Samenvatting Samenleving Verstaan 2

De politieke partijen
Eerste golf (1846 – 1885)
De traditionele partijen:
Liberalen
 Eisen: meer vrijheid en een onafhankelijkheid v/h onderwijs
 1846: liberale partij
- Steunt op de vrijheidsbeginselen van de revolutie + antiklerikaal ingesteld
 1961: liberalen -> PVV = partij voor vrijheid en vooruitgang
- Gelovigen + economisch-liberalistisch + antisocialistisch
 1971 : splitsing Vlaamse PP - franse liberalen (1979: Parti Réformateur Libéral (PRL))
 15 november 1992: VLD=Vlaamse liberalen en democraten
 Doelstellingen:
- Verdediging vrije markt
- Belastingverlaging
- Strijd tegen verzuiling
- Sanering van sociale zekerheid
- Afschaffen stemplicht
- nauwer betrekken v burger bij de werking v democratie (directe verkiezingen)
 2007: Jean-marie Dedecker verlaat de partij en richt nieuwe partij op
 Centrumpartij -> Jean-Marie Dedecker: meer rechtste partij (open VLD)
 Doelstellingen
- Invoering van de vlaktaks, verlaging van de vennootschapsbelasting, beperken
van de werkloosheidsuitkering en totale vrijheid van meningsuiting

Katholieken (1846-1885)
 1869: verbond Katholieke Kringen -> katholieke partij: reactie op toenemend
antiklerikalisme van liberalen
 1912: Katholieke Unie van arbeiders, burgers, middenstanders en landbouwers
 Na WO2: CVP: Christelijke Volkspartij
 1968: splitsing CVP(vlaams)/PSC (Waals)
- Door geschillen over de eentaligheid
 CVP = Standenpartij: boeren, middenstand , arbeiders
- Het is een algemeen christelijk geïnspireerde partij ook voor ongelovige
 Sterke band: ACW (christelijke arbeidersbeweging), de Boerenbond en Unizo
 Conservatief (ethische problemen), centrumpositie soc-eco: pleit voor gecorrigeerde
vrije markt
 Na nederlaag 1999 -> CD&V

Socialisten
 1885 ontstond uit de arbeiderssyndicaten in 1864: Belgische Werkliedenpartij (BWP)
- Reformistische partij: wilde de maatschappij hervormen door wetten
 1893: 28 zetels, na WO: 2de grootste partij, 1925 hoogtepunt bereikt: 40% stemmen
 1940: partij ontbonden
 1945: opnieuw opgericht onder de naam de Belgische Socialistische Partij (BSP)
 1978 Splitsing SP/PS
 Vandaag: SP.a
 Doelstelling:
- Streven naar resultaatsgelijkheid
- Hoeders van de sociale zekerheid en de sociale rechten
- Pleiten voor overheidstussenkomst in onderwijs, cultuur en ruimtelijke ordening
- vakbonden = cruciaal voor de welvaartstaat, benadrukken daarom sociaal overleg

, Tweede golf (de jaren ’60 van de 20e eeuw)
De communautaire partijen(1960…)
Vlaamse Communautaire partijen
 1919: Vlaamse oud-strijders vormen de frontpartij
 Frontpartij: eentaligheid + zelfbestuur voor Vlaanderen + antimilitaristisch + sociaal
vooruitstrevend
 1932: gaat de partij ten onder door de verdeeldheid
 Sinds WO1: Vlaams nationalisme=constante
 1933: Vlaams Nat Verbond:
- Groepering plaatselijke Vlaamse partijen
- Autoritair <-> democratisch
- Groot Nederlands <-> gematigd federalistisch
 WO2: VNV Collaboreert en verdwijnt
 1954: (Christelijke Vlaamse) Volksunie : voor federalisme met 2 gewesten
 1958: CVP ideologische verzwakking -> verkiezingssucces
- Oefende grote druk op de Vlaamse vleugel van de 3 beleidspartijen
- Distantieerde zich van haar oorspronkelijke christelijke grondslag
 Evolueerde zich tot een pluralistische partij
 1977: 1ste keer in een regering
 1978: verloren 1/3 van hun kiezers (door ontstaan splinterpartijen, vb Vlaams blok)
 1988: proberen staatsstructuur van België in de federale zin hervormen
- Regering Martens VII
 1991: door het Vlaams Blok voorbij gestreefd
 1995: kleine zweeppartij
 Partij verdween
- Bert Anciaux richtte Spirit op (kartel met SP.a)
- Geert Bourgeois richtte NVA op (kartel CD&V)
 NVA eindigt kartel wegens onenigheid
- Bart De Wever maakt het verschil slaagde er in nieuw electoraal succes te boeken
 NVA= Vlaamse nationale gemeenschapspartij met communautaire trekken
- Streven naar een onafhankelijk Vlaanderen
- Confederalisme (het is ooit de bedoeling om in België het zwaartepunt bij de
gemeenschap en de gewesten te leggen, de zogenaamde copernicaanse revolutie
- Sociaaleconomisch: liberale koers
 Veel aandacht aan concurrentiekracht
 Sterke ondernemingen zijn een noodzaak om het systeem van de sociale
zekerheid te laten overleven (Brusselaar kiest welk systeem)
- Immigratie: republikeinse invulling: wie ervoor kiest Vlaming te zijn kan dat