PSY1027 Geschiedenis van psychologie
Case 1
Leerdoelen:
Wat onderscheidt ons van aap achtige? (brein gerelateerd)
Wat zijn de overeenkomsten tussen mensen en aap achtige?
Wat zijn de vroege ontwikkelpunten (uitvindingen bijv. vuur) en wat voor effect hebben ze
gehad?
Hoe is de maatschappij tot stand gekomen en wat was het effect van de uitvindingen op de
maatschappij?
Hoe dachten de oude Grieken over de wereld en hoe verschilt dat met het beeld dat we nu
hebben?
Wat voor invloed heeft het denkbeeld van de oude Grieken gehad op ons huidig denkbeeld?
Wat houdt de socratische methode in?
Hoe kijken wij nu naar de geschiedenis?
Literatuur:
Brysbaert, M. & Rastle, K. (2013). The wider picture. In: Historical and conceptual issues in
psychology (Second edition, Chapter 1, pp. 1-41). Harlow, UK: Pearson.
Crump, T. (2001). From the mastery of fire to science in antiquity. In: Brief History of Science: As
Seen Through the Development of Scientific Instruments (Chapter 1, pp. 1- 37). New York: Caroll &
Graf.
Dunbar, R. I. M. (1993). Coevolution of neocortical size, group size and language in humans.
Behavioral and Brain Sciences, 16, 681-693.
,Inhoud
Wat onderscheidt ons van aap achtige? (brein gerelateerd).................................................................12
Wetenschap en het menselijke brein................................................................................................12
Co-evolutie van de neo-corticale grootte, groepsgrootte en taal in mensen (Dunbar)......................12
Wat zijn de overeenkomsten tussen mensen en aap achtige?...............................................................12
Wat zijn de vroege ontwikkelpunten (uitvindingen bijv. vuur) en wat voor effect hebben ze gehad?. 13
De stichting van scholen..................................................................................................................13
De inclusie van Griekse en Arabische tekst in het curriculum.........................................................13
De protestanse reformatie................................................................................................................13
Printen van boeken..........................................................................................................................14
Vuur.................................................................................................................................................15
De keramische doorbraak (5000 v. Chr.).........................................................................................16
De technologie van metaal...............................................................................................................16
Glas..................................................................................................................................................16
Hoe is de maatschappij tot stand gekomen en wat was het effect van de uitvindingen op de
maatschappij?......................................................................................................................................17
De cultuur vóór het lezen.................................................................................................................17
Het eerste schijfsysteem...................................................................................................................17
Karakteristieken van schrijfsystemen...........................................................................................17
Geschreven document vormen een extern geheugen........................................................................17
De lezer............................................................................................................................................18
De invloed van orthografie..........................................................................................................18
Lezen zonder kritisch denken.......................................................................................................18
De ontdekking van nummers...........................................................................................................18
De limiet van visuele perceptie en de speciale status van het nummer vijf..................................18
Nummers representeren door symbolen.......................................................................................19
Plaats codering voor nummers.....................................................................................................20
The fertile crescent...........................................................................................................................21
Oud Egypte..................................................................................................................................21
Oud Mesopotamië........................................................................................................................21
De romeinen....................................................................................................................................21
Nadruk op praktische kennis........................................................................................................21
Het Byzantijnse (Turkse) rijk...........................................................................................................22
De preservatie van de oude Griekse nalatenschap........................................................................22
De rol van religie.........................................................................................................................22
Het Arabische rijk............................................................................................................................22
, Wetenschappelijk prestaties.........................................................................................................22
Hoe dachten de oude grieken over de wereld en hoe verschilt dat met het beeld dat we nu hebben?. .23
De Grieken.......................................................................................................................................23
De start van filosofie....................................................................................................................23
Plato.................................................................................................................................................23
Het rijk van de ideale vormen......................................................................................................23
Drie delen van de ziel..................................................................................................................24
Aristoteles........................................................................................................................................25
Drie soorten kennis......................................................................................................................25
De shift naar Alexandrië..................................................................................................................27
Wat houdt de socratische methode in?.................................................................................................27
Hoe kijken wij nu naar de geschiedenis?.............................................................................................28
Bevooroordeeld in geschiedenis schrijven.......................................................................................28
Te veel gecentreerd op personen..................................................................................................28
Het Matthew effect......................................................................................................................28
Hindsight bias..............................................................................................................................28
Ethnocentrisme............................................................................................................................28
Wie is Galileo Galilei, en wat zijn zijn toevoegingen aan de wetenschap en het wereldbeeld?...........40
Galilei + telescoop (1564 – 1642)....................................................................................................40
Galilei zijn observaties.................................................................................................................40
De reactie van de kerk (1615), (1632)..............................................................................................41
Ontwikkeling van meetinstrumenten (telescopen, microscopen, etc.)..................................................42
De ontwikkeling van het wereldbeeld door de jaren heen (wat zijn de effecten van de uitvindingen op
het wereldbeeld geweest).....................................................................................................................42
Principia mathematica (1687)..........................................................................................................42
Geocentrisch model van het universum (1600)................................................................................43
De toevoeging van epicycli (262 v. Chr. – 190 v. Chr.)...................................................................43
Heliocentrische model van Copernicus (1514)................................................................................44
De zon als center van het universum............................................................................................44
Waarom heeft Copernicus gewacht met het uitbrengen van zijn model.......................................44
Aristoteles zijn worldview...............................................................................................................45
Newtoniaanse worldview.................................................................................................................45
Wat motiveert mensen om wetenschappelijke ontwikkelingen te zoeken?..........................................46
Factoren die hebben bijgedragen aan de wetenschappelijke revolutie.............................................46
Demografische veranderingen (1500)..........................................................................................46
Afwezigheid van druk van religie of autoriteit (1378 – 1417).....................................................46
Nieuwe ontdekkingen..................................................................................................................46
Factoren die hebben geholpen om wetenschap de laten groeien......................................................47
, De afwezigheid van rampen.........................................................................................................47
Een welwillende religie................................................................................................................47
De oprichting van geleerde samenlevingen..................................................................................47
Francis Bacon (1561 – 1626)...........................................................................................................47
The new Organon (1620).............................................................................................................47
Inductie vs. Deductie.......................................................................................................................48
Deductie.......................................................................................................................................48
Inductie........................................................................................................................................48
De opkomst van moderne wetenschap (1277)..................................................................................49
Het karakter van moderne wetenschap.........................................................................................50
Middeleeuwen..............................................................................................................................51
De emancipatie van de burger klasse (1500 – 1600)....................................................................51
Mechanicisme (1500 – 1700).......................................................................................................52
Conclusie.....................................................................................................................................52
Descartes – bijdragen (1596 – 1650)...................................................................................................64
Descartes' filosofie van de mens......................................................................................................64
Dualisme......................................................................................................................................64
Mechanistische beeld van het universum (inclusief het menselijk lichaam)................................64
Implicaties van de vooruitgang van wetenschap..........................................................................65
Cogito ergo sum...................................................................................................................................65
Descartes' meditaties........................................................................................................................65
Overige wetenschappers - grote ontdekkingen.....................................................................................65
Berkeley en Hume...........................................................................................................................65
Kant (1724 – 1804)..........................................................................................................................67
Leibniz (1646 – 1716)......................................................................................................................68
Wolff (1679 – 1754)........................................................................................................................69
Thomas Hobbes (1588 – 1679)........................................................................................................70
Baruch Spinoza (1632 – 1677).........................................................................................................70
Verlichting (1700 – 1815)....................................................................................................................71
Veranderingen in de samenleving als gevolg van de wetenschappelijke revolutie...........................71
De impact van wetenschap op het dagelijks leven.......................................................................71
Wetenschap en specialisatie.........................................................................................................71
Voorstellen om de maatschappij te gronden in natuurlijke wetenschappen.....................................71
De tijd van verlichting.................................................................................................................71
Industriële verlichting......................................................................................................................72
Body en mind......................................................................................................................................72
The nature of the body.....................................................................................................................72
Case 1
Leerdoelen:
Wat onderscheidt ons van aap achtige? (brein gerelateerd)
Wat zijn de overeenkomsten tussen mensen en aap achtige?
Wat zijn de vroege ontwikkelpunten (uitvindingen bijv. vuur) en wat voor effect hebben ze
gehad?
Hoe is de maatschappij tot stand gekomen en wat was het effect van de uitvindingen op de
maatschappij?
Hoe dachten de oude Grieken over de wereld en hoe verschilt dat met het beeld dat we nu
hebben?
Wat voor invloed heeft het denkbeeld van de oude Grieken gehad op ons huidig denkbeeld?
Wat houdt de socratische methode in?
Hoe kijken wij nu naar de geschiedenis?
Literatuur:
Brysbaert, M. & Rastle, K. (2013). The wider picture. In: Historical and conceptual issues in
psychology (Second edition, Chapter 1, pp. 1-41). Harlow, UK: Pearson.
Crump, T. (2001). From the mastery of fire to science in antiquity. In: Brief History of Science: As
Seen Through the Development of Scientific Instruments (Chapter 1, pp. 1- 37). New York: Caroll &
Graf.
Dunbar, R. I. M. (1993). Coevolution of neocortical size, group size and language in humans.
Behavioral and Brain Sciences, 16, 681-693.
,Inhoud
Wat onderscheidt ons van aap achtige? (brein gerelateerd).................................................................12
Wetenschap en het menselijke brein................................................................................................12
Co-evolutie van de neo-corticale grootte, groepsgrootte en taal in mensen (Dunbar)......................12
Wat zijn de overeenkomsten tussen mensen en aap achtige?...............................................................12
Wat zijn de vroege ontwikkelpunten (uitvindingen bijv. vuur) en wat voor effect hebben ze gehad?. 13
De stichting van scholen..................................................................................................................13
De inclusie van Griekse en Arabische tekst in het curriculum.........................................................13
De protestanse reformatie................................................................................................................13
Printen van boeken..........................................................................................................................14
Vuur.................................................................................................................................................15
De keramische doorbraak (5000 v. Chr.).........................................................................................16
De technologie van metaal...............................................................................................................16
Glas..................................................................................................................................................16
Hoe is de maatschappij tot stand gekomen en wat was het effect van de uitvindingen op de
maatschappij?......................................................................................................................................17
De cultuur vóór het lezen.................................................................................................................17
Het eerste schijfsysteem...................................................................................................................17
Karakteristieken van schrijfsystemen...........................................................................................17
Geschreven document vormen een extern geheugen........................................................................17
De lezer............................................................................................................................................18
De invloed van orthografie..........................................................................................................18
Lezen zonder kritisch denken.......................................................................................................18
De ontdekking van nummers...........................................................................................................18
De limiet van visuele perceptie en de speciale status van het nummer vijf..................................18
Nummers representeren door symbolen.......................................................................................19
Plaats codering voor nummers.....................................................................................................20
The fertile crescent...........................................................................................................................21
Oud Egypte..................................................................................................................................21
Oud Mesopotamië........................................................................................................................21
De romeinen....................................................................................................................................21
Nadruk op praktische kennis........................................................................................................21
Het Byzantijnse (Turkse) rijk...........................................................................................................22
De preservatie van de oude Griekse nalatenschap........................................................................22
De rol van religie.........................................................................................................................22
Het Arabische rijk............................................................................................................................22
, Wetenschappelijk prestaties.........................................................................................................22
Hoe dachten de oude grieken over de wereld en hoe verschilt dat met het beeld dat we nu hebben?. .23
De Grieken.......................................................................................................................................23
De start van filosofie....................................................................................................................23
Plato.................................................................................................................................................23
Het rijk van de ideale vormen......................................................................................................23
Drie delen van de ziel..................................................................................................................24
Aristoteles........................................................................................................................................25
Drie soorten kennis......................................................................................................................25
De shift naar Alexandrië..................................................................................................................27
Wat houdt de socratische methode in?.................................................................................................27
Hoe kijken wij nu naar de geschiedenis?.............................................................................................28
Bevooroordeeld in geschiedenis schrijven.......................................................................................28
Te veel gecentreerd op personen..................................................................................................28
Het Matthew effect......................................................................................................................28
Hindsight bias..............................................................................................................................28
Ethnocentrisme............................................................................................................................28
Wie is Galileo Galilei, en wat zijn zijn toevoegingen aan de wetenschap en het wereldbeeld?...........40
Galilei + telescoop (1564 – 1642)....................................................................................................40
Galilei zijn observaties.................................................................................................................40
De reactie van de kerk (1615), (1632)..............................................................................................41
Ontwikkeling van meetinstrumenten (telescopen, microscopen, etc.)..................................................42
De ontwikkeling van het wereldbeeld door de jaren heen (wat zijn de effecten van de uitvindingen op
het wereldbeeld geweest).....................................................................................................................42
Principia mathematica (1687)..........................................................................................................42
Geocentrisch model van het universum (1600)................................................................................43
De toevoeging van epicycli (262 v. Chr. – 190 v. Chr.)...................................................................43
Heliocentrische model van Copernicus (1514)................................................................................44
De zon als center van het universum............................................................................................44
Waarom heeft Copernicus gewacht met het uitbrengen van zijn model.......................................44
Aristoteles zijn worldview...............................................................................................................45
Newtoniaanse worldview.................................................................................................................45
Wat motiveert mensen om wetenschappelijke ontwikkelingen te zoeken?..........................................46
Factoren die hebben bijgedragen aan de wetenschappelijke revolutie.............................................46
Demografische veranderingen (1500)..........................................................................................46
Afwezigheid van druk van religie of autoriteit (1378 – 1417).....................................................46
Nieuwe ontdekkingen..................................................................................................................46
Factoren die hebben geholpen om wetenschap de laten groeien......................................................47
, De afwezigheid van rampen.........................................................................................................47
Een welwillende religie................................................................................................................47
De oprichting van geleerde samenlevingen..................................................................................47
Francis Bacon (1561 – 1626)...........................................................................................................47
The new Organon (1620).............................................................................................................47
Inductie vs. Deductie.......................................................................................................................48
Deductie.......................................................................................................................................48
Inductie........................................................................................................................................48
De opkomst van moderne wetenschap (1277)..................................................................................49
Het karakter van moderne wetenschap.........................................................................................50
Middeleeuwen..............................................................................................................................51
De emancipatie van de burger klasse (1500 – 1600)....................................................................51
Mechanicisme (1500 – 1700).......................................................................................................52
Conclusie.....................................................................................................................................52
Descartes – bijdragen (1596 – 1650)...................................................................................................64
Descartes' filosofie van de mens......................................................................................................64
Dualisme......................................................................................................................................64
Mechanistische beeld van het universum (inclusief het menselijk lichaam)................................64
Implicaties van de vooruitgang van wetenschap..........................................................................65
Cogito ergo sum...................................................................................................................................65
Descartes' meditaties........................................................................................................................65
Overige wetenschappers - grote ontdekkingen.....................................................................................65
Berkeley en Hume...........................................................................................................................65
Kant (1724 – 1804)..........................................................................................................................67
Leibniz (1646 – 1716)......................................................................................................................68
Wolff (1679 – 1754)........................................................................................................................69
Thomas Hobbes (1588 – 1679)........................................................................................................70
Baruch Spinoza (1632 – 1677).........................................................................................................70
Verlichting (1700 – 1815)....................................................................................................................71
Veranderingen in de samenleving als gevolg van de wetenschappelijke revolutie...........................71
De impact van wetenschap op het dagelijks leven.......................................................................71
Wetenschap en specialisatie.........................................................................................................71
Voorstellen om de maatschappij te gronden in natuurlijke wetenschappen.....................................71
De tijd van verlichting.................................................................................................................71
Industriële verlichting......................................................................................................................72
Body en mind......................................................................................................................................72
The nature of the body.....................................................................................................................72
