Dementie en delier
- Dementie?
o Syndroom en geen ziekte
o Chronisch, progressief en onomkeerbare achteruitgang van het psychisch
functioneren met lichamelijke, sociale en maatschappelijke gevolgen
o Verwijst naar onderliggende ziekte
- Verschillende oorzaken dementie
o Dementie van alzheimertype
Oorzaak
Ontwikkelt heel langzaam
Opstapeling van amyloïde eiwitten die zich ophopen tot plaques
Progessief verlies van zenuwcellen/neuronen
Acetylcholine word versneld uitgescheden
Symptomen
Geheugenverlies: KTG, daarna LTG
Afasie: taalstoornis (woordvindingsproblemen)
Agnosie: stoornis in herkennen (personen en voorwerpen)
Apraxie: stoornis in het handelen (vaardigheden ADL)
Desoriëntatie plaats en tijd
Gedragsproblemen: vb. agressie, ontremming
Behandeling
Acetylcholinesterase remmers: exelon, artcept en remyinyl
Symptomatisch: neuroleptica bij agressie
o Vasculaire dementie
Oorzaak
Vaak plots, of geleidelijk
Verloop vaak grillig, goede en slechte dagen
Problemen met bloeddoorstroming in de hersenen: TIA, bloeding,
infarct
Reeks kleine infarcten
Kunnen verbeteringen optreden
Heldere momenten worden afgewisseld met momenten waarbij de
patiënt geen besef van realiteit
Kan niet genezen
Symptomen
Typische uitvalsverschijnselen (CVA)
Verminderd cognitief geheugen
Prikkelbaarheid en minder interesse, apathie
Behandeling
Gezonde levensstijl
Risicofactoren CVA verkleinen: preventie
o Fronto-temporale dementie
Ziekte van Pick één van mogelijke oorzaken
Schade vooral in de frontale en temporale hersenkwabben
Familiale voorbeschiktheid/erfelijk
Vaak jongere leeftijd (+58j)
Frontaal gedragsgebied
Temporaal taalgebied
Symptomen
Begin: weinig geheugenproblemen, pas later
, Geen ziekte inzicht
Frontalekwab: problemen op persoonlijk en sociaal vlak
o Ongeremd
o Apathisch
o Emotionele vervlakking
o Dwangmatig gedrag
Temporaalkwab
o Woorden en begrippen verliezen hun betekenis
Behandeling
Geen medicatie of behandeling tot op heden
Focus op gedragsproblemen (neuroleptica)
o Lewy body dementie (50-60 jaar)
Oorzaak
Eiwitafzetting (lewy lichaampjes) aanwezig in de hersenschors
Symptomen
Fysiek vergelijkbaar met Parkinson
Geheugen en woordvindingsproblemen
Wanen en hallucinaties
Tekenen van Parkinsonisme
o Stijfheid
o Speekselovervloed
o Schuifelende pasjes
Orthostatische hypotensie
Verminderde articulatie, stiller praten
Behandeling
Dopaminetekort en kiné
o Dementie ten gevolge van de ziekte van Parkinson
Oorzaak
Stoornis in de productie van de neurotransmitter dopamine
Symptomen
Traagheid in denken en spreken
Moeilijk ophalen van info uit het geheugen
Ernst van dementie niet steeds in verhouding met de motorische
symptomen
Behandeling
Dopaminetekort
o Dementie ten gevolge van de ziekte van Huntington
Oorzaak
Erfelijke neurodegeneratieve aandoening bepaalde groepen
neuronen hersenen langzaam afsterven
Dominant erfelijk: 1 van de ouders de ziekte elke van de kinderen
50% kans om de ziekte te krijgen
Symptomen
1ste tekenen rond de leeftijd van 40-45j
Ongecontroleerde bewegingen, moeilijk stappen en cognitieve
stoornissen
Behandeling
Tot op heden nog geen
o Kine, logo, medicatie, symptomatisch
o Jongdementie
Eerste symptomen treden op voor de leeftijd van 65j, ongeacht de vorm
- Dementie?
o Syndroom en geen ziekte
o Chronisch, progressief en onomkeerbare achteruitgang van het psychisch
functioneren met lichamelijke, sociale en maatschappelijke gevolgen
o Verwijst naar onderliggende ziekte
- Verschillende oorzaken dementie
o Dementie van alzheimertype
Oorzaak
Ontwikkelt heel langzaam
Opstapeling van amyloïde eiwitten die zich ophopen tot plaques
Progessief verlies van zenuwcellen/neuronen
Acetylcholine word versneld uitgescheden
Symptomen
Geheugenverlies: KTG, daarna LTG
Afasie: taalstoornis (woordvindingsproblemen)
Agnosie: stoornis in herkennen (personen en voorwerpen)
Apraxie: stoornis in het handelen (vaardigheden ADL)
Desoriëntatie plaats en tijd
Gedragsproblemen: vb. agressie, ontremming
Behandeling
Acetylcholinesterase remmers: exelon, artcept en remyinyl
Symptomatisch: neuroleptica bij agressie
o Vasculaire dementie
Oorzaak
Vaak plots, of geleidelijk
Verloop vaak grillig, goede en slechte dagen
Problemen met bloeddoorstroming in de hersenen: TIA, bloeding,
infarct
Reeks kleine infarcten
Kunnen verbeteringen optreden
Heldere momenten worden afgewisseld met momenten waarbij de
patiënt geen besef van realiteit
Kan niet genezen
Symptomen
Typische uitvalsverschijnselen (CVA)
Verminderd cognitief geheugen
Prikkelbaarheid en minder interesse, apathie
Behandeling
Gezonde levensstijl
Risicofactoren CVA verkleinen: preventie
o Fronto-temporale dementie
Ziekte van Pick één van mogelijke oorzaken
Schade vooral in de frontale en temporale hersenkwabben
Familiale voorbeschiktheid/erfelijk
Vaak jongere leeftijd (+58j)
Frontaal gedragsgebied
Temporaal taalgebied
Symptomen
Begin: weinig geheugenproblemen, pas later
, Geen ziekte inzicht
Frontalekwab: problemen op persoonlijk en sociaal vlak
o Ongeremd
o Apathisch
o Emotionele vervlakking
o Dwangmatig gedrag
Temporaalkwab
o Woorden en begrippen verliezen hun betekenis
Behandeling
Geen medicatie of behandeling tot op heden
Focus op gedragsproblemen (neuroleptica)
o Lewy body dementie (50-60 jaar)
Oorzaak
Eiwitafzetting (lewy lichaampjes) aanwezig in de hersenschors
Symptomen
Fysiek vergelijkbaar met Parkinson
Geheugen en woordvindingsproblemen
Wanen en hallucinaties
Tekenen van Parkinsonisme
o Stijfheid
o Speekselovervloed
o Schuifelende pasjes
Orthostatische hypotensie
Verminderde articulatie, stiller praten
Behandeling
Dopaminetekort en kiné
o Dementie ten gevolge van de ziekte van Parkinson
Oorzaak
Stoornis in de productie van de neurotransmitter dopamine
Symptomen
Traagheid in denken en spreken
Moeilijk ophalen van info uit het geheugen
Ernst van dementie niet steeds in verhouding met de motorische
symptomen
Behandeling
Dopaminetekort
o Dementie ten gevolge van de ziekte van Huntington
Oorzaak
Erfelijke neurodegeneratieve aandoening bepaalde groepen
neuronen hersenen langzaam afsterven
Dominant erfelijk: 1 van de ouders de ziekte elke van de kinderen
50% kans om de ziekte te krijgen
Symptomen
1ste tekenen rond de leeftijd van 40-45j
Ongecontroleerde bewegingen, moeilijk stappen en cognitieve
stoornissen
Behandeling
Tot op heden nog geen
o Kine, logo, medicatie, symptomatisch
o Jongdementie
Eerste symptomen treden op voor de leeftijd van 65j, ongeacht de vorm