Samenvatting systematiek

Systematiek
inleiding

 Habitat = plaats waar en organisme zich bevindt in een leefgebied
 Niche = functionele taak binnen die plaats in het leefgebied
 Symbiose
o Mutualisme = allebei positief
o Commensalisme = een positief, een neutraal
o Parasitair = een positief, een negatief
 Classificatie
o Domains = domeinen
o regnum = rijk
o fylum = afdeling
o Classis = klassen
o Ordo = orde
o Familia = familie
o Genus = geslacht
o Species = soort

Evolutie

 Evoluties = veranderingen van organisme in de loop der tijd
 Soort of species=
o Onderling voortplanten
o Vruchtbare nakomelingen krijgen
 Paleonthologie = onstaan fosielen
o Snel organisme afsluiten van lucht
o Onder aardlaag bedolven
o C14 methode
o Geen gedrag waarnemen
 Continue reeksen
o Kenmerken geleidelijk veranderen
o Door overgangsvormen
 Embryologie
o Studie van ontwikkeling van organisme voor de geboorte
o Korte herhaling van evolutie
 Anatomie = bouw van organisme
o Rudimentaire organen = overblijfselen van organen zonder functie
 Biochemie
o Vergelijken van
 DNA sequentie
 AZ volgorde
 Chemische processen en chemische samenstelling
 Biografie = verspreiding van levende wezens
o Dezelfde soorten op verschillende plaatsen
 Evolutietheorie van lamarck
o In veranderd milieu:
organen meer/minder gebruiken

, o Gebruik  ontwikkeling
o Niet-gebruik  degeneratie
o Doorgegeven aan nakomelingen
o MAAR dit zijn veranderingen door milieu-invloeden
o = modificaties
o = NIET erfelijk
o Het ontstaan van nieuwe kenmerken wordt er niet door verklaard!
 Evolutietheorie darwin
o Dieren adapteren aan omgeving
o Basisprincipes van Darwin voor evolutiemodel
 Grote potentiële voortplanting
 Variatie in een populatie
 Erfelijkheid
 Selectie
 Mutaties: leveren nieuw materiaal  nieuwe eigenschappen
= toevallige verschijnselen
≠ doelgerichte veranderingen in een populatie aanbrengen
 Kruisingen: nieuwe combinaties (mixing en crossing-over)
 Natuurlijke selectie: bepaalt welke individuen overleven
 Survival of the fittest = overleven van de vorm die het best is aangepast aan de heersende
milieuomstandigheden
 Genetische drift
= willekeurige verspreiding van allelen
= door toeval op- en neerdrijven van allelfrequentie
 allel kan verdwijnen of gefixeert geraken
 Stichter-effect of Founder effect = de invloed van de stichtende individuen op de genenpool
van de populatie van hun nakomelingen
 Isolatie  soortvorming
o uiteendrijven van de continenten
o vorming bergketens
o vorming van een rivier die twee populaties van elkaar scheidt
 Allopatrische soortvorming
o  voortplantingsbarriere
 sympatrische soortvorming
o = Soortvorming binnen eenzelfde ecosysteem
o gedrag niet meer op elkaar afgestemd
o paring niet mogelijk door verschillen in lichaamsbouw
o op verschillende tijdstippen geslachtsrijp
 Artificiële selectie
o Het combineren van gunstige eigenschappen
o Het optreden van toevallige mutaties die gunstig zijn
 6 rijken
o Archaebacteria
 Groep van prokaryoten
 Leven meestal in extreme omstandigheden
 Metanogeen (pens herkauwers),
 halofiel (zout water/meren),

,  thermofiel (geisers, hot spots)
 Meestal anaëroob
o Eubacteria
 Prokaryoten, onvertakt
 Saprotroof(teren op dood organisch materiaal)
 Parasitair (teren op levend organisch materiaal)
 Schadelijke en nuttige
o Protista
 Eukaryoot (echte celkern), ééncellig •
 Groepen:
 Algen (4 phyla)
 Protozoa
 ⇝ Plantae, Fungi, Animalia
 Velen nuttig, andere dodelijk voor de mens
o Fungi
 • Zwammen en gisten (‘eencellige schimmels’)
 Heterotroof, eukaryoot
 2 phyla:
 Myxomycophyta (slijmzwammen)
 Eumycophyta (echte zwammen)
o Plantae
 Vroeger op basis van fotosynthese (zie blauwwieren!)
 Vroeger ook schimmels
 Hebben allemaal bladgroen (chlorofyl)
 300.000 soorten, stijve celwand, meestal geen autonome verplaatsing
 Wieren, mossen en hoger ontwikkelde planten
o Animalia
 Geen fotosynthetische pigmenten
 Kunnen zich meestal autonoom verplaatsen
 Vervormbare celwanden
 Overzicht dierenrijk (Animalia)
o Protozoa (ééncelligen)
o Porifera (sponsen)
o Coelenterata (neteldieren)
o Plathelminthes (platwormen: trematoden, cestoden)
o Nematoda (rondwormen)
o Annelida (gelede wormen)
o Mollusca (weekdieren)
o Arthropoda (geleedpotigen)
o Echinodermata (stekelhuidigen)
o Chordata (chordadieren)
 Systematiek: de leer van de rangschikking van organismen en de reconstructie van
fylogenetische relaties.
 Classificatie is het samenbrengen van organismen die verwant zijn in groepen of categorieën.
o Vroeger indeling op basis van uiterlijke kenmerken
o Nu op basis van fysiologische, biochemische eigenschappen
 Meer opsplitsingen

,  Indeling van domeinen en rijken
o hebben analoge organen met een gelijke functie
 Taxonomie = De wetenschap van de studie van de principes die leiden tot deze classificatie
 Plantenrijk (regnum plantae): groene organismen die zichzelf niet kunnen voortbewegen
 Dierenrijk (regnum animalia): de niet groene organismen die zich wel zelf kunnen
voortbewegen




 Fylogenie = de historische ontwikkeling van een organisme




 Homologe organismen:
o Zelfde basisstructuur