Psychologie
Inhoudstafel
Hoofdstuk 1: een palet vol theorieën..................................................................................6
Inleiding....................................................................................................................6
Wat is Psychologie?....................................................................................................6
THEORIEËN................................................................................................................6
Functies van theorieën................................................................................................7
KENMERKEN VAN PSYCHOLOGISCHE STROMINGEN...................................................7
Geschiedenis van theoretische stromingen.....................................................................7
Mensbeelden bij theoretische stromingen......................................................................8
INDELING THEORETISCHE STROMINGEN...................................................................8
3 niveaus van menselijk gedrag...................................................................................8
De algemene systeemtheorie.....................................................................................10
Dynamisch denken...................................................................................................11
Biopsychosociaal model.............................................................................................12
Uitganspunten Den Boer............................................................................................13
Biopsychosociaal model: zenuwstelstel als afzonderlijk niveau (den boer)........................13
Verschillen tussen medische diagnostiek en klinische psychodiagnostiek..........................14
LEERDOELEN............................................................................................................14
Hoofdstuk 2: Psychoanalyse............................................................................................14
ALGEMENE INLEIDING.............................................................................................15
Psychodynamische perspectieven...............................................................................15
HISTORISCHE INLEIDING OP HET WERK VAN SIGMUND FREUD..............................16
Nieuwe manier om naar mensen te kijken volgens Freud...............................................17
Dieptepsychologie....................................................................................................17
Werk Sigmund Freud................................................................................................17
Lacan: “gardez-vous de comprendre Begrijp niet al te vlug...........................................18
BASALE ASSUMPTIES VAN HET PSYCHODYNAMISCH GEDACHTENGOED...................18
Filmfragment Stijn Vanheule psychoanalytische therapie:..............................................19
HET STRUCTURELE DRIFTMODEL.............................................................................19
‘slips of the tongue’..................................................................................................19
ontwikkeling structurele model (3e fase)......................................................................20
, De ego-psychologie..................................................................................................20
OEDIPUSCOMPLEX...................................................................................................21
Oedipus als ontwikkelingsgeschienis............................................................................21
Universaliteit Oedipuscomplex....................................................................................22
PSYCHOANALYSE COMMENTAAR TEKST FREUD: WEERSTAND EN VERDRINGING......22
Vrije associatie ~ weerstand......................................................................................23
Intellectuele weerstand.............................................................................................23
Overdracht als plaats van weerstand, maar ook als plaats waar behandeling kan
plaatsvinden om er iets aan te doen............................................................................23
symptomen als substituut van seksuele bevrediging. Men wordt “door frustratie ziek”.......24
Schema narratief Freud............................................................................................24
LEERDOELEN............................................................................................................25
Hoofdstuk 3: Behaviorisme.............................................................................................25
UITGANGSPUNTEN...................................................................................................25
GESCHIEDENIS........................................................................................................26
Geschiedenis: de basis (Watson)................................................................................26
Geschiedenis: neobehaviorisme..................................................................................27
Geschiedenis: invloed neemt af..................................................................................27
MENSBEELD.............................................................................................................27
LEERPROCESSEN......................................................................................................28
Indeling van leerprocessen naar complexiteit...............................................................28
Habituatie en sensatie.............................................................................................29
Klassieke conditionering..........................................................................................29
Leerwetten klassiek conditioneren...............................................................................30
Operant conditioneren.............................................................................................31
Wet van effect Thorndike...........................................................................................31
Operante conditionering ~ Skinner.............................................................................31
Operante conditionering ~ indeling consequenties.........................................................32
Operante conditionering ~leerwetten: frequentie en directheid.......................................34
Operant conditioneren: de effecten van straf................................................................34
Leerwetten: ritssluiting.............................................................................................34
Leerwetten ~ generalisatie en discriminatie.................................................................35
Leerwetten ~ Shaping...............................................................................................35
MODEL LEREN..........................................................................................................35
NIEUWE ONTWIKKELINGEN IN DE LEERPSYCHOLOGIE............................................36
, Cognitieve interpretatie(zowel klassiek als operant conditioneren) ~ gevolgen..................36
TOEPASSINGEN IN HULPVERLENING EN OPVOEDING..............................................37
Gedragsanalyse........................................................................................................37
Registratieopdrachten...............................................................................................38
Exposuretechniek.....................................................................................................38
Beloningssystemen...................................................................................................38
Sociale vaardigheidstrainingen...................................................................................38
Kanttekeningen........................................................................................................39
LEERDOELEN............................................................................................................40
Hoofdstuk 4: humanistische psychologie...........................................................................40
TYPERING VAN DE HUMANISTISCHE PSYCHOLOGIE EN ROGERS..............................41
Basisuitgangspunten.................................................................................................41
Geschiedenis van humanistische psychologie................................................................41
Motivatietheorie van Maslow......................................................................................42
Geschiedenis humanistische psychologie: Carl Rogers...................................................43
Culturele en maatschappelijke omstandigheden bij theorievorming.................................44
Schoolvorming.........................................................................................................45
MENSBEELD IN DE HUMANISTISCHE PSYCHOLOGIE.................................................45
Discussie bij de volgelingen van Rogers.......................................................................45
Indeling van de humanistische psychologie..................................................................46
THEORIE VAN ROGERS.............................................................................................46
Persoonlijkheidstheorie.............................................................................................47
3 grondhoudingen....................................................................................................48
De benadering van Gendlin........................................................................................50
Nieuwe ontwikkelingen in de humanistische psychologie........................................50
Rogeriaanse hulpverlening.........................................................................................50
Positieve psychologie................................................................................................51
PSYCHISCHE STOORNISSEN....................................................................................52
TOEPASSINGEN VAN ROGERIAANSE PRINCIPES IN HULPVERLENING EN OPVOEDING
................................................................................................................................52
Gordonmethode.......................................................................................................52
Gentle teaching........................................................................................................53
Validation- methode.................................................................................................53
Motiverende gespreksvoering.....................................................................................54
KANTTEKENINGEN...................................................................................................55
, LEERDOELEN............................................................................................................55
Hoofdstuk 5: cognitieve psychologie.................................................................................56
TYPERING VAN DE COGNITIEVE PSYCHOLOGIE.......................................................56
Uitgangspunten cognitieve psychologie........................................................................56
Geschiedenis van de cognitieve psychologie.................................................................57
Mensbeeld in cognitieve psychologie...........................................................................59
Indeling van de cognitieve psychologie........................................................................59
THEORIEËN OVER COGNITIE....................................................................................60
Waarneming en cognitieve schema’s...........................................................................60
Geheugen................................................................................................................62
Cognitieve ontwikkelingstheorie van Piaget..................................................................63
Persoonlijkheid.........................................................................................................63
NIEUWE ONTWIKKELINGEN.....................................................................................64
Sociaal constructivisme.............................................................................................65
Mindfulness.............................................................................................................65
PRAKTISCHE TOEPASSINGEN VAN DE COGNITIEVE PSYCHOLOGIE IN
HULPVERLENING EN OPVOEDING............................................................................65
Geven van voorlichting ~ psycho-educatie...................................................................66
Cognitieve psychotherapie.........................................................................................66
Cognitieve prothesen................................................................................................67
KANTTEKENINGEN...................................................................................................67
LEERDOELEN............................................................................................................68
Hoofdstuk 6: de systeemtheorie.......................................................................................68
TYPERING ALGEMENE SYSTEEMTHEORIE.................................................................69
Basisuitgangspunten.................................................................................................69
Geschiedenis van systeemtheorie...............................................................................69
mensbeeld in systeemtheorie.....................................................................................71
Indeling van de systeemtheorie..................................................................................71
SYSTEEMTHEORIEËN................................................................................................71
Strategische stroming in de gezinstherapie..................................................................72
Ecologische systeemtheorie.......................................................................................74
NIEUWE ONTWIKKELINGEN NA DE STRATEGISCHE STROMING................................75
VERKLAREN VAN PSYCHISCHE STOORNISSEN.........................................................77
PRAKTISCHE TOEPASSINGEN VAN DE SYSTEEMTHEORIE IN HULPVERLENING EN
OPVOEDING.............................................................................................................77
, Hulpverlening strategieën en technieken uit de strategische stroming..............................77
Expressed emotions-concept......................................................................................77
Psycho-educatie.......................................................................................................78
Multi systemische hulpverlening.................................................................................78
KANTTEKENINGEN...................................................................................................79
LEERDOELEN............................................................................................................80
, Hoofdstuk 1: een palet vol theorieën
Inleiding
Wat is Psychologie?
Intern (verschillende theoretische stromingen binnen de psychologie + de daarmee
samenhangende methode waarmee kennis wordt ver
veel meningsverschillen tussen psychologen
Extern (tussen psychologie en andere menswetenschappen)
De psychologie kent van oudsher veel raakvlakken met andere mens- of sociale wetenschappen
Definitie Psychologie
Psychologie is een wetenschap waarbij zowel het gedrag van mensen wordt bestudeerd als de
gevoelens en gedachten die mensen hebben bij het ervaren van hun gedrag en de
omstandigheden waarin dat plaatsvindt
Wetenschap kan getypeerd worden a.d.h.v.:
A) Soorten vragen en problemen (het object)
B) De methoden en theorieën
Dynamisch spel tussen deze factoren, hierdoor liggen grenzen tussen wetenschappen niet vast
C) Maatschappelijk draagvlak van een wetenschap
Grenzen en legitimiteit van wetenschap worden hierdoor beïnvloed
Westerse wereld= gepsychologiseerde wereld manier waarop burger maatschappelijke
verschijnselen ervaart wordt mede bepaald door psychologische theorieën
THEORIEËN
= referentiekaders
Bieden interpretaties waarmee verschijnselen bekeken en verhelderd worden
Psychologie kent hierin grote verscheidenheid
Over verschillende onderwerpen
Binnen psychologie is er geen theoretische overeenstemming -> eenzelfde verschijnsel
wordt verschillend beschreven en verklaard
, Functies van theorieën
Systematiserende of ordende functie
Wetenschappelijke kennisverwerving verloopt via expliciete regels: deze procedures
moeten duidelijk & controleerbaar zijn
Verklaren en voorspellen van gedrag
Bv: gehoorzame persoon moet extreem afhankelijk zijn van opdrachtgever op grond
daarvan kan voorspeld worden dat in een experiment waarin proefpersonen minder
afhankelijk zijn, zij ook minder gehoorzaam zullen zijn
Heuristische functie
Een theorie is nooit af, levert steeds weer nieuwe ideeën op
KENMERKEN VAN PSYCHOLOGISCHE STROMINGEN
Stroming heeft een geschiedenis
Stroming heeft een mensbeeld
Geschiedenis van theoretische stromingen
Er is altijd een historische ontwikkeling
Cultuurhistorisch bepaald:
altijd te verklaren waarom bepaalde stromingen juist op een bepaald moment
ontstonden (altijd invloed cultuur en tijdstip van ontstaan)
Stromingen reageren op elkaar:
Wanneer bepaalde stromingen of partijen een maatschappelijk probleem verwaarlozen,
wordt er dikwijls een nieuwe partij opgericht die zich met dit probleem bezig houd.
Bijvoorbeeld: behaviorisme verwaarloosde de cognitieve eigenschappen (denken en
geheugen) van mensen, hierdoor ontstond een stroming waarin juist dit aspect
bestudeerd wordt.
Slingerbeweging:
vaak sprake van wisselende modes.
Stromingen maken gebruik van elkaars inzichten:
bijvoorbeeld: politieke partijen nemen elkaars standpunten over en deze worden
aangepast naar eigen inzicht
Nadruk op effectiviteit van een methode/behandeling:
Een theorie en de daarop gebaseerde behandeling moet bewijzen dat ze een juist inzicht
biedt, dus dat ze werkt (evidence based) wetenschappelijk bewijs
, Mensbeelden bij theoretische stromingen
Mensbeeld= hoe de mens opgevat wordt
Deze opvattingen zijn historisch, religieus en cultureel bepaald
Consequenties voor opvattingen over gezondheid en ziekte
2 aspecten van een mensbeeld:
Een beschrijving van kenmerkende eigenschappen
Bijvoorbeeld het verschil tussen kinderen en volwassenen
Een verwijzing naar hoe mensen behoren te zijn
Hoe een mens zich behoort te gedragen, we beoordelen het gedrag van
anderen
Bijvoorbeeld: “dat is onmenselijk”
INDELING THEORETISCHE STROMINGEN
Mensbeelden kunnen met elkaar vergeleken worden: er zijn mensbeelden waar een
vergelijking wordt gemaakt met een statische machine en andere maken juist een
vergelijking met een levend groeiend organisme
Biopsychosociaal model: menselijke werkelijkheid wordt in verschillende niveaus
opgedeeld
3 niveaus van menselijk gedrag
Mechanistisch mensbeeld
Mensen zijn als mechanieken: samengesteld uit afzonderlijke delen
Delen van mensen kunnen zelfstandig bestudeerd worden
Inhoudstafel
Hoofdstuk 1: een palet vol theorieën..................................................................................6
Inleiding....................................................................................................................6
Wat is Psychologie?....................................................................................................6
THEORIEËN................................................................................................................6
Functies van theorieën................................................................................................7
KENMERKEN VAN PSYCHOLOGISCHE STROMINGEN...................................................7
Geschiedenis van theoretische stromingen.....................................................................7
Mensbeelden bij theoretische stromingen......................................................................8
INDELING THEORETISCHE STROMINGEN...................................................................8
3 niveaus van menselijk gedrag...................................................................................8
De algemene systeemtheorie.....................................................................................10
Dynamisch denken...................................................................................................11
Biopsychosociaal model.............................................................................................12
Uitganspunten Den Boer............................................................................................13
Biopsychosociaal model: zenuwstelstel als afzonderlijk niveau (den boer)........................13
Verschillen tussen medische diagnostiek en klinische psychodiagnostiek..........................14
LEERDOELEN............................................................................................................14
Hoofdstuk 2: Psychoanalyse............................................................................................14
ALGEMENE INLEIDING.............................................................................................15
Psychodynamische perspectieven...............................................................................15
HISTORISCHE INLEIDING OP HET WERK VAN SIGMUND FREUD..............................16
Nieuwe manier om naar mensen te kijken volgens Freud...............................................17
Dieptepsychologie....................................................................................................17
Werk Sigmund Freud................................................................................................17
Lacan: “gardez-vous de comprendre Begrijp niet al te vlug...........................................18
BASALE ASSUMPTIES VAN HET PSYCHODYNAMISCH GEDACHTENGOED...................18
Filmfragment Stijn Vanheule psychoanalytische therapie:..............................................19
HET STRUCTURELE DRIFTMODEL.............................................................................19
‘slips of the tongue’..................................................................................................19
ontwikkeling structurele model (3e fase)......................................................................20
, De ego-psychologie..................................................................................................20
OEDIPUSCOMPLEX...................................................................................................21
Oedipus als ontwikkelingsgeschienis............................................................................21
Universaliteit Oedipuscomplex....................................................................................22
PSYCHOANALYSE COMMENTAAR TEKST FREUD: WEERSTAND EN VERDRINGING......22
Vrije associatie ~ weerstand......................................................................................23
Intellectuele weerstand.............................................................................................23
Overdracht als plaats van weerstand, maar ook als plaats waar behandeling kan
plaatsvinden om er iets aan te doen............................................................................23
symptomen als substituut van seksuele bevrediging. Men wordt “door frustratie ziek”.......24
Schema narratief Freud............................................................................................24
LEERDOELEN............................................................................................................25
Hoofdstuk 3: Behaviorisme.............................................................................................25
UITGANGSPUNTEN...................................................................................................25
GESCHIEDENIS........................................................................................................26
Geschiedenis: de basis (Watson)................................................................................26
Geschiedenis: neobehaviorisme..................................................................................27
Geschiedenis: invloed neemt af..................................................................................27
MENSBEELD.............................................................................................................27
LEERPROCESSEN......................................................................................................28
Indeling van leerprocessen naar complexiteit...............................................................28
Habituatie en sensatie.............................................................................................29
Klassieke conditionering..........................................................................................29
Leerwetten klassiek conditioneren...............................................................................30
Operant conditioneren.............................................................................................31
Wet van effect Thorndike...........................................................................................31
Operante conditionering ~ Skinner.............................................................................31
Operante conditionering ~ indeling consequenties.........................................................32
Operante conditionering ~leerwetten: frequentie en directheid.......................................34
Operant conditioneren: de effecten van straf................................................................34
Leerwetten: ritssluiting.............................................................................................34
Leerwetten ~ generalisatie en discriminatie.................................................................35
Leerwetten ~ Shaping...............................................................................................35
MODEL LEREN..........................................................................................................35
NIEUWE ONTWIKKELINGEN IN DE LEERPSYCHOLOGIE............................................36
, Cognitieve interpretatie(zowel klassiek als operant conditioneren) ~ gevolgen..................36
TOEPASSINGEN IN HULPVERLENING EN OPVOEDING..............................................37
Gedragsanalyse........................................................................................................37
Registratieopdrachten...............................................................................................38
Exposuretechniek.....................................................................................................38
Beloningssystemen...................................................................................................38
Sociale vaardigheidstrainingen...................................................................................38
Kanttekeningen........................................................................................................39
LEERDOELEN............................................................................................................40
Hoofdstuk 4: humanistische psychologie...........................................................................40
TYPERING VAN DE HUMANISTISCHE PSYCHOLOGIE EN ROGERS..............................41
Basisuitgangspunten.................................................................................................41
Geschiedenis van humanistische psychologie................................................................41
Motivatietheorie van Maslow......................................................................................42
Geschiedenis humanistische psychologie: Carl Rogers...................................................43
Culturele en maatschappelijke omstandigheden bij theorievorming.................................44
Schoolvorming.........................................................................................................45
MENSBEELD IN DE HUMANISTISCHE PSYCHOLOGIE.................................................45
Discussie bij de volgelingen van Rogers.......................................................................45
Indeling van de humanistische psychologie..................................................................46
THEORIE VAN ROGERS.............................................................................................46
Persoonlijkheidstheorie.............................................................................................47
3 grondhoudingen....................................................................................................48
De benadering van Gendlin........................................................................................50
Nieuwe ontwikkelingen in de humanistische psychologie........................................50
Rogeriaanse hulpverlening.........................................................................................50
Positieve psychologie................................................................................................51
PSYCHISCHE STOORNISSEN....................................................................................52
TOEPASSINGEN VAN ROGERIAANSE PRINCIPES IN HULPVERLENING EN OPVOEDING
................................................................................................................................52
Gordonmethode.......................................................................................................52
Gentle teaching........................................................................................................53
Validation- methode.................................................................................................53
Motiverende gespreksvoering.....................................................................................54
KANTTEKENINGEN...................................................................................................55
, LEERDOELEN............................................................................................................55
Hoofdstuk 5: cognitieve psychologie.................................................................................56
TYPERING VAN DE COGNITIEVE PSYCHOLOGIE.......................................................56
Uitgangspunten cognitieve psychologie........................................................................56
Geschiedenis van de cognitieve psychologie.................................................................57
Mensbeeld in cognitieve psychologie...........................................................................59
Indeling van de cognitieve psychologie........................................................................59
THEORIEËN OVER COGNITIE....................................................................................60
Waarneming en cognitieve schema’s...........................................................................60
Geheugen................................................................................................................62
Cognitieve ontwikkelingstheorie van Piaget..................................................................63
Persoonlijkheid.........................................................................................................63
NIEUWE ONTWIKKELINGEN.....................................................................................64
Sociaal constructivisme.............................................................................................65
Mindfulness.............................................................................................................65
PRAKTISCHE TOEPASSINGEN VAN DE COGNITIEVE PSYCHOLOGIE IN
HULPVERLENING EN OPVOEDING............................................................................65
Geven van voorlichting ~ psycho-educatie...................................................................66
Cognitieve psychotherapie.........................................................................................66
Cognitieve prothesen................................................................................................67
KANTTEKENINGEN...................................................................................................67
LEERDOELEN............................................................................................................68
Hoofdstuk 6: de systeemtheorie.......................................................................................68
TYPERING ALGEMENE SYSTEEMTHEORIE.................................................................69
Basisuitgangspunten.................................................................................................69
Geschiedenis van systeemtheorie...............................................................................69
mensbeeld in systeemtheorie.....................................................................................71
Indeling van de systeemtheorie..................................................................................71
SYSTEEMTHEORIEËN................................................................................................71
Strategische stroming in de gezinstherapie..................................................................72
Ecologische systeemtheorie.......................................................................................74
NIEUWE ONTWIKKELINGEN NA DE STRATEGISCHE STROMING................................75
VERKLAREN VAN PSYCHISCHE STOORNISSEN.........................................................77
PRAKTISCHE TOEPASSINGEN VAN DE SYSTEEMTHEORIE IN HULPVERLENING EN
OPVOEDING.............................................................................................................77
, Hulpverlening strategieën en technieken uit de strategische stroming..............................77
Expressed emotions-concept......................................................................................77
Psycho-educatie.......................................................................................................78
Multi systemische hulpverlening.................................................................................78
KANTTEKENINGEN...................................................................................................79
LEERDOELEN............................................................................................................80
, Hoofdstuk 1: een palet vol theorieën
Inleiding
Wat is Psychologie?
Intern (verschillende theoretische stromingen binnen de psychologie + de daarmee
samenhangende methode waarmee kennis wordt ver
veel meningsverschillen tussen psychologen
Extern (tussen psychologie en andere menswetenschappen)
De psychologie kent van oudsher veel raakvlakken met andere mens- of sociale wetenschappen
Definitie Psychologie
Psychologie is een wetenschap waarbij zowel het gedrag van mensen wordt bestudeerd als de
gevoelens en gedachten die mensen hebben bij het ervaren van hun gedrag en de
omstandigheden waarin dat plaatsvindt
Wetenschap kan getypeerd worden a.d.h.v.:
A) Soorten vragen en problemen (het object)
B) De methoden en theorieën
Dynamisch spel tussen deze factoren, hierdoor liggen grenzen tussen wetenschappen niet vast
C) Maatschappelijk draagvlak van een wetenschap
Grenzen en legitimiteit van wetenschap worden hierdoor beïnvloed
Westerse wereld= gepsychologiseerde wereld manier waarop burger maatschappelijke
verschijnselen ervaart wordt mede bepaald door psychologische theorieën
THEORIEËN
= referentiekaders
Bieden interpretaties waarmee verschijnselen bekeken en verhelderd worden
Psychologie kent hierin grote verscheidenheid
Over verschillende onderwerpen
Binnen psychologie is er geen theoretische overeenstemming -> eenzelfde verschijnsel
wordt verschillend beschreven en verklaard
, Functies van theorieën
Systematiserende of ordende functie
Wetenschappelijke kennisverwerving verloopt via expliciete regels: deze procedures
moeten duidelijk & controleerbaar zijn
Verklaren en voorspellen van gedrag
Bv: gehoorzame persoon moet extreem afhankelijk zijn van opdrachtgever op grond
daarvan kan voorspeld worden dat in een experiment waarin proefpersonen minder
afhankelijk zijn, zij ook minder gehoorzaam zullen zijn
Heuristische functie
Een theorie is nooit af, levert steeds weer nieuwe ideeën op
KENMERKEN VAN PSYCHOLOGISCHE STROMINGEN
Stroming heeft een geschiedenis
Stroming heeft een mensbeeld
Geschiedenis van theoretische stromingen
Er is altijd een historische ontwikkeling
Cultuurhistorisch bepaald:
altijd te verklaren waarom bepaalde stromingen juist op een bepaald moment
ontstonden (altijd invloed cultuur en tijdstip van ontstaan)
Stromingen reageren op elkaar:
Wanneer bepaalde stromingen of partijen een maatschappelijk probleem verwaarlozen,
wordt er dikwijls een nieuwe partij opgericht die zich met dit probleem bezig houd.
Bijvoorbeeld: behaviorisme verwaarloosde de cognitieve eigenschappen (denken en
geheugen) van mensen, hierdoor ontstond een stroming waarin juist dit aspect
bestudeerd wordt.
Slingerbeweging:
vaak sprake van wisselende modes.
Stromingen maken gebruik van elkaars inzichten:
bijvoorbeeld: politieke partijen nemen elkaars standpunten over en deze worden
aangepast naar eigen inzicht
Nadruk op effectiviteit van een methode/behandeling:
Een theorie en de daarop gebaseerde behandeling moet bewijzen dat ze een juist inzicht
biedt, dus dat ze werkt (evidence based) wetenschappelijk bewijs
, Mensbeelden bij theoretische stromingen
Mensbeeld= hoe de mens opgevat wordt
Deze opvattingen zijn historisch, religieus en cultureel bepaald
Consequenties voor opvattingen over gezondheid en ziekte
2 aspecten van een mensbeeld:
Een beschrijving van kenmerkende eigenschappen
Bijvoorbeeld het verschil tussen kinderen en volwassenen
Een verwijzing naar hoe mensen behoren te zijn
Hoe een mens zich behoort te gedragen, we beoordelen het gedrag van
anderen
Bijvoorbeeld: “dat is onmenselijk”
INDELING THEORETISCHE STROMINGEN
Mensbeelden kunnen met elkaar vergeleken worden: er zijn mensbeelden waar een
vergelijking wordt gemaakt met een statische machine en andere maken juist een
vergelijking met een levend groeiend organisme
Biopsychosociaal model: menselijke werkelijkheid wordt in verschillende niveaus
opgedeeld
3 niveaus van menselijk gedrag
Mechanistisch mensbeeld
Mensen zijn als mechanieken: samengesteld uit afzonderlijke delen
Delen van mensen kunnen zelfstandig bestudeerd worden
