HOOFDSTUK 21 Afweersysteem
Antigenen ziekteverwekkers
Afweercellen Effecten
Complementeiwitten Aantrekken fagocyten, door productie signaalstoffen (cytokinen).
Celmembraan bacterie afbreken (lysis).
Ontstekingsreactie bevorderen (opsonisatie).
Granulocyt M.b.v. cytokinen fagocyten aantrekken en ontstekingsreactie bevorderen.
Met enzymen lichaamsvreemde cellen doden.
Macrofaag (fagocyt) Fagocytose
Activatie andere witte bloedcellen.
Natural killercel (NK-cel) Geïnfecteerde cellen opsporen en zelf vernietigen.
Geïnfecteerde cellen opsporen en aanzetten tot celdood.
Dendritische cel Fagocytose
Activatie andere bloedcellen (als antigeenpresenterende cel).
Antigeenpresenterende Neemt antigenen van ziekteverwekker mee naar lymfeknoop.
cel (APC) Zoekt tussen alle T-lymfocyten geschikte T h-cel.
Na geslaagd contact activeert met cytokinen T h-cel tot delen tot een kloon Th-cellen.
T-helpercel (Th-cel) Activeren in lymfeknoop Tc-cellen en B-lymfocyten (B-cellen) met de juiste receptor.
Cytotoxische T-cel (Tc-cel) Vernietigt alleen lichaamscellen met een specifiek antigeen door perforines.
B-lymfocyt De dochtercellen van de geactiveerde B-cellen differentiëren tot plasmacellen.
Plasmacel Bevat veel ribosomen en een groot RER die enorme hoeveelheden van dezelfde
antistof maken, gericht tegen één bepaalde ziekteverwekker. De antistofmoleculen
komen in het bloed en koppelen in het lichaam aan ‘hun’ ziekteverwekker wanneer
ze die tegenkomen. Het hele proces vanaf dendritische cellen tot de aanmaak van
antistoffen duurt meer dan een week.
T-suppressorcel (Ts-cel) Beëindigd afweerreactie als virus verdwenen is.
Geheugencel Een aantal van NK-cellen, T- en B-lymfocyten blijft achter in het lichaam. Komt
hetzelfde type ziekteverwekker nogmaals in het lichaam, dan reageren deze cellen
direct, je bent immuun.
Kunstmatige actieve immunisatie = vaccin, vloeistof met daarin onschadelijk gemaakte ziekteverwekkers of
antigenen.
Natuurlijke actieve immunisatie = als je toevallig met ziekteverwekker in contact bent geweest.
Kunstmatige passieve immunisatie = krijgen van antistoffen uit serum.
Natuurlijke passieve immunisatie = antistoffen via moedermelk
Antigenen ziekteverwekkers
Afweercellen Effecten
Complementeiwitten Aantrekken fagocyten, door productie signaalstoffen (cytokinen).
Celmembraan bacterie afbreken (lysis).
Ontstekingsreactie bevorderen (opsonisatie).
Granulocyt M.b.v. cytokinen fagocyten aantrekken en ontstekingsreactie bevorderen.
Met enzymen lichaamsvreemde cellen doden.
Macrofaag (fagocyt) Fagocytose
Activatie andere witte bloedcellen.
Natural killercel (NK-cel) Geïnfecteerde cellen opsporen en zelf vernietigen.
Geïnfecteerde cellen opsporen en aanzetten tot celdood.
Dendritische cel Fagocytose
Activatie andere bloedcellen (als antigeenpresenterende cel).
Antigeenpresenterende Neemt antigenen van ziekteverwekker mee naar lymfeknoop.
cel (APC) Zoekt tussen alle T-lymfocyten geschikte T h-cel.
Na geslaagd contact activeert met cytokinen T h-cel tot delen tot een kloon Th-cellen.
T-helpercel (Th-cel) Activeren in lymfeknoop Tc-cellen en B-lymfocyten (B-cellen) met de juiste receptor.
Cytotoxische T-cel (Tc-cel) Vernietigt alleen lichaamscellen met een specifiek antigeen door perforines.
B-lymfocyt De dochtercellen van de geactiveerde B-cellen differentiëren tot plasmacellen.
Plasmacel Bevat veel ribosomen en een groot RER die enorme hoeveelheden van dezelfde
antistof maken, gericht tegen één bepaalde ziekteverwekker. De antistofmoleculen
komen in het bloed en koppelen in het lichaam aan ‘hun’ ziekteverwekker wanneer
ze die tegenkomen. Het hele proces vanaf dendritische cellen tot de aanmaak van
antistoffen duurt meer dan een week.
T-suppressorcel (Ts-cel) Beëindigd afweerreactie als virus verdwenen is.
Geheugencel Een aantal van NK-cellen, T- en B-lymfocyten blijft achter in het lichaam. Komt
hetzelfde type ziekteverwekker nogmaals in het lichaam, dan reageren deze cellen
direct, je bent immuun.
Kunstmatige actieve immunisatie = vaccin, vloeistof met daarin onschadelijk gemaakte ziekteverwekkers of
antigenen.
Natuurlijke actieve immunisatie = als je toevallig met ziekteverwekker in contact bent geweest.
Kunstmatige passieve immunisatie = krijgen van antistoffen uit serum.
Natuurlijke passieve immunisatie = antistoffen via moedermelk
