Literatuur
• Antropomorfisme = Het toekennen van menselijke eigenschappen aan niet-menselijke
entiteiten.
• The media equation = We zien computers en andere artefacten als “echte agenten” en
gebruiken sociale conventies bij de interactie.
• The uncanny valley = Wanneer “iets” heel erg op ons lijkt, voelen we ons ongemakkelijk.
• Pratfall-effect houdt in dat de aantrekkelijkheid van, of voorkeur naar een bepaalde
persoon (of robot) mogelijk kan toenemen wanneer die persoon/robot een fout maakt.
Als je een fout maakt, lijk je menselijker en dus sympathieker. Mensen/Robots die
perfect zijn kunnen bedreigend overkomen, maar mensen die imperfect zijn, voelen
veiliger en zijn daardoor gemakkelijker aardig te vinden.
• STEAM (science, technology, engineering, arts and mathematics) = Een benadering van
onderwijzen en leren die wetenschap, technologie, engineering, kunst en wiskunde
integreert als wegen voor het onderzoek, de discussies en het kritisch denken van
studenten.
• Computational thinking = Het praktisch en creatief inzetten van digitale tools om een
probleem op te lossen. Het probleem moet zodanig worden (her)geformuleerd dat het
mogelijk is om het met computertechnologie op te lossen. De volgende stappen zijn
daarbij van belang:
1. Ontleding; het probleem moet in kleine stukjes opgedeeld worden en deze kleinere
problemen moeten dan stuk voor stuk worden opgelost.
2. Patronen herkennen.
3. Filteren van informatie; het vereenvoudigen van informatie; een schema of tekening
van de informatie maken kan daarbij helpen.
4. Mogelijke oplossingen bedenken en uitproberen door algoritmisch te denken.
5. De oplossingen algemeen maken door toepassing bij overeenkomstige problemen.
• Theory of mind beschrijft hoe goed een persoon in staat is tot empathie en tot begrip
van het perspectief van andere mensen.
• UTAUT (Unified theory of acceptance and use of technology)
Model to test technology adoption and acceptance.
What does UTAUT measure? → The UTAUT factors are:
Performance Expectancy (PE), Effort Expectancy (EE), Social Factors (SF), Facilitating
Conditions (FC), Behavioural Intention (BI) and Use Behaviour (UB).
• Mobiele educatieve applicaties = Meestal text-gebaseerd en meestal gebaseerd op een
ITS (Intelligent Tutoring Systems) model.
• FLOW-theorie = Een optimale ervaring. “De toestand waarin mensen dermate betrokken
zijn bij een activiteit dat ze alles om hen heen vergeten. Deze ervaring is zo positief dat
het de moeite waard is om deze te herhalen zonder de noodzaak van een externe
beloning.
• Theory of fun = Het moment dat je snapt hoe het zit. Het moment waarop je leert is ook
het fun moment (Koster, 2013).
1
, iCAT filmpje
Twee verschillende implementaties → ‘sociaal’ en ‘neutraal’.
Acceptatie gemeten met de UTAUT (Unified Theory of Acceptance and Use of Technology) -
vragenlijst
Resultaten:
1. Geen verschil in algemene acceptatie tussen de twee versies (sociaal versus neutraal). Wel
een verschil tussen de twee versies op de vraag: ‘Voelde u zich op uw gemak terwijl u met
iCAT sprak?
2. Mensen gedragen zich expressiever wanneer ze met de sociale versie praten: Meer
handgebaren en meer glimlachen.
Sociale robots
Definitie: Een sociale robot is een robot die met gebruikmaking van technologieën zoals
spraakherkenning, gezichtsherkenning en emotieherkenning bepaalde niet-fysieke taken kan
uitvoeren.
1. A is for Artificial Intelligence
PopBots: Omgeving voor kinderen om (lego)robots te programmeren.
Jonge kinderen leren zo met een visuele interface (ze kunnen immers nog niet lezen) over
AI-concepten.
Volgens de auteurs is dat belangrijk omdat jonge kinderen al vroeg interacteren met “smart
devices” en een goed begrip moeten opbouwen van hun capaciteiten en werking.
• Knowledge-based systems: (Best begrepen)
Regel gebaseerd. Steen-papier-schaar.
• Supervised learning:
Voedsel classificeren (gezond of ongezond).
• Generative AI:
Een nieuw liedje genereren op basis van een bestaand.
Jongere kinderen zagen robots als speelgoed dat slimmer was dan zij waren, maar hun
oudere tegenhangers zagen de robots meer als mensen die niet zo slim waren als zij.
Kinderen die slechter presteerden op de AI beoordelingen geloofden dat robots als
speelgoed waren wat niet zo slim was als zij, maar kinderen die het beter deden op de
beoordelingen zagenrobots als mensen die slimmer waren dan zij.
Conclusie:
Het is de moeite waard om jonge kinderen al over AI te laten leren, niet alleen omdat het ze
de techniek beter laat begrijpen, maar ook omdat het helpt bij het ontwikkelen van de
“theory of mind”.
2
• Antropomorfisme = Het toekennen van menselijke eigenschappen aan niet-menselijke
entiteiten.
• The media equation = We zien computers en andere artefacten als “echte agenten” en
gebruiken sociale conventies bij de interactie.
• The uncanny valley = Wanneer “iets” heel erg op ons lijkt, voelen we ons ongemakkelijk.
• Pratfall-effect houdt in dat de aantrekkelijkheid van, of voorkeur naar een bepaalde
persoon (of robot) mogelijk kan toenemen wanneer die persoon/robot een fout maakt.
Als je een fout maakt, lijk je menselijker en dus sympathieker. Mensen/Robots die
perfect zijn kunnen bedreigend overkomen, maar mensen die imperfect zijn, voelen
veiliger en zijn daardoor gemakkelijker aardig te vinden.
• STEAM (science, technology, engineering, arts and mathematics) = Een benadering van
onderwijzen en leren die wetenschap, technologie, engineering, kunst en wiskunde
integreert als wegen voor het onderzoek, de discussies en het kritisch denken van
studenten.
• Computational thinking = Het praktisch en creatief inzetten van digitale tools om een
probleem op te lossen. Het probleem moet zodanig worden (her)geformuleerd dat het
mogelijk is om het met computertechnologie op te lossen. De volgende stappen zijn
daarbij van belang:
1. Ontleding; het probleem moet in kleine stukjes opgedeeld worden en deze kleinere
problemen moeten dan stuk voor stuk worden opgelost.
2. Patronen herkennen.
3. Filteren van informatie; het vereenvoudigen van informatie; een schema of tekening
van de informatie maken kan daarbij helpen.
4. Mogelijke oplossingen bedenken en uitproberen door algoritmisch te denken.
5. De oplossingen algemeen maken door toepassing bij overeenkomstige problemen.
• Theory of mind beschrijft hoe goed een persoon in staat is tot empathie en tot begrip
van het perspectief van andere mensen.
• UTAUT (Unified theory of acceptance and use of technology)
Model to test technology adoption and acceptance.
What does UTAUT measure? → The UTAUT factors are:
Performance Expectancy (PE), Effort Expectancy (EE), Social Factors (SF), Facilitating
Conditions (FC), Behavioural Intention (BI) and Use Behaviour (UB).
• Mobiele educatieve applicaties = Meestal text-gebaseerd en meestal gebaseerd op een
ITS (Intelligent Tutoring Systems) model.
• FLOW-theorie = Een optimale ervaring. “De toestand waarin mensen dermate betrokken
zijn bij een activiteit dat ze alles om hen heen vergeten. Deze ervaring is zo positief dat
het de moeite waard is om deze te herhalen zonder de noodzaak van een externe
beloning.
• Theory of fun = Het moment dat je snapt hoe het zit. Het moment waarop je leert is ook
het fun moment (Koster, 2013).
1
, iCAT filmpje
Twee verschillende implementaties → ‘sociaal’ en ‘neutraal’.
Acceptatie gemeten met de UTAUT (Unified Theory of Acceptance and Use of Technology) -
vragenlijst
Resultaten:
1. Geen verschil in algemene acceptatie tussen de twee versies (sociaal versus neutraal). Wel
een verschil tussen de twee versies op de vraag: ‘Voelde u zich op uw gemak terwijl u met
iCAT sprak?
2. Mensen gedragen zich expressiever wanneer ze met de sociale versie praten: Meer
handgebaren en meer glimlachen.
Sociale robots
Definitie: Een sociale robot is een robot die met gebruikmaking van technologieën zoals
spraakherkenning, gezichtsherkenning en emotieherkenning bepaalde niet-fysieke taken kan
uitvoeren.
1. A is for Artificial Intelligence
PopBots: Omgeving voor kinderen om (lego)robots te programmeren.
Jonge kinderen leren zo met een visuele interface (ze kunnen immers nog niet lezen) over
AI-concepten.
Volgens de auteurs is dat belangrijk omdat jonge kinderen al vroeg interacteren met “smart
devices” en een goed begrip moeten opbouwen van hun capaciteiten en werking.
• Knowledge-based systems: (Best begrepen)
Regel gebaseerd. Steen-papier-schaar.
• Supervised learning:
Voedsel classificeren (gezond of ongezond).
• Generative AI:
Een nieuw liedje genereren op basis van een bestaand.
Jongere kinderen zagen robots als speelgoed dat slimmer was dan zij waren, maar hun
oudere tegenhangers zagen de robots meer als mensen die niet zo slim waren als zij.
Kinderen die slechter presteerden op de AI beoordelingen geloofden dat robots als
speelgoed waren wat niet zo slim was als zij, maar kinderen die het beter deden op de
beoordelingen zagenrobots als mensen die slimmer waren dan zij.
Conclusie:
Het is de moeite waard om jonge kinderen al over AI te laten leren, niet alleen omdat het ze
de techniek beter laat begrijpen, maar ook omdat het helpt bij het ontwikkelen van de
“theory of mind”.
2
