Praktische pedagogiek: de vertaling van de wetenschap naar praktijk
College 1: Introductie
Per college op bright space nieuwe artikelen, steeds in het schema kijken.
Werkgroepen:
- Hoe voer je een goed gesprek met ouders?
o Luister je goed naar wat ze problemen te zeggen?
o Hou je rekening met de kennis die zij hebben over dit kind?
- Probleem analyse
o Weet je uit het gesprek het werkelijke probleem te destilleren?
- Wetenschappelijke verdieping
o Hoe zoek je gericht naar de laatste inzichten over dit problemen
- Welke aanpak past bij deze ouders?
- Hoe overtuig je ouders van deze aanpak?
Aan het eind krijg je een certificaat
Pedagogiek nieuwe wetenschap
Vroege pedagogen waren filosofen. De geesteswetenschap is 100 jaar oud. Voor die tijd werd het
niet gezien als wetenschap.
Er was behoefte om:
- Ontwikkeling van kinderen te begrijpen
- Te weten hoe te handelen
De pedagogiek werd gevormd door fundamenteel levensbeschouwelijke waarden. Het waren in
eerste instantie gedachten over wat goed is. Het hangt af van de waarden die je als samenleving
hebt.
Psychologie: Empirisch georiënteerd
Empirisch-analytische en normatieve pedagogiek complementair
Nu: meer empirisch-analytisch, maar nog steeds normatief. Wanneer is iets goed genoeg?
Opvoeders wegen normen en waarden mee.
De ideeën over opvoeden veranderen met de tijd. Wat we in de jaren 70 deden vinden we nu te vrij,
wat we in de jaren 50 en 60 deden vinden we nu te streng.
Achtergrond onderzoek veroorzaakt subjectiviteit. De onderzoeker onderzoekt wat hij/zij interessant
vindt met een bepaalde insteek.
Waar komt opvoedingsonzekerheid vandaan?
- Bewust kiezen voor kinderen en bewust opvoeden
Vroeger werd er niet bewust voor kinderen gekozen, omdat de mensen niet precies
begrepen hoe het werkte.
, - Gebrek aan praktische ervaring
Vroeger waren de gezinnen groter en werd er meer bij ooms en tantes geholpen. We leren
niet meer van wat we om ons heen zien.
- Nieuwe situaties
Nieuwe gezinsvormen: ouders van hetzelfde geslacht, samengestelde gezinnen
We hebben nog geen ervaring met hoe dit het best gedaan kan worden
- Proto-professionalisering
We kunnen heel veel zelf opzoeken (google). We denken vaak dat we het al heel goed weten.
We vragen ons dan meer af en worden hierdoor weer onzeker.
- Gemêleerde samenleving
Allerlei culturen komen bij elkaar. In elke cultuur gaat alles anders. Wat is dan de juiste
manier? Er ontstaan meer vragen
- Te veel bemoeienis van opvoedingsdeskundigen
Transactioneel model (Sameroff&Chandler, 1975)
Ouder doet iets, en het kind reageert er op. Hierdoor kan het steeds erger/beter worden.
Het kind kan ook beginnen, waardoor de ouders er op reageert. Omdat je steeds reageert op de
laatste actie die plaats vind, wordt het steeds erger.
(Plaatje college)
De ‘real patiënt’
De ontwikkeling van het kind is het product van de interactie tussen kind en externe sociale
ervaringen.
- De ouder-kind relatie
Excessief huilen/slaapproblemen/eetproblemen
Traditioneel: behandeling kind in medische context – focus ligt op het kind, krijgt label en
behandeling
Maar ouder en kind vormen een systeem – regulerend en interacterend
Belang van richten op de relatie tussen ouder en kind
Ports of entry: the 3 Rs of treatment within a transactional model
Remediate
Als het kind iets heeft terwijl te ouders prima kunnen opvoeden, wordt er behandeling ingezet op het
kind. Bijvoorbeeld ritalin bij ADHD en therapie bij faalangst
Redefine
‘Existing family representations do not fit with the child’s behavior’
Interventie doel: veranderen overtuigingen en verwachtingen van het kind.
De verwachtingen die de ouders hebben kloppen niet bij het kind. Bijvoorbeeld een hoog sensitief
kind.
Reeducate
ZIE SLIDE
,Hoe weet je welke R je moet hebben?
1. Ligt het alleen aan het kind? > Remediation
2. Weten de ouders hoe ze met het kind om moeten gaan? > Redefinition
3. Reeducation
Spill-over effect
De ports of entry zitten ingebed in het systeem
- Ouder
- Kind
- Interactie tussen ouder en kind
- Sets gerepresenteerde relaties
Dynamische onderlinge afhankelijkheid
- Benadering hoeft niet specifiek te zijn
- Toegang interventie beïnvloed het hele systeem
The motherhood constellation
- Een moeder is niet dezelfde vrouw die ze was voor het moederschap
- Volgt andere psychologische paden
o Minder interesse in andere, focus op het kind
o Minder interesse in competitie en dominantie
o Meer interesse in verzorgen
o Preoccupatie met liefde voor het kind
- Grote liefde voor het kind
- Nieuwe angsten
- Behoefte aan vrouwen met ervaring
Belangrijk voor de professional
- Nieuwe cliënt met andere angsten, wensen en gedragingen
o Rekening mee houden in klinische context
- Gelijkwaardige inbreng
o Pedagogisch adviseur is algemeen deskundig
o Ouders zijn ervaringsdeskundig op het gebied van eigen kind en eigen opvoedsituatie
- Houdt rekening met uitgeputte moeder
o Kom niet aan mijn kind houding
E=KxA
Het effect van het advies is het product van de kwaliteit van het advies en de acceptatie van het
advies voor de cliënt.
Parenting with reason
Uit de wetenschap pikken wat nodig is en niet alles geloven of gebruiken.
Gina Ford and Jean Liedloff
- Boeken gebaseerd op diepe persoonlijke overtuiging van de auteur
- De adviezen zijn tegengesteld
, - Wat is waar? En geldt dat voor alle kinderen?
Opvoedproblemen zijn anders dan medische problemen
-
Medisch probleem Opvoedproblemen
Meting objectief Meting vaak subjectief
Oorzaak is aan te wijzen Oorzaak moeilijk aan te wijzen
o Genetisch?
o Opvoeding?
Indien medicijn beschikbaar, oplossingen Oorzaak niet duidelijk, oplossing niet duidelijk
binnen bereik
Belang van wetenschappelijke onderbouwing
- Spock 1958: leg baby op de buik te slapen
- Jaren 70: ontdekking van hoge incidentie wiegendood bij buikligging
- Jaren 90: wijziging advies.
o Wilde berekening: 50000 sterfgevallen hadden kunnen worden voorkomen in
Europa, VS en Australië
Best verkochte Nederlandse opvoedboek: Oei ik groei
- 10 precies te voorspellen groeisprongen in eerste 20 maanden
- Voorafgaand aan sprong: moeilijke periode
o Huilerigheid
o Hangerigheid
o Humeurigheid
- Ouders vinden het fijn om te horen dat het goed is dat hun kind huilt omdat het een
sprongetje gaat maken
15 moeders, 20 maanden, wekelijkse vragenlijst
2 moeders, 15 maanden, 1 keer per maand observatie
Codering: niet blind, geen vaste criteria voor codering
Oei ik groei De Weerth
Sprongen vinden plaats volgens een vast Soms sprongsgewijze ontwikkeling, maximaal 4
universeel tijdschema waargenomen
Spongen hangen samen met huilgedrag Sprongen vinden niet plaats in de weken van
Plooij
10 sprongen 20 weken Huilgedrag verschilt van week tot week
Huildagen zonder aanleiding
Jaren divers wetenschappelijk onderzoek spreken Plooij tegen
- Kennis over werkelijke leeftijd baby’s is onnauwkeurig
- Biologische en psychologische ontwikkeling zeer variabelen individueel verschillend
College 1: Introductie
Per college op bright space nieuwe artikelen, steeds in het schema kijken.
Werkgroepen:
- Hoe voer je een goed gesprek met ouders?
o Luister je goed naar wat ze problemen te zeggen?
o Hou je rekening met de kennis die zij hebben over dit kind?
- Probleem analyse
o Weet je uit het gesprek het werkelijke probleem te destilleren?
- Wetenschappelijke verdieping
o Hoe zoek je gericht naar de laatste inzichten over dit problemen
- Welke aanpak past bij deze ouders?
- Hoe overtuig je ouders van deze aanpak?
Aan het eind krijg je een certificaat
Pedagogiek nieuwe wetenschap
Vroege pedagogen waren filosofen. De geesteswetenschap is 100 jaar oud. Voor die tijd werd het
niet gezien als wetenschap.
Er was behoefte om:
- Ontwikkeling van kinderen te begrijpen
- Te weten hoe te handelen
De pedagogiek werd gevormd door fundamenteel levensbeschouwelijke waarden. Het waren in
eerste instantie gedachten over wat goed is. Het hangt af van de waarden die je als samenleving
hebt.
Psychologie: Empirisch georiënteerd
Empirisch-analytische en normatieve pedagogiek complementair
Nu: meer empirisch-analytisch, maar nog steeds normatief. Wanneer is iets goed genoeg?
Opvoeders wegen normen en waarden mee.
De ideeën over opvoeden veranderen met de tijd. Wat we in de jaren 70 deden vinden we nu te vrij,
wat we in de jaren 50 en 60 deden vinden we nu te streng.
Achtergrond onderzoek veroorzaakt subjectiviteit. De onderzoeker onderzoekt wat hij/zij interessant
vindt met een bepaalde insteek.
Waar komt opvoedingsonzekerheid vandaan?
- Bewust kiezen voor kinderen en bewust opvoeden
Vroeger werd er niet bewust voor kinderen gekozen, omdat de mensen niet precies
begrepen hoe het werkte.
, - Gebrek aan praktische ervaring
Vroeger waren de gezinnen groter en werd er meer bij ooms en tantes geholpen. We leren
niet meer van wat we om ons heen zien.
- Nieuwe situaties
Nieuwe gezinsvormen: ouders van hetzelfde geslacht, samengestelde gezinnen
We hebben nog geen ervaring met hoe dit het best gedaan kan worden
- Proto-professionalisering
We kunnen heel veel zelf opzoeken (google). We denken vaak dat we het al heel goed weten.
We vragen ons dan meer af en worden hierdoor weer onzeker.
- Gemêleerde samenleving
Allerlei culturen komen bij elkaar. In elke cultuur gaat alles anders. Wat is dan de juiste
manier? Er ontstaan meer vragen
- Te veel bemoeienis van opvoedingsdeskundigen
Transactioneel model (Sameroff&Chandler, 1975)
Ouder doet iets, en het kind reageert er op. Hierdoor kan het steeds erger/beter worden.
Het kind kan ook beginnen, waardoor de ouders er op reageert. Omdat je steeds reageert op de
laatste actie die plaats vind, wordt het steeds erger.
(Plaatje college)
De ‘real patiënt’
De ontwikkeling van het kind is het product van de interactie tussen kind en externe sociale
ervaringen.
- De ouder-kind relatie
Excessief huilen/slaapproblemen/eetproblemen
Traditioneel: behandeling kind in medische context – focus ligt op het kind, krijgt label en
behandeling
Maar ouder en kind vormen een systeem – regulerend en interacterend
Belang van richten op de relatie tussen ouder en kind
Ports of entry: the 3 Rs of treatment within a transactional model
Remediate
Als het kind iets heeft terwijl te ouders prima kunnen opvoeden, wordt er behandeling ingezet op het
kind. Bijvoorbeeld ritalin bij ADHD en therapie bij faalangst
Redefine
‘Existing family representations do not fit with the child’s behavior’
Interventie doel: veranderen overtuigingen en verwachtingen van het kind.
De verwachtingen die de ouders hebben kloppen niet bij het kind. Bijvoorbeeld een hoog sensitief
kind.
Reeducate
ZIE SLIDE
,Hoe weet je welke R je moet hebben?
1. Ligt het alleen aan het kind? > Remediation
2. Weten de ouders hoe ze met het kind om moeten gaan? > Redefinition
3. Reeducation
Spill-over effect
De ports of entry zitten ingebed in het systeem
- Ouder
- Kind
- Interactie tussen ouder en kind
- Sets gerepresenteerde relaties
Dynamische onderlinge afhankelijkheid
- Benadering hoeft niet specifiek te zijn
- Toegang interventie beïnvloed het hele systeem
The motherhood constellation
- Een moeder is niet dezelfde vrouw die ze was voor het moederschap
- Volgt andere psychologische paden
o Minder interesse in andere, focus op het kind
o Minder interesse in competitie en dominantie
o Meer interesse in verzorgen
o Preoccupatie met liefde voor het kind
- Grote liefde voor het kind
- Nieuwe angsten
- Behoefte aan vrouwen met ervaring
Belangrijk voor de professional
- Nieuwe cliënt met andere angsten, wensen en gedragingen
o Rekening mee houden in klinische context
- Gelijkwaardige inbreng
o Pedagogisch adviseur is algemeen deskundig
o Ouders zijn ervaringsdeskundig op het gebied van eigen kind en eigen opvoedsituatie
- Houdt rekening met uitgeputte moeder
o Kom niet aan mijn kind houding
E=KxA
Het effect van het advies is het product van de kwaliteit van het advies en de acceptatie van het
advies voor de cliënt.
Parenting with reason
Uit de wetenschap pikken wat nodig is en niet alles geloven of gebruiken.
Gina Ford and Jean Liedloff
- Boeken gebaseerd op diepe persoonlijke overtuiging van de auteur
- De adviezen zijn tegengesteld
, - Wat is waar? En geldt dat voor alle kinderen?
Opvoedproblemen zijn anders dan medische problemen
-
Medisch probleem Opvoedproblemen
Meting objectief Meting vaak subjectief
Oorzaak is aan te wijzen Oorzaak moeilijk aan te wijzen
o Genetisch?
o Opvoeding?
Indien medicijn beschikbaar, oplossingen Oorzaak niet duidelijk, oplossing niet duidelijk
binnen bereik
Belang van wetenschappelijke onderbouwing
- Spock 1958: leg baby op de buik te slapen
- Jaren 70: ontdekking van hoge incidentie wiegendood bij buikligging
- Jaren 90: wijziging advies.
o Wilde berekening: 50000 sterfgevallen hadden kunnen worden voorkomen in
Europa, VS en Australië
Best verkochte Nederlandse opvoedboek: Oei ik groei
- 10 precies te voorspellen groeisprongen in eerste 20 maanden
- Voorafgaand aan sprong: moeilijke periode
o Huilerigheid
o Hangerigheid
o Humeurigheid
- Ouders vinden het fijn om te horen dat het goed is dat hun kind huilt omdat het een
sprongetje gaat maken
15 moeders, 20 maanden, wekelijkse vragenlijst
2 moeders, 15 maanden, 1 keer per maand observatie
Codering: niet blind, geen vaste criteria voor codering
Oei ik groei De Weerth
Sprongen vinden plaats volgens een vast Soms sprongsgewijze ontwikkeling, maximaal 4
universeel tijdschema waargenomen
Spongen hangen samen met huilgedrag Sprongen vinden niet plaats in de weken van
Plooij
10 sprongen 20 weken Huilgedrag verschilt van week tot week
Huildagen zonder aanleiding
Jaren divers wetenschappelijk onderzoek spreken Plooij tegen
- Kennis over werkelijke leeftijd baby’s is onnauwkeurig
- Biologische en psychologische ontwikkeling zeer variabelen individueel verschillend
