Hoofdstuk 7: Op zoek naar avontuur
Moderne variatie op oud thema
Verschil tussen (1) het beeld dat uit allerlei jeugdonderzoek naar voren komt van adolescenten die
aardig tevreden zijn met hun bestaan en voor de toekomst zinvolle idealen hebt, en (2) de zorgelijke
manier waarop over de jeugd van tegenwoordig wordt gesproken. Jaloezie.
Maatschappij is harder geworden, mensen zijn meer individualistisch ingesteld en trekken zich meer
terug binnen een egocentrisch wereldje van eigenbelang: (1) Jongeren maken deel uit van de
samenleving, (2) Jongeren oriënteren zich wat betreft waarden en idealen sterk op de ouders.
Schadelijk en hinderlijk gedrag
Riskant gedrag: Adolescent ondervindt zelf schade en dat leidt in de omgeving tot bezorgdheid.
Kleine criminaliteit: Voornamelijk voor de omgeving schadelijk. ‘Antisociaal gedrag’.
Jeugdcriminaliteit is een verzamelterm waaronder zeer uiteenlopende activiteiten worden samengevat
(o.a. norm overschrijdend experimenteergedrag, wervingscriminaliteit, racistisch geweld, moord).
Het verschijnsel is vaak fasegebonden, met een sterke toename rond de 15 jaar.
Razende hormonen
Adolescentie: Reorganisatie hersenen Veroorzaakt ‘ruis’ in informatieverwerking van jongeren.
Hormonen blijken een essentiële rol te spelen bij het maken van riskante keuzes.
Hier heeft elke adolescent last van, maar er zijn grote verschillen in de mate waarin ze dat doen.
Heeft o.a. te maken met persoonlijkheidsverschillen t.a.v. de eigenschap die door Zuckerman
sensation seeking (opzoeken van sensatie/spanning) is genoemd. Type T (Thrill seeking).
Biologische basis: Enerzijds behoefte aan spanning die bepaalde stoffen doet ontstaan waaraan het
lichaam in normale doen een zeker tekort heeft, anderzijds een zenuwstelsel dat door een samenspel
van bepaalde stoffen al snel een angst dempende werking heeft.
Virtuele sensatie
I.p.v. jezelf echt in gevaar te brengen kan je er ook naar kijken en meeleven. Volgens psychologen zijn
computergames en horrorfilms voor jongeren, wat sprookjes zijn voor jonge kinderen. Gaat altijd
over het worstelen tussen problemen van goed en kwaad.
Door succesvolle identificatie met goede en slechte figuren kan een jongere greep krijgen op eigen
tegenstrijdige gevoelens.
Wat geeft de doorslag?
In het algemeen verlopen beslissingsprocessen in 4 stappen:
1. Denken over verschillende keuzemogelijkheden.
2. Gevolgen van iedere keuze.
3. Waardering van die gevolgen.
4. Waarschijnlijkheid dat de gevolgen zullen optreden.
Verloopt bij adolescenten en volwassenen op dezelfde wijze. VERSCHIL ZIT DUS NIET IN
MANIER VAN DENKEN, MAAR IN DATGENE WAAROVER WORDT GEDACHT. Belangrijkste:
Verschillen in de 2e, 3e en 4e stap. Adolescenten zien andere gevolgen, vinden andere dingen
belangrijker en schatten de waarschijnlijkheid van gevolgen anders in dan volwassenen.
Het ligt uiteraard ook aan de situatie, waarin de adolescent is beland, welke keuzes hij maakt.
Illusie van onkwetsbaarheid
- Nog geen zekerheid over of adolescenten bepaald gedrag misschien niet riskant vinden, of het
wel weten, maar het risico over zich heen laten lopen.
- Cognitief verband met kenmerkende egocentrisme.
- Door verschil tussen rationeel wel weten, maar het om emotionele redenen wel doen, is het
moeilijk de illusie van onkwetsbaarheid speciaal te toetsen.
- Optimisme zit als een natuurlijke schild om jongeren heen. “Mij zal dat niet gebeuren”.
- Geloof kan ook belangrijk zijn voor adolescenten.
- Representativiteit: Wat zich in dit ene geval afspeelt, zet zich af tegen wat in vergelijkbare
gevallen meestal gebeurt.
- Beschikbaarheid: Gemak waarmee men zich voorbeelden van consequenties kan voorstellen,
doordat men er weet van heeft.
- Risico’s in het verkeer en op het internet!!!
Risico als jeugdige levensstijl
“Je wilt niet achterblijven met wat anderen doen”. Jongens die behoefte hebben aan spanning, die
zoeken elkaar op. Uittesten van het onbekende, experimenteren.
Moderne variatie op oud thema
Verschil tussen (1) het beeld dat uit allerlei jeugdonderzoek naar voren komt van adolescenten die
aardig tevreden zijn met hun bestaan en voor de toekomst zinvolle idealen hebt, en (2) de zorgelijke
manier waarop over de jeugd van tegenwoordig wordt gesproken. Jaloezie.
Maatschappij is harder geworden, mensen zijn meer individualistisch ingesteld en trekken zich meer
terug binnen een egocentrisch wereldje van eigenbelang: (1) Jongeren maken deel uit van de
samenleving, (2) Jongeren oriënteren zich wat betreft waarden en idealen sterk op de ouders.
Schadelijk en hinderlijk gedrag
Riskant gedrag: Adolescent ondervindt zelf schade en dat leidt in de omgeving tot bezorgdheid.
Kleine criminaliteit: Voornamelijk voor de omgeving schadelijk. ‘Antisociaal gedrag’.
Jeugdcriminaliteit is een verzamelterm waaronder zeer uiteenlopende activiteiten worden samengevat
(o.a. norm overschrijdend experimenteergedrag, wervingscriminaliteit, racistisch geweld, moord).
Het verschijnsel is vaak fasegebonden, met een sterke toename rond de 15 jaar.
Razende hormonen
Adolescentie: Reorganisatie hersenen Veroorzaakt ‘ruis’ in informatieverwerking van jongeren.
Hormonen blijken een essentiële rol te spelen bij het maken van riskante keuzes.
Hier heeft elke adolescent last van, maar er zijn grote verschillen in de mate waarin ze dat doen.
Heeft o.a. te maken met persoonlijkheidsverschillen t.a.v. de eigenschap die door Zuckerman
sensation seeking (opzoeken van sensatie/spanning) is genoemd. Type T (Thrill seeking).
Biologische basis: Enerzijds behoefte aan spanning die bepaalde stoffen doet ontstaan waaraan het
lichaam in normale doen een zeker tekort heeft, anderzijds een zenuwstelsel dat door een samenspel
van bepaalde stoffen al snel een angst dempende werking heeft.
Virtuele sensatie
I.p.v. jezelf echt in gevaar te brengen kan je er ook naar kijken en meeleven. Volgens psychologen zijn
computergames en horrorfilms voor jongeren, wat sprookjes zijn voor jonge kinderen. Gaat altijd
over het worstelen tussen problemen van goed en kwaad.
Door succesvolle identificatie met goede en slechte figuren kan een jongere greep krijgen op eigen
tegenstrijdige gevoelens.
Wat geeft de doorslag?
In het algemeen verlopen beslissingsprocessen in 4 stappen:
1. Denken over verschillende keuzemogelijkheden.
2. Gevolgen van iedere keuze.
3. Waardering van die gevolgen.
4. Waarschijnlijkheid dat de gevolgen zullen optreden.
Verloopt bij adolescenten en volwassenen op dezelfde wijze. VERSCHIL ZIT DUS NIET IN
MANIER VAN DENKEN, MAAR IN DATGENE WAAROVER WORDT GEDACHT. Belangrijkste:
Verschillen in de 2e, 3e en 4e stap. Adolescenten zien andere gevolgen, vinden andere dingen
belangrijker en schatten de waarschijnlijkheid van gevolgen anders in dan volwassenen.
Het ligt uiteraard ook aan de situatie, waarin de adolescent is beland, welke keuzes hij maakt.
Illusie van onkwetsbaarheid
- Nog geen zekerheid over of adolescenten bepaald gedrag misschien niet riskant vinden, of het
wel weten, maar het risico over zich heen laten lopen.
- Cognitief verband met kenmerkende egocentrisme.
- Door verschil tussen rationeel wel weten, maar het om emotionele redenen wel doen, is het
moeilijk de illusie van onkwetsbaarheid speciaal te toetsen.
- Optimisme zit als een natuurlijke schild om jongeren heen. “Mij zal dat niet gebeuren”.
- Geloof kan ook belangrijk zijn voor adolescenten.
- Representativiteit: Wat zich in dit ene geval afspeelt, zet zich af tegen wat in vergelijkbare
gevallen meestal gebeurt.
- Beschikbaarheid: Gemak waarmee men zich voorbeelden van consequenties kan voorstellen,
doordat men er weet van heeft.
- Risico’s in het verkeer en op het internet!!!
Risico als jeugdige levensstijl
“Je wilt niet achterblijven met wat anderen doen”. Jongens die behoefte hebben aan spanning, die
zoeken elkaar op. Uittesten van het onbekende, experimenteren.
