Leerdoelen tentamen week
Anatomie & fysiologie 1
De student kan de verschillende spieren en spiergroepen van de voet en hun
bijbehorende functies beschrijven.
De student kan de functionele anatomie van de diverse gewrichten van de voet
beschrijven.
De student kan de kinesiologie van en in de voet beschrijven; biomechanische
aspecten van het staan en het gaan kunnen daarbij worden aangegeven.
De student kan de anatomie van de bloedvaten en zenuwen van het
onderbeen, enkel en voet beschrijven.
De student kan de verschillende structuren van het onderbeen beschrijven in
relatie met de te onderscheiden compartimenten van het onderbeen.
De student kan de functionele anatomie van de spieren en gewrichten van het
onderbeen en enkel beschrijven.
Skelet
- Tibia
- Fibula
- Voetwortelbeenderen
o Laterale rij: calcaneus, cuboid
o Mediale rij: talus, naviculair
- Metatarsalia -> I t/m V
- Phalangen -> DIP en PIP gewrichten van de tenen.
Gewrichten
- Art. tibiofibularis
- Membrana interossea cruris
- Syndesmosis tibiofibularis – distaal
- Bovenste spronggewricht: talus – cruris
- Onderste spronggewricht: talus, calacaneus, os
naviculare
Membrana interossea = het stevige bindweefselvlies dat de
tibia en de fibula met elkaar verbindt. Het is de
aanhechtingsplaats voor diverse spieren in het onderbeen.
Syndesmosis tibiofibularis = distale verbinding tussen tibia en
fibula. Het bestaat uit 3 lagen.
- Bestaat uit de band aan de voorkant = ligament
tibiofibulare anterior
- Bestaat uit de band aan de achterkant = ligament tibiofibulare posterior
- Bestaat uit de band in het midden = ligamentum interosseus
Bovenste spronggewricht -> bestaat uit talus, tibia en fibula
Verschillende ligamenten -> ligamentum collaterale laterale
ligamentum collaterale mediale
Ook tussen de calcaneus en talus zitten bandjes.
Onderste spronggewricht -> bestaat uit calcaneus, talus en os naviculare.
- Voorste kamer = art. talocalcaneonaviculares, onder andere raakvlakken talus en
calcaneus en voor een deel raakvlakken naar os naviculare.
- Daar tussen ligt nog een ligament calcaneo naviculare plantare met kraakbeen bekleed
, - Achterste kamer = articulatio subtalaris.
Samen vormen de voorste en achterste kamer het onderste spronggewricht.
Sinus tarsi = laterale zijde van je voet, tussen de talus en de calcaneus. Het sinus tarsi syndroom is
een irritatie van zenuwen in een specifieke holte (tunnel) in de enkel. Deze tunnel wordt de sinus
tarsi genoemd en bevindt zich aan de buitenzijde van het enkelgewricht, ter hoogte van de knobbel
en loopt tussen de gewrichtsvlakken van de enkel. In de sinus tarsi lopen bloedvaten en zenuwen.
Bewegingsassen lopen allemaal een beetje schuin
Bewegingen in de enkel
- Plantairflexie = 45- 50 graden
- Dorsaalflexie = 20 graden
- Inversie = 10 – 15 graden
- Eversie = 5 – 10 graden
Bij dorsaalflexie
- Trochlea tali loopt in de enkelvork -> close packed position.
- Kuit musculatuur kan deze ROM beperken.
Bij plantairflexie
- Dorsale deel van de trochlea tali in de enkelvork -> loose packed position
- Instabiel = de manier van landen na een sprong, een voorbeeld is naaldhakken
Vorm van de trochlea tali = zadelgewricht, maar de bewegingen die de enkel maakt zijn meer
passend bij een scharniergewricht. Dus functioneel gezien is het een scharniergewricht.
Pezen
Peesschedes -> heeft de opbouw wat lijkt op de bouw van een gewrichtskapsel. Peesschede wordt
door bindweefsel stevig vast gehouden aan het bot. Het retinaculum = bindweefselbanden
Mesotendineum = klassieke beschrijving
Peesschedes van de enkel:
- Ventraal
o Extensor digitorum longus (ventrale
kapsel)
o Fibularis tertius
o Extensor hallicus longus
o Tibialis anterior
- Mediaal -> plantair
o Flexor hallucis longus -> dorsale
kapsel
o Flexor digitorum longus -> proximaal
en distaal
o Tibialis posterior
- Lateraal
o Fibularis longus
o Fibularis brevis
Retinaculi rond de enkel = bindweefselbanden
rond de enkel
- Mm. Extesorum -> superius en inferius
- Mm. fibularum -> (peroneum) superius
en inferius
- Mm. flexorum
Er zitten geen peesschedes om de achillespees.
,Achillespees tendinopathie = de achillespees bevindt zich aan de achterzijde van de voet en de
enkel. Bij een achillespees tendinopathie zit het probleem in de pees zelf of bij de aanhechting
ervan op het hielbeen. Bij een achillespees tendinopathie kan de pees in kwaliteit en structuur
verminderd zijn (tendinose) of de pees kan ontstoken zijn (tendinitis)
Sustentaculum tali -> scheidt de pezen van elkaar
Fascie = subcutis
lichaamsfascie -> meer naar buiten toe
Spierfascie -> direct over de spieren naar binnen toe, diepere fascie. De spierfascie splitst zich op
in 4 compartimenten.
- Voorste compartiment – cruris anterius -> tibialis anterior, extensor spieren tenen en grote
teen, extensor hallucis longus, extensor digitorum longus, fibularis tertius
- Laterale compartiment – cruris laterale -> peroneus longus en peroneus brevis, n. fibularis
superficialis lateraal en profundus proximaal.
- Diepe en achterste compartiment – cruris posterius pars profunda -> tibialis posterior,
flexor hallucis longus, flexor digitorum longus en slagaders en aders
- Oppervlakkige compartiment -> m. gastrocnemius en m. soleus, m. plantaris, zijtakken van
de arteria en vene tibialis posterior, arteria en vena fibularis en n. tibialis.
Vascularisatie – innervatie
De a. femoralis gaat helemaal naar beneden toe, hij gaat naar de achterkant van de knie en heet
dan in een keer de a. politea, deze gaat verder naar benden en heet dan de a. tibialis posterior. Een
takje van de a. tibialis posterior gaat naar de voorkant en die heet dan de a. tibialis anterior, die
verandert bovenop de voet in de a. dorsalis pedis
Dus: a. femoralis – a. poplitea – a. tibialis posterior – a. tibialis anterior – a. dorsalis pedis
, Arteriele bloedvoorziening
- A. iliaca communis
- A. iliaca externa
- A. femoralis
- A. poplitea
- A. tibialis posterior
- A. tibialis anterior
- A. dorsalis pedis
- A. iliaca communis
- A. iliaca interna
- A. obturatorius
Veneuze afvoer
- Diepe venen gepaard met arterien in het been
- Oppervlakkige venen (in onderhoudsbindweefsel) -> veel anostomosen -> diepe venen
- V. saphena parva (dorsaal laterale malleolus
- V. saphena magna (ventrale mediale malleolus
- Doordat de venen naast de arterien liggen zit er pulsatie in de venen waardoor het bloed
makkelijker omhoog stroomt naar het hart. De kleppen in de venen zorgen er ook voor dat
het bloed niet weer terug stroomt
Innervatie
N. fibularis (peroneus) communis splitst zich op in -> n. fibularis (peroneus) porfundus en de n.
fibularis (peroneus) superficialis.
N. tibialis -> allen met diverse takkingen
Motorisch
Sensorisch
Dermatomen = zijn huidgebonden zoals ze geinnerveerd worden door de spinale zenuw.
De voet
Voetrug
- Fascia dorsalis pedis
- Extensor hallucis longus en brevis
- Extensor digitorum longus en brevis
- Peroneus tertius
- 1ste interosseus
- Dorsale aponeurose’
Plantair
- Fascia plantaris -> midden aponeurosis plantaris
- Tuber calcanei
- Ligg. Plantaria MP
- Vezels naar de huid -> trekvast
- Lig. Metatarsale transversus superficiale
- Hielkussen -> compartimenten gevuld met vet
1ste spierlaag = onderkant van de voet
- Abductor digiti minimi
- Flexor digitorum brevis
2de spierlaag
- Quadratus plantae
- M. Lumbricali
- M. Flexor hallucis longus
- M. Flexor digitorum longus
- M. Tibialis posterior
Anatomie & fysiologie 1
De student kan de verschillende spieren en spiergroepen van de voet en hun
bijbehorende functies beschrijven.
De student kan de functionele anatomie van de diverse gewrichten van de voet
beschrijven.
De student kan de kinesiologie van en in de voet beschrijven; biomechanische
aspecten van het staan en het gaan kunnen daarbij worden aangegeven.
De student kan de anatomie van de bloedvaten en zenuwen van het
onderbeen, enkel en voet beschrijven.
De student kan de verschillende structuren van het onderbeen beschrijven in
relatie met de te onderscheiden compartimenten van het onderbeen.
De student kan de functionele anatomie van de spieren en gewrichten van het
onderbeen en enkel beschrijven.
Skelet
- Tibia
- Fibula
- Voetwortelbeenderen
o Laterale rij: calcaneus, cuboid
o Mediale rij: talus, naviculair
- Metatarsalia -> I t/m V
- Phalangen -> DIP en PIP gewrichten van de tenen.
Gewrichten
- Art. tibiofibularis
- Membrana interossea cruris
- Syndesmosis tibiofibularis – distaal
- Bovenste spronggewricht: talus – cruris
- Onderste spronggewricht: talus, calacaneus, os
naviculare
Membrana interossea = het stevige bindweefselvlies dat de
tibia en de fibula met elkaar verbindt. Het is de
aanhechtingsplaats voor diverse spieren in het onderbeen.
Syndesmosis tibiofibularis = distale verbinding tussen tibia en
fibula. Het bestaat uit 3 lagen.
- Bestaat uit de band aan de voorkant = ligament
tibiofibulare anterior
- Bestaat uit de band aan de achterkant = ligament tibiofibulare posterior
- Bestaat uit de band in het midden = ligamentum interosseus
Bovenste spronggewricht -> bestaat uit talus, tibia en fibula
Verschillende ligamenten -> ligamentum collaterale laterale
ligamentum collaterale mediale
Ook tussen de calcaneus en talus zitten bandjes.
Onderste spronggewricht -> bestaat uit calcaneus, talus en os naviculare.
- Voorste kamer = art. talocalcaneonaviculares, onder andere raakvlakken talus en
calcaneus en voor een deel raakvlakken naar os naviculare.
- Daar tussen ligt nog een ligament calcaneo naviculare plantare met kraakbeen bekleed
, - Achterste kamer = articulatio subtalaris.
Samen vormen de voorste en achterste kamer het onderste spronggewricht.
Sinus tarsi = laterale zijde van je voet, tussen de talus en de calcaneus. Het sinus tarsi syndroom is
een irritatie van zenuwen in een specifieke holte (tunnel) in de enkel. Deze tunnel wordt de sinus
tarsi genoemd en bevindt zich aan de buitenzijde van het enkelgewricht, ter hoogte van de knobbel
en loopt tussen de gewrichtsvlakken van de enkel. In de sinus tarsi lopen bloedvaten en zenuwen.
Bewegingsassen lopen allemaal een beetje schuin
Bewegingen in de enkel
- Plantairflexie = 45- 50 graden
- Dorsaalflexie = 20 graden
- Inversie = 10 – 15 graden
- Eversie = 5 – 10 graden
Bij dorsaalflexie
- Trochlea tali loopt in de enkelvork -> close packed position.
- Kuit musculatuur kan deze ROM beperken.
Bij plantairflexie
- Dorsale deel van de trochlea tali in de enkelvork -> loose packed position
- Instabiel = de manier van landen na een sprong, een voorbeeld is naaldhakken
Vorm van de trochlea tali = zadelgewricht, maar de bewegingen die de enkel maakt zijn meer
passend bij een scharniergewricht. Dus functioneel gezien is het een scharniergewricht.
Pezen
Peesschedes -> heeft de opbouw wat lijkt op de bouw van een gewrichtskapsel. Peesschede wordt
door bindweefsel stevig vast gehouden aan het bot. Het retinaculum = bindweefselbanden
Mesotendineum = klassieke beschrijving
Peesschedes van de enkel:
- Ventraal
o Extensor digitorum longus (ventrale
kapsel)
o Fibularis tertius
o Extensor hallicus longus
o Tibialis anterior
- Mediaal -> plantair
o Flexor hallucis longus -> dorsale
kapsel
o Flexor digitorum longus -> proximaal
en distaal
o Tibialis posterior
- Lateraal
o Fibularis longus
o Fibularis brevis
Retinaculi rond de enkel = bindweefselbanden
rond de enkel
- Mm. Extesorum -> superius en inferius
- Mm. fibularum -> (peroneum) superius
en inferius
- Mm. flexorum
Er zitten geen peesschedes om de achillespees.
,Achillespees tendinopathie = de achillespees bevindt zich aan de achterzijde van de voet en de
enkel. Bij een achillespees tendinopathie zit het probleem in de pees zelf of bij de aanhechting
ervan op het hielbeen. Bij een achillespees tendinopathie kan de pees in kwaliteit en structuur
verminderd zijn (tendinose) of de pees kan ontstoken zijn (tendinitis)
Sustentaculum tali -> scheidt de pezen van elkaar
Fascie = subcutis
lichaamsfascie -> meer naar buiten toe
Spierfascie -> direct over de spieren naar binnen toe, diepere fascie. De spierfascie splitst zich op
in 4 compartimenten.
- Voorste compartiment – cruris anterius -> tibialis anterior, extensor spieren tenen en grote
teen, extensor hallucis longus, extensor digitorum longus, fibularis tertius
- Laterale compartiment – cruris laterale -> peroneus longus en peroneus brevis, n. fibularis
superficialis lateraal en profundus proximaal.
- Diepe en achterste compartiment – cruris posterius pars profunda -> tibialis posterior,
flexor hallucis longus, flexor digitorum longus en slagaders en aders
- Oppervlakkige compartiment -> m. gastrocnemius en m. soleus, m. plantaris, zijtakken van
de arteria en vene tibialis posterior, arteria en vena fibularis en n. tibialis.
Vascularisatie – innervatie
De a. femoralis gaat helemaal naar beneden toe, hij gaat naar de achterkant van de knie en heet
dan in een keer de a. politea, deze gaat verder naar benden en heet dan de a. tibialis posterior. Een
takje van de a. tibialis posterior gaat naar de voorkant en die heet dan de a. tibialis anterior, die
verandert bovenop de voet in de a. dorsalis pedis
Dus: a. femoralis – a. poplitea – a. tibialis posterior – a. tibialis anterior – a. dorsalis pedis
, Arteriele bloedvoorziening
- A. iliaca communis
- A. iliaca externa
- A. femoralis
- A. poplitea
- A. tibialis posterior
- A. tibialis anterior
- A. dorsalis pedis
- A. iliaca communis
- A. iliaca interna
- A. obturatorius
Veneuze afvoer
- Diepe venen gepaard met arterien in het been
- Oppervlakkige venen (in onderhoudsbindweefsel) -> veel anostomosen -> diepe venen
- V. saphena parva (dorsaal laterale malleolus
- V. saphena magna (ventrale mediale malleolus
- Doordat de venen naast de arterien liggen zit er pulsatie in de venen waardoor het bloed
makkelijker omhoog stroomt naar het hart. De kleppen in de venen zorgen er ook voor dat
het bloed niet weer terug stroomt
Innervatie
N. fibularis (peroneus) communis splitst zich op in -> n. fibularis (peroneus) porfundus en de n.
fibularis (peroneus) superficialis.
N. tibialis -> allen met diverse takkingen
Motorisch
Sensorisch
Dermatomen = zijn huidgebonden zoals ze geinnerveerd worden door de spinale zenuw.
De voet
Voetrug
- Fascia dorsalis pedis
- Extensor hallucis longus en brevis
- Extensor digitorum longus en brevis
- Peroneus tertius
- 1ste interosseus
- Dorsale aponeurose’
Plantair
- Fascia plantaris -> midden aponeurosis plantaris
- Tuber calcanei
- Ligg. Plantaria MP
- Vezels naar de huid -> trekvast
- Lig. Metatarsale transversus superficiale
- Hielkussen -> compartimenten gevuld met vet
1ste spierlaag = onderkant van de voet
- Abductor digiti minimi
- Flexor digitorum brevis
2de spierlaag
- Quadratus plantae
- M. Lumbricali
- M. Flexor hallucis longus
- M. Flexor digitorum longus
- M. Tibialis posterior
