HFST 5--Type Paniekstoornis Gegeneraliseerde Sociale-angststoornis Specifieke fobie Agorafobie
angststoornis angststoornis (Sociale fobie)
:
Beschrijving Terugkerende Persisterende angst die in Excessieve angst voor Overmatige angst Angst voor openbare ruimte
paniekaanvallen (bijna) elke situatie sociale interacties voor specifieke en publiek
voorkomt situaties/objecten
Kenmerken Sterke fysiologische Excessieve zorgen, Onderliggende angst Vermijding van Kan secundair optreden aan
reacties, het begint verhoogde staat van voor afwijzing, fobische stimulus verlies of separatie van
onverwacht, maar kan waakzaamheid, vernedering of in of situatie ondersteunende derde
samengaan met een ongerustheid en verlegenheid raken in Vermijding van openbare
specifieke gespannenheid. Vaak sociale situaties. ruimte
stimulus/situatie gepaard met depressie of
andere angststoornissen en
OCD. Snel vermoeid,
concentratieproblemen,
snel geïrriteerd, hoge
spierspanning en
slaapproblemen
Oorzaken Biologische factoren: Psychodynamische Diathese-stressmodel: Psychodynamisch: Psychodynamisch: angst is
genen, uitermate perspectief: een teken dat (aangeboren) angst is gevaarlijke gevaarlijke impulsen en
gevoelige alarmsysteem onacceptabele verlegenheid + impulsen en proberen binnendringen in
dat hersenen betrekt (LS, seksuele/agressieve traumatische sociale proberen het bewuste. Dit zorgt voor
FK) en tekort aan GABA verlangens in het ervaringen = sterke binnendringen in projectie---je fobie de schuld
(NTM) bewustzijn dreigen door te sociale angst. het bewuste. Dit geven van je angst
Cognitieve factoren: dringen—bewust van Psychodynamisch: zorgt voor Leerperspectief: KC: de
verkeerde interpretatie angst, niet de reden. angst is gevaarlijke projectie---je fobie ‘fobische’/neutrale stimulus
van lichamelijke sensaties. Leerperspectief: zorgen impulsen en proberen de schuld geven (CS) + de echte enge situatie
maken over moeilijke binnendringen in het van je angst. (UCS) = de angst (UCR/CR).
situaties verplaatst zich bewuste. Dit zorgt Leerperspectief: OC: angst vermijden zorgt
naar elke situatie. voor projectie---je KC: de voor verlichting van angst
Cognitieve perspectief: fobie de schuld geven ‘fobische’/neutrale (NB).
,vervormde of extreme van je angst. stimulus (CS) + de Leren door observatie:
gedachten en ideeën te Leerperspectief: echte enge situatie angstige responsen nadoen.
maken met bezorgdheid. KC: de (UCS) = de angst Biologische perspectief:
Biologische perspectief: er ‘fobische’/neutrale (UCR/CR). Amygdala is extra gevoelig
vertonen stimulus (CS) + de OC: angst bij sommige mensen &
onregelmatigheden in het echte enge situatie vermijden zorgt prepared conditioning: de
functioneren van de (UCS) = de angst voor verlichting van voorouders met genetische
neurotransmitters in de (UCR/CR). OC: angst angst (NB). aanleg om bang te zijn voor
hersenen (Amygdala & vermijden zorgt voor Leren door een stimulus (beesten,
PFC). verlichting van angst observatie: spinnen etc.) hebben, is door
(NB) Leren door angstige responsen de evolutie doorgegeven aan
observatie: angstige nadoen. generaties. Cognitieve
responsen nadoen. Biologische perspectief: Overgevoelig
Biologische perspectief: voor bedreigende cues,
perspectief: Amygdala Amygdala is extra overvoorspellingen van
is extra gevoelig bij gevoelig bij gevaar, contraproductieve
sommige mensen & sommige mensen gedachten en irrationele
prepared conditioning: & prepared ideeën.
de voorouders met conditioning: de
genetische aanleg om voorouders met
bang te zijn voor een genetische aanleg
stimulus (beesten, om bang te zijn
spinnen etc.) hebben, voor een stimulus
is door de evolutie (beesten, spinnen
doorgegeven aan etc.) hebben, is
generaties. door de evolutie
Cognitieve doorgegeven aan
perspectief: generaties.
Overgevoelig voor Cognitieve
bedreigende cues, perspectief:
overvoorspellingen Overgevoelig voor
van gevaar, bedreigende cues,
contraproductieve overvoorspellingen
gedachten en van gevaar,
irrationele ideeën. contraproductieve
gedachten en
,irrationele ideeën.
, Gevolgen Vermijding van situaties Snel vermoeid, Angstwekkende
die aanvallen uitlokken concentratieproblemen, situaties vermijden
snel geïrriteerd, hoge zorgt voor een
spierspanning en versterkte angst voor
slaapproblemen die situaties
Behandelmet Antidepressiva (nadeel: Cognitieve gedragstherapie Systematische Systematische Systematische
hoden bijwerkingen), Cognitieve (ontspanningsoefeningen) desensibilisatie: stap desensibilisatie: desensibilisatie: stap per
gedragstherapie: de & antidepressiva per stap imaginair of stap per stap stap imaginair of door dia’s
gedachtes geruststellen, door dia’s beelden imaginair of door beelden zien van je angst en
ademhalingstraining: co2 zien van je angst en te dia’s beelden zien te vervangen door een
in bloed herstellen vervangen door een van je angst en te incompatibele respons
incompatibele respons vervangen door (wordt gebruikt bij
(wordt gebruikt bij een incompatibele geconditioneerde fobieën).
geconditioneerde respons (wordt Geleidelijke blootstelling:
fobieën). gebruikt bij stap per stap blootstellen
Geleidelijke geconditioneerde aan engere beelden van je
blootstelling: stap per fobieën). fobie (imaginair of
stap blootstellen aan Geleidelijke werkelijkheid).
engere beelden van je blootstelling: stap Flooding: een gelijke
fobie (imaginair of per stap blootstelling van het engste
werkelijkheid). blootstellen aan beeld van je angst. De
Flooding: een gelijke engere beelden van langdurige choquerende
blootstelling van het je fobie (imaginair blootstelling zorgt voor dat
engste beeld van je of werkelijkheid). angst verdwijnt.
angst. De langdurige Flooding: een Virtuele therapie: fobie in
choquerende gelijke blootstelling virtual reality, omdat de
blootstelling zorgt van het engste blootstelling in het echt niet
voor dat angst beeld van je angst. mogelijk.
verdwijnt. De langdurige Cognitieve therapie:
Virtuele therapie: choquerende Cognitieve herstructurering:
fobie in virtual reality, blootstelling zorgt irrationele gedachten en
omdat de blootstelling voor dat angst opvattingen vervangen tot
in het echt niet verdwijnt. rationele gedachten en
mogelijk. Virtuele therapie: opvattingen.
Cognitieve therapie: fobie in virtual Medicatie: antidepressiva
sociale vaardigheden reality, omdat de
angststoornis angststoornis (Sociale fobie)
:
Beschrijving Terugkerende Persisterende angst die in Excessieve angst voor Overmatige angst Angst voor openbare ruimte
paniekaanvallen (bijna) elke situatie sociale interacties voor specifieke en publiek
voorkomt situaties/objecten
Kenmerken Sterke fysiologische Excessieve zorgen, Onderliggende angst Vermijding van Kan secundair optreden aan
reacties, het begint verhoogde staat van voor afwijzing, fobische stimulus verlies of separatie van
onverwacht, maar kan waakzaamheid, vernedering of in of situatie ondersteunende derde
samengaan met een ongerustheid en verlegenheid raken in Vermijding van openbare
specifieke gespannenheid. Vaak sociale situaties. ruimte
stimulus/situatie gepaard met depressie of
andere angststoornissen en
OCD. Snel vermoeid,
concentratieproblemen,
snel geïrriteerd, hoge
spierspanning en
slaapproblemen
Oorzaken Biologische factoren: Psychodynamische Diathese-stressmodel: Psychodynamisch: Psychodynamisch: angst is
genen, uitermate perspectief: een teken dat (aangeboren) angst is gevaarlijke gevaarlijke impulsen en
gevoelige alarmsysteem onacceptabele verlegenheid + impulsen en proberen binnendringen in
dat hersenen betrekt (LS, seksuele/agressieve traumatische sociale proberen het bewuste. Dit zorgt voor
FK) en tekort aan GABA verlangens in het ervaringen = sterke binnendringen in projectie---je fobie de schuld
(NTM) bewustzijn dreigen door te sociale angst. het bewuste. Dit geven van je angst
Cognitieve factoren: dringen—bewust van Psychodynamisch: zorgt voor Leerperspectief: KC: de
verkeerde interpretatie angst, niet de reden. angst is gevaarlijke projectie---je fobie ‘fobische’/neutrale stimulus
van lichamelijke sensaties. Leerperspectief: zorgen impulsen en proberen de schuld geven (CS) + de echte enge situatie
maken over moeilijke binnendringen in het van je angst. (UCS) = de angst (UCR/CR).
situaties verplaatst zich bewuste. Dit zorgt Leerperspectief: OC: angst vermijden zorgt
naar elke situatie. voor projectie---je KC: de voor verlichting van angst
Cognitieve perspectief: fobie de schuld geven ‘fobische’/neutrale (NB).
,vervormde of extreme van je angst. stimulus (CS) + de Leren door observatie:
gedachten en ideeën te Leerperspectief: echte enge situatie angstige responsen nadoen.
maken met bezorgdheid. KC: de (UCS) = de angst Biologische perspectief:
Biologische perspectief: er ‘fobische’/neutrale (UCR/CR). Amygdala is extra gevoelig
vertonen stimulus (CS) + de OC: angst bij sommige mensen &
onregelmatigheden in het echte enge situatie vermijden zorgt prepared conditioning: de
functioneren van de (UCS) = de angst voor verlichting van voorouders met genetische
neurotransmitters in de (UCR/CR). OC: angst angst (NB). aanleg om bang te zijn voor
hersenen (Amygdala & vermijden zorgt voor Leren door een stimulus (beesten,
PFC). verlichting van angst observatie: spinnen etc.) hebben, is door
(NB) Leren door angstige responsen de evolutie doorgegeven aan
observatie: angstige nadoen. generaties. Cognitieve
responsen nadoen. Biologische perspectief: Overgevoelig
Biologische perspectief: voor bedreigende cues,
perspectief: Amygdala Amygdala is extra overvoorspellingen van
is extra gevoelig bij gevoelig bij gevaar, contraproductieve
sommige mensen & sommige mensen gedachten en irrationele
prepared conditioning: & prepared ideeën.
de voorouders met conditioning: de
genetische aanleg om voorouders met
bang te zijn voor een genetische aanleg
stimulus (beesten, om bang te zijn
spinnen etc.) hebben, voor een stimulus
is door de evolutie (beesten, spinnen
doorgegeven aan etc.) hebben, is
generaties. door de evolutie
Cognitieve doorgegeven aan
perspectief: generaties.
Overgevoelig voor Cognitieve
bedreigende cues, perspectief:
overvoorspellingen Overgevoelig voor
van gevaar, bedreigende cues,
contraproductieve overvoorspellingen
gedachten en van gevaar,
irrationele ideeën. contraproductieve
gedachten en
,irrationele ideeën.
, Gevolgen Vermijding van situaties Snel vermoeid, Angstwekkende
die aanvallen uitlokken concentratieproblemen, situaties vermijden
snel geïrriteerd, hoge zorgt voor een
spierspanning en versterkte angst voor
slaapproblemen die situaties
Behandelmet Antidepressiva (nadeel: Cognitieve gedragstherapie Systematische Systematische Systematische
hoden bijwerkingen), Cognitieve (ontspanningsoefeningen) desensibilisatie: stap desensibilisatie: desensibilisatie: stap per
gedragstherapie: de & antidepressiva per stap imaginair of stap per stap stap imaginair of door dia’s
gedachtes geruststellen, door dia’s beelden imaginair of door beelden zien van je angst en
ademhalingstraining: co2 zien van je angst en te dia’s beelden zien te vervangen door een
in bloed herstellen vervangen door een van je angst en te incompatibele respons
incompatibele respons vervangen door (wordt gebruikt bij
(wordt gebruikt bij een incompatibele geconditioneerde fobieën).
geconditioneerde respons (wordt Geleidelijke blootstelling:
fobieën). gebruikt bij stap per stap blootstellen
Geleidelijke geconditioneerde aan engere beelden van je
blootstelling: stap per fobieën). fobie (imaginair of
stap blootstellen aan Geleidelijke werkelijkheid).
engere beelden van je blootstelling: stap Flooding: een gelijke
fobie (imaginair of per stap blootstelling van het engste
werkelijkheid). blootstellen aan beeld van je angst. De
Flooding: een gelijke engere beelden van langdurige choquerende
blootstelling van het je fobie (imaginair blootstelling zorgt voor dat
engste beeld van je of werkelijkheid). angst verdwijnt.
angst. De langdurige Flooding: een Virtuele therapie: fobie in
choquerende gelijke blootstelling virtual reality, omdat de
blootstelling zorgt van het engste blootstelling in het echt niet
voor dat angst beeld van je angst. mogelijk.
verdwijnt. De langdurige Cognitieve therapie:
Virtuele therapie: choquerende Cognitieve herstructurering:
fobie in virtual reality, blootstelling zorgt irrationele gedachten en
omdat de blootstelling voor dat angst opvattingen vervangen tot
in het echt niet verdwijnt. rationele gedachten en
mogelijk. Virtuele therapie: opvattingen.
Cognitieve therapie: fobie in virtual Medicatie: antidepressiva
sociale vaardigheden reality, omdat de
