H5 Metafysica
5.1 Wat is metafysica?
5.1.1 Metafysische vragen
Metafysische vragen zijn vragen die niet gaan over de waarneembare werkelijkheid, maar
over wat daarachter ligt, het wezen ervan. Vragen zoals: ‘Wat is de zin van het leven?’
Mensen hebben de behoefte om antwoorden op deze vragen te krijgen. Volgens Arthur
Schopenhauer kunnen alleen niet alle mensen op filosofisch niveau metafysica bedrijven.
Mensen proberen dit vaak door middel van religie. Maar religie berust op geloof en filosofie
op weten.
5.1.2 Metafysica en wetenschap
Volgens Schopenhauer is metafysica een vorm van wetenschap, de hoogste zelfs. Metafysici
wilden de beperkingen van ‘gewone’ wetenschap overstijgen. Deze is namelijk gebonden
aan de zintuigelijk waarneembare wereld. Deze kan vaststellen dat dingen bestaan en kan ze
in categorieën indelen, maar weet daarmee nog niet wat die dingen in wezen zijn. Deze kan
nagaan hoe dingen zijn ontstaan en hoe ze werken, maar weet niet waarom ze er eigenlijk
zijn. Metafysici meenden de volle Waarheid te kunnen bereiken. Ze liepen alleen tegen het
probleem hoe ze die konden kennen.
Alle vraagstukken die de zintuiglijk waarneembare werkelijkheid te boven gaan zijn
metafysische vraagstukken.
Metafysici deden beroep op hogere kennisbronnen dan de zintuigen: de rede, de
schouwende geest en de aangeboren ideeën.
5.2 Klassieke metafysica
5.2.1 De natuurfilosofen
De eerste Griekse filosofen worden meestal niet als metafysici gezien, maar als
natuurfilosofen. Zij baseerden hun theorieën op filosofische bespiegelingen in plaats van
wetenschappelijke experimenten.
5.2.2 Metafysica en ethiek bij Socrates
Natuurfilosoof Socrates kwam tot de conclusie dat mensen het nooit eens zouden gaan
worden over hoe de wereld nu werkelijk in elkaar zit. En besloot zich te gaan focussen op
ethiek. Eén van zijn leerlingen Plato, ging zich toch weer op de natuurfilosofie richten. Hij
was de eerste echte metafysicus.
5.2.3 Plato en de Ideeën
Plato zijn Ideeën worden ook wel Vormen genoemd. In het begin van Plato’s werken gaan de
Ideeën vooral nog over ethiek, onder invloed van Socrates.
5.2.4 Worden en zijn, schijn en werkelijkheid
Na de dood van Socrates ging Plato zich verdiepen in de denkwereld van sommige
natuurfilosofen. Hij leerde van Herakleitos dat de zintuiglijk waarneembare wereld
voortdurend in verandering is. Van Parmenides nam hij de gedachte over dat onze
5.1 Wat is metafysica?
5.1.1 Metafysische vragen
Metafysische vragen zijn vragen die niet gaan over de waarneembare werkelijkheid, maar
over wat daarachter ligt, het wezen ervan. Vragen zoals: ‘Wat is de zin van het leven?’
Mensen hebben de behoefte om antwoorden op deze vragen te krijgen. Volgens Arthur
Schopenhauer kunnen alleen niet alle mensen op filosofisch niveau metafysica bedrijven.
Mensen proberen dit vaak door middel van religie. Maar religie berust op geloof en filosofie
op weten.
5.1.2 Metafysica en wetenschap
Volgens Schopenhauer is metafysica een vorm van wetenschap, de hoogste zelfs. Metafysici
wilden de beperkingen van ‘gewone’ wetenschap overstijgen. Deze is namelijk gebonden
aan de zintuigelijk waarneembare wereld. Deze kan vaststellen dat dingen bestaan en kan ze
in categorieën indelen, maar weet daarmee nog niet wat die dingen in wezen zijn. Deze kan
nagaan hoe dingen zijn ontstaan en hoe ze werken, maar weet niet waarom ze er eigenlijk
zijn. Metafysici meenden de volle Waarheid te kunnen bereiken. Ze liepen alleen tegen het
probleem hoe ze die konden kennen.
Alle vraagstukken die de zintuiglijk waarneembare werkelijkheid te boven gaan zijn
metafysische vraagstukken.
Metafysici deden beroep op hogere kennisbronnen dan de zintuigen: de rede, de
schouwende geest en de aangeboren ideeën.
5.2 Klassieke metafysica
5.2.1 De natuurfilosofen
De eerste Griekse filosofen worden meestal niet als metafysici gezien, maar als
natuurfilosofen. Zij baseerden hun theorieën op filosofische bespiegelingen in plaats van
wetenschappelijke experimenten.
5.2.2 Metafysica en ethiek bij Socrates
Natuurfilosoof Socrates kwam tot de conclusie dat mensen het nooit eens zouden gaan
worden over hoe de wereld nu werkelijk in elkaar zit. En besloot zich te gaan focussen op
ethiek. Eén van zijn leerlingen Plato, ging zich toch weer op de natuurfilosofie richten. Hij
was de eerste echte metafysicus.
5.2.3 Plato en de Ideeën
Plato zijn Ideeën worden ook wel Vormen genoemd. In het begin van Plato’s werken gaan de
Ideeën vooral nog over ethiek, onder invloed van Socrates.
5.2.4 Worden en zijn, schijn en werkelijkheid
Na de dood van Socrates ging Plato zich verdiepen in de denkwereld van sommige
natuurfilosofen. Hij leerde van Herakleitos dat de zintuiglijk waarneembare wereld
voortdurend in verandering is. Van Parmenides nam hij de gedachte over dat onze
