Samenvatting Biologie Hoofstuk 2
Paragraaf 1
Moleculen: de kleinste deeltjes van een stof met nog
alle eigenschappen van die stof
Cellen: de basiseenheden van je lichaam
Organisme: levend wezen
Organisatieniveaus de begrensde biologische structuren, met
een duidelijke samenhang tussen de
onderdelen, waarbij elk niveau voortbouwt
op de onderliggende niveaus
- Molecuul Een structuur die bestaat uit meerdere
atomen en met alle eigenschappen van die
bepaalde stof
- Organel Een onderdeel van de cel met een bepaalde
taak.
- Cel De functionele basiseenheid van elk
organisme. Een cel bevat cytoplasma,
erfelijk materiaal en is omringd door een
membraan.
- Weefsel Een groep cellen met dezelfde bouw en
functie.
- Orgaan Verschillende weefsels die samenwerken
aan een bepaalde taak.
- Orgaanstelsel Diverse organen die samen een bepaalde
taak hebben.
- Organisme Een levend wezen, zoals jij, een hond en de
zonnebloem in de tuin.
- Populatie Een groep organismen van dezelfde soort in
een bepaald gebied. Alle organismen met
vergelijkbare eigenschappen die zich
onderling kunnen voortplanten en
vruchtbare nakomelingen kunnen krijgen,
horen tot dezelfde soort.
- Levensgemeenschap Alle organismen (die onderlinge relaties
hebben) in een bepaald gebied.
- Ecosysteem Een begrensd gebied waarin organismen
met elkaar en met de levenloze natuur
relaties hebben.
- Systeem Aarde Een dynamisch systeem gevormd door alle
fysische, chemische en biologische
processen op aarde en hun onderlinge
interacties.
Emergente eigenschap Een nieuwe eigenschap, zichtbaar op een
hoger niveau, die door de interactie van
delen van een organisatieniveau is
, ontstaan.
Levenskenmerken Alle kenmerken, eigenschappen en
processen die typisch zijn voor het leven,
zoals we dat op aarde kennen. Alle cellen
en organismen hebben deze
levenskenmerken.
Levenskenmerken:
- Opgebouwd uit één of meer cellen
- Groei
- Voortplanting
- Stofwisseling (opnemen, omzetten en afgeven van
stoffen)
- Waarnemen van en reageren op veranderingen in de
omgeving.
- Organisatie van erfelijk materiaal
Leven met diabetes
Diabetes type 1: bepaalde cellen in
alvleesklier beschadigd. Deze
bevinden zich in kleine groepjes bij
elkaar en worden de eilandjes van
Langerhans genoemd. Problemen
ontstaan op celniveau, maar
veroorzaken allerlei klachten:
- Te hoog glucosegehalte in het bloed ‘hyper’ veel plassen, dorst en
vermoeidheid.
- Een te laag glucosegehalte ‘hypo’ zweten, trillen, duizeligheid en honger.
Vaak helpt het eten van wat suiker tegen de klachten van een hypo. Bij een hyper is dit
ingewikkelder.
Insuline spuiten kan ook helpen, maar dit lost het probleem niet op.
Een echte oplossing transplantatie alvleesklier of alleen de eilandjes van
Langerhans. Maar hiervoor moet je wel medicijnen tegen afstoting gebruiken.
Andere mogelijke geneeswijze gebruik van stamcellen deze hebben het
vermogen zich te blijven delen en kunnen differentiëren in gespecialiseerde celtypen.
Uit de dochtercellen kunnen artsen weefsels maken, zoals eilandjes van Langerhans
of zenuwweefsel. Door stamcellen te isoleren uit de patiënt zelf, bijv. uit beenmerg,
is het gevaar op afstoting heel erg klein.
Paragraaf 1
Moleculen: de kleinste deeltjes van een stof met nog
alle eigenschappen van die stof
Cellen: de basiseenheden van je lichaam
Organisme: levend wezen
Organisatieniveaus de begrensde biologische structuren, met
een duidelijke samenhang tussen de
onderdelen, waarbij elk niveau voortbouwt
op de onderliggende niveaus
- Molecuul Een structuur die bestaat uit meerdere
atomen en met alle eigenschappen van die
bepaalde stof
- Organel Een onderdeel van de cel met een bepaalde
taak.
- Cel De functionele basiseenheid van elk
organisme. Een cel bevat cytoplasma,
erfelijk materiaal en is omringd door een
membraan.
- Weefsel Een groep cellen met dezelfde bouw en
functie.
- Orgaan Verschillende weefsels die samenwerken
aan een bepaalde taak.
- Orgaanstelsel Diverse organen die samen een bepaalde
taak hebben.
- Organisme Een levend wezen, zoals jij, een hond en de
zonnebloem in de tuin.
- Populatie Een groep organismen van dezelfde soort in
een bepaald gebied. Alle organismen met
vergelijkbare eigenschappen die zich
onderling kunnen voortplanten en
vruchtbare nakomelingen kunnen krijgen,
horen tot dezelfde soort.
- Levensgemeenschap Alle organismen (die onderlinge relaties
hebben) in een bepaald gebied.
- Ecosysteem Een begrensd gebied waarin organismen
met elkaar en met de levenloze natuur
relaties hebben.
- Systeem Aarde Een dynamisch systeem gevormd door alle
fysische, chemische en biologische
processen op aarde en hun onderlinge
interacties.
Emergente eigenschap Een nieuwe eigenschap, zichtbaar op een
hoger niveau, die door de interactie van
delen van een organisatieniveau is
, ontstaan.
Levenskenmerken Alle kenmerken, eigenschappen en
processen die typisch zijn voor het leven,
zoals we dat op aarde kennen. Alle cellen
en organismen hebben deze
levenskenmerken.
Levenskenmerken:
- Opgebouwd uit één of meer cellen
- Groei
- Voortplanting
- Stofwisseling (opnemen, omzetten en afgeven van
stoffen)
- Waarnemen van en reageren op veranderingen in de
omgeving.
- Organisatie van erfelijk materiaal
Leven met diabetes
Diabetes type 1: bepaalde cellen in
alvleesklier beschadigd. Deze
bevinden zich in kleine groepjes bij
elkaar en worden de eilandjes van
Langerhans genoemd. Problemen
ontstaan op celniveau, maar
veroorzaken allerlei klachten:
- Te hoog glucosegehalte in het bloed ‘hyper’ veel plassen, dorst en
vermoeidheid.
- Een te laag glucosegehalte ‘hypo’ zweten, trillen, duizeligheid en honger.
Vaak helpt het eten van wat suiker tegen de klachten van een hypo. Bij een hyper is dit
ingewikkelder.
Insuline spuiten kan ook helpen, maar dit lost het probleem niet op.
Een echte oplossing transplantatie alvleesklier of alleen de eilandjes van
Langerhans. Maar hiervoor moet je wel medicijnen tegen afstoting gebruiken.
Andere mogelijke geneeswijze gebruik van stamcellen deze hebben het
vermogen zich te blijven delen en kunnen differentiëren in gespecialiseerde celtypen.
Uit de dochtercellen kunnen artsen weefsels maken, zoals eilandjes van Langerhans
of zenuwweefsel. Door stamcellen te isoleren uit de patiënt zelf, bijv. uit beenmerg,
is het gevaar op afstoting heel erg klein.
