Hoofdstuk 1
Bezit kennis van de anatomie en fysiologie van cellen en weefsels.
- Bouw, ligging, functie en processen van cellen
Bouw van de cel:
- Celmembraan: de celwand, zo
dun dat hij bepaalde stoffen kan
doorlaten. Voedingstoffen en
zuurstoffen worden doorgelaten
en afvalstoffen afgevoerd.
- Cellichaam: bestaat uit
cytoplasma (bestaat voor 75%
uit water) verder uit
voedingsstoffen ( eiwitten,
koolhydraten, mineralen en
lipoïden). Belangrijk voor de
celstofwisseling en energievoorziening.
- Celkern: binnen in de cel te vinden. Ook wel nucleus genoemd. Om de celkern zit ook een
wand namelijk het kernmembraan. Daarbinnen zit het kernplasma en heeft dezelfde
samenstelling als het cytoplasma. Kernplasma en cytoplasma heten samen ‘protoplasma’.
- Chromosomen: Chromosomen bestaan uit DNA, in bepaalde delen zit erfelijk informatie, de
genen. Een menselijke celkern bevat 46 chromosomen verdeeld over 23 paren.
Functie van de cel:
- Animale levensverrichtingen: functies die ervoor zorgen dat de cel kan reageren op
veranderingen van de omgeving. Zoals: prikkelbaarheid, prikkelverwerking en beweging. Hij
kan reageren op mechanische en chemische prikkels, hormonen en prikkels vanuit omgeving
zoals warmte, kou, druk en licht. Ook kan het cellichaam veranderen van vorm en plaats om
te kunnen bewegen.
- Vegetatieve levensverrichtingen: functies die het voortbestaan mogelijk maken zoals: Groei,
stofwisseling en voortplanting. Groei vind plaats door de toename van cellen of het aantal
cellen door celdeling. Stofwisseling is de opname van voedingsstoffen/zuurstof en de afgifte
van afvalstoffen. Bij verbranding van voedingsstoffen komt warmte en energie vrij.
Lichaamstemperatuur is 37 graden. Voortbestaan is belangrijk voor de voortplanting. Dit
gebeurt door een samensmelting van zaadcel en eicel. Kun je zelf niet regelen.
, Processen van de cel:
- Levensduur van de cel: Hoe intensiever een cel gebruikt word, hoe korter hij leeft.
Levensduur verschild dus per soort cel. Huidcel= 28 dagen. Witte bloedcel= 4/5 dagen. De
meeste cellen vernieuwen door celdeling.
- Directe celdeling: Delen cellichaam en celkern tegelijkertijd. Word in 2 gesplitst en ontstaat
er een nieuwe cel. Komt alleen voor bij eencellige organismen.
- Indirecte celdeling: deelt eerst de celkern en daarna pas het cellichaam. Hierin heb je 2
soorten: mitose en meiose. Dit is een menselijke celdeling.
- Mitose: indirecte celdeling en ontstaat er een exacte kopie van de oorspronkelijke cel.
- Meiose: indirecte celdeling en vind alleen plaats bij geslachtscellen. Hierbij halveert het
aantal chromosomen en word ook wel reductiedeling genoemd. Bestaat uit 2 fases.
Bladzijde 11 in het boek!!!
- Bouw, ligging en functie van weefsels
Epitheelweefsel;
Een weefsel in ons lichaam heeft een eigen functie;
- Epitheelweefsel= functioneert als beschermend dekweefsel of scheidt stoffen af.
- Steunweefsel= geeft steun en stevigheid aan je lichaam.
- Zenuwweefsel= geeft in het lichaam signalen door en verwerkt ze.
- Spierweefsel= maakt beweging mogelijk.
Epitheelweefsel
Kenmerk; aaneengesloten cellen zonder tussencelstof
Waar komt het voor?: opperhuid. Binnenkant bloedvaten, organen, klieren
Celvormen:
- Cilindrisch, trilhaarepitheel
- Kubisch
- Plaveiselepitheel
Hoe komt het voor?:
- Als een laag
- Meerdere lagen
Bezit kennis van de anatomie en fysiologie van cellen en weefsels.
- Bouw, ligging, functie en processen van cellen
Bouw van de cel:
- Celmembraan: de celwand, zo
dun dat hij bepaalde stoffen kan
doorlaten. Voedingstoffen en
zuurstoffen worden doorgelaten
en afvalstoffen afgevoerd.
- Cellichaam: bestaat uit
cytoplasma (bestaat voor 75%
uit water) verder uit
voedingsstoffen ( eiwitten,
koolhydraten, mineralen en
lipoïden). Belangrijk voor de
celstofwisseling en energievoorziening.
- Celkern: binnen in de cel te vinden. Ook wel nucleus genoemd. Om de celkern zit ook een
wand namelijk het kernmembraan. Daarbinnen zit het kernplasma en heeft dezelfde
samenstelling als het cytoplasma. Kernplasma en cytoplasma heten samen ‘protoplasma’.
- Chromosomen: Chromosomen bestaan uit DNA, in bepaalde delen zit erfelijk informatie, de
genen. Een menselijke celkern bevat 46 chromosomen verdeeld over 23 paren.
Functie van de cel:
- Animale levensverrichtingen: functies die ervoor zorgen dat de cel kan reageren op
veranderingen van de omgeving. Zoals: prikkelbaarheid, prikkelverwerking en beweging. Hij
kan reageren op mechanische en chemische prikkels, hormonen en prikkels vanuit omgeving
zoals warmte, kou, druk en licht. Ook kan het cellichaam veranderen van vorm en plaats om
te kunnen bewegen.
- Vegetatieve levensverrichtingen: functies die het voortbestaan mogelijk maken zoals: Groei,
stofwisseling en voortplanting. Groei vind plaats door de toename van cellen of het aantal
cellen door celdeling. Stofwisseling is de opname van voedingsstoffen/zuurstof en de afgifte
van afvalstoffen. Bij verbranding van voedingsstoffen komt warmte en energie vrij.
Lichaamstemperatuur is 37 graden. Voortbestaan is belangrijk voor de voortplanting. Dit
gebeurt door een samensmelting van zaadcel en eicel. Kun je zelf niet regelen.
, Processen van de cel:
- Levensduur van de cel: Hoe intensiever een cel gebruikt word, hoe korter hij leeft.
Levensduur verschild dus per soort cel. Huidcel= 28 dagen. Witte bloedcel= 4/5 dagen. De
meeste cellen vernieuwen door celdeling.
- Directe celdeling: Delen cellichaam en celkern tegelijkertijd. Word in 2 gesplitst en ontstaat
er een nieuwe cel. Komt alleen voor bij eencellige organismen.
- Indirecte celdeling: deelt eerst de celkern en daarna pas het cellichaam. Hierin heb je 2
soorten: mitose en meiose. Dit is een menselijke celdeling.
- Mitose: indirecte celdeling en ontstaat er een exacte kopie van de oorspronkelijke cel.
- Meiose: indirecte celdeling en vind alleen plaats bij geslachtscellen. Hierbij halveert het
aantal chromosomen en word ook wel reductiedeling genoemd. Bestaat uit 2 fases.
Bladzijde 11 in het boek!!!
- Bouw, ligging en functie van weefsels
Epitheelweefsel;
Een weefsel in ons lichaam heeft een eigen functie;
- Epitheelweefsel= functioneert als beschermend dekweefsel of scheidt stoffen af.
- Steunweefsel= geeft steun en stevigheid aan je lichaam.
- Zenuwweefsel= geeft in het lichaam signalen door en verwerkt ze.
- Spierweefsel= maakt beweging mogelijk.
Epitheelweefsel
Kenmerk; aaneengesloten cellen zonder tussencelstof
Waar komt het voor?: opperhuid. Binnenkant bloedvaten, organen, klieren
Celvormen:
- Cilindrisch, trilhaarepitheel
- Kubisch
- Plaveiselepitheel
Hoe komt het voor?:
- Als een laag
- Meerdere lagen
