO43–(aq)
i. 2 Fe(s) + O2(aq) + 2 H2O(l) ⇆ 2 Fe(OH)2(s)
Complexe ionen
Als aan een oplossing van ijzer(III)ionen, die geel van kleur is, een NaSCN -oplossing wordt
toegevoegd, verandert de kleur naar rood, doordat FeSCN2+ (aq) gevormd is. Er heeft zich
dan een evenwicht ingesteld. Bij verwarmen verdwijnt de rode kleur weer.
Fe3+ (aq) + NaSCN- (aq) ⇄ FeSCN2+ (aq) + Na+ (aq) ΔE = +
1. Geef de evenwichtsvoorwaarde voor dit evenwicht.
2. Leg uit waarom de rode kleur verdwijnt bij verwarmen.
3. Leg uit wat er gebeurt met de ligging van het evenwicht als er een
ijzer(III)nitraatoplossing wordt toegevoegd.
Evenwicht
Aan een vat van 10 dm3 wordt 5,0 mol stikstofmono-oxide en 4,0 mol zuurstof toegevoegd.
Na 7 minuten vormt zich een evenwicht met stikstofdioxide. Er blijkt 3,0 mol stikstofmono-
oxide te zijn verdwenen.
5. Bereken de beginconcentraties van stikstofmono-oxide, zuurstof en
stikstofdioxide.
6. Bereken de eindconcentraties van stikstofmono-oxide, zuurstof en stikstofdioxide
na 7 minuten.
7. Teken een grafiek waarin je de concentraties uitzet tegen de tijd (tijd uitzetten van
0 tot 10 minuten).
8. Bepaal de gemiddelde reactiesnelheid tussen nul en zeven minuten.
Oplossen zouten
Het zout zilverchloride wordt opgelost in water. Bij een verzadigde oplossing stelt zich een
evenwicht in.
9. Noteer de reactievergelijking voor het oplossen van zilverchloride.
10. Stel de evenwichtsvoorwaarde op voor het oplossen van zilverchloride.
11. Bereken hoeveel gram van de volgende zouten oplost in 2,0 dm3 water.
, Joodevenwicht
Bij 500 K vallen joodmoleculen deels uiteen in joodatomen: I2(g) ⇆ 2 I(g).
K = 5,6∙10–12. Een reactiemengsel in een vat van 4,0 L bij 500 K bevat 0,020 mol I 2(g) en
2,0∙10–8 mol I(g).
12. Laat met behulp van een berekening zien dat er nog geen evenwicht is bereikt
Oefening 13
In een reactievat van 1,0 L laat men 2,4 mol koolstofmono-oxide reageren met 3,8 mol
waterstof tot 1,6 mol methanol, CH3OH (l).
Bereken de concentraties van alle stoffen in het evenwichtsmengsel.
Oefening 14 (met ABC-formule)
Als azijnzuur oplost vindt er een evenwicht plaats. Azijnzuur is namelijk een zwak zure
oplossing.
Het volgende evenwicht stelt zich in:
CH3COOH (aq) ⇄ CH3COO- (aq) + H+ (aq)
De beginconcentratie van azijnzuur is 0,024 mol/L. De K-waarde is 1,4·10 -5.
Bereken de concentratie H+ in mol L-1 zich in het evenwichtsmengsel bevindt.
Oefening 15 (met ABC-formule)
In een reactievat met de gassen waterstof en jood vindt een evenwicht plaats. Er vormt zich
een gedeelte waterstofjodide, HI (g). De beginconcentraties van waterstof en jood zijn beide
1,0 mol L-1.
De evenwichtsconstante is 8,7 ·102. Bereken de concentraties van waterstof, jood en
waterstofjodide in mol L-1 bij dit evenwicht.
16. Evenwichtsvoorwaarde
Geef de evenwichtsvoorwaarde voor de volgende evenwichtsreacties.
a. 2 NO(g) + O2(g) ⇆ 2 NO2(g)
b. 2 Fe3+(aq) + 2 I–(aq) ⇆ 2 Fe2+(aq) + I2(aq)
c. PCl3(g) + Cl2(g) ⇆ PCl5(g)
d. MnO4–(aq) + 8 H+(aq) + 5 Fe2+(aq) ⇆ Mn2+(aq) + 4 H2O(l) + 5 Fe3+(aq)
e. BaSO4(s) ⇆ Ba2+(aq) + SO42–(aq)
f. Cu2+(aq) + 3 I–(aq) ⇆ CuI(s) + I2(aq)
g. 2 Fe3+(aq) + Fe(s) ⇆ 3 Fe2+(aq)
h. Ag3PO4(s) ⇆ 3 Ag+(aq) + PO43–(aq)
i. 2 Fe(s) + O2(aq) + 2 H2O(l) ⇆ 2 Fe(OH)2(s)
