1 inleiding tot het strafrecht.....................................................................................................................................2
2 het positief strafrecht...........................................................................................................................................12
3 Sanctie.................................................................................................................................................................47
4 Straftoemeting.....................................................................................................................................................54
1
, STRAFRECHT
LES 1:
1 INLEIDING TOT HET STRAFRECHT
Vonnis 1 (kahoot)
Er is een man. Voorafgaand incident: beklaagde geïntercepteerd. Spuwt op politieman en zegt ik heb corona.
Mogelijk: drugs en drank.
Vraag: wat gaat dat geven op het resultaat? Wat doe je met die man?
Antwoord: man heeft 9 maanden met uitstel gekregen
Motivering rechter: de feiten van de tenlastelegging zijn ernstig. (Uitleggen waarom hij een straf geeft)
(Werkstraf = consensuele straf want geen dwangarbeid in België: moet akkoord zijn.)
- Spuwen staat niet in het wetboek, maar wel: het verspreiden van gevaarlijke stoffen art. 328bis SW.
Strafrecht = individueel
-> Welk is de vork waarin we kunnen beslissen: de wet bepaald minimum en maximumstraf.
Art. 328 bis SW
Verwijzing naar ‘aanslag op personen of op eigendommen strafbaar met gevangenisstraf van ten minste 2 jaar’
Gevangenisstraf 3 maanden tot 2 jaar én Geldboete 50 tot 300 EUR (rechter moet geldboete samen met
gevangenisstraf geven)
Cursusmateriaal
Strafwetboek en wetboek van strafvordering
Bezoek aan rechtbank: facultatief en als het kan…
PowerPoint hand-outs
Examens
Hij zegt: niet moeilijk
(90 minuten)
4 open vragen telkens op drie punten
1 casus op vijf punten
1 oefening op drie punten
Het ‘verschijnsel’ strafrecht (is wat we lezen in de boekjes)
HLN:
Glenn zat drie maanden in gevangenis voor moord die hij niet had gepleegd: “Nooit een sorry gekregen, wel
een aalmoes”
2
,17-jarige jongen geeft zich aan na ongeval waarbij Louhan (8) en Leyla (4) omkwamen: “Ik zat achter het
stuur”
Van Grieken brengt pepperspray mee naar VTM-studio: Antwerps parket vraagt proces-verbaal, Vlaams
Belang-voorzitter spreekt over “politieke heksenjacht”
Ze hebben na vrijlating uren gehuild": 14-jarigen na lockdownfeestje opgesloten in kleine, vuile cellen
Niet laten leiden door wat er in de kranten staat
A BEGRIPSBEPALING (IS WAAR WIJ HET OVER GAAN HEBBEN)
A.1 BEPALING VAN HET STRAFRECHT
Strafrecht in ruime zin
- Welke gedragingen onder welke voorwaarden van sommige omstandigheden/ personen
- Welke sancties we kunnen geven
- Door wie en hoe beteugeld
Drie sleutelbegrippen:
1. Misdrijf
2. Strafrechtelijke sanctie
3. Dader
Waar is het slachtoffer? -> is burgerrechtelijk (afgelopen jaren veranderd door zaak Dutroux)
Recht is afdwingbaar: een rechtsregel is maar afdwingbaar, wanneer de overtreding ervan gesanctioneerd
kan worden.
Verschillende sancties
- Burgerlijke sancties
- Administratieve sancties
- Disciplinaire sancties
Positief strafrecht = beoogt de handhaving van een aantal waarden in een bepaald land op een gegeven
ogenblik.
In elke gemeenschap bestaan misdrijven en sancties = positief strafrecht
- Klassieke kernbegrippen van het strafrecht
- Aandacht gaat naar de dader
Huidige kenmerken van het strafrecht
- Misdrijven
- Sancties
- Daders
3
, Strafrecht kan worden gedefinieerd als het geheel van wetsbepalingen
- Die de strafbare gedragingen aangeven en de sancties bepalen, hetzij straffen, hetzij
beveiligingsmaatregelen, die op daders van toepassing zijn.
- Die de algemene principes
Wijsgerig strafrecht = gericht op het onderzoek van de rationele en morele funderingen van het recht van de
gemeenschap om te straffen, van de doelstellingen van de straffen en eigenschappen die de straffen moeten
bezitten om hun sociale functies te vervullen.
IS STRAFRECHT RECHTVAARDIG?
Bv. man rijdt in straat en rijdt per ongeluk 2 meisjes aan en rijdt door. Meisjes zijn dood. Man wordt
vrijgesproken. Ouders vinden onrechtvaardig en man vindt het rechtvaardig.
De voorzienbaarheid is hetgeen dat iemand schuldig of onschuldig maakt. Wel straf gekregen voor het
vluchtmisdrijf.
Wat moet het zijn?
Afschrikking = moet ervoor zorgen dat je geen straf wilt
Vergelding = als je iets doet dan moet je ervoor boeten
Regulator = moet ervoor zorgen dat we kunnen samenleven
Bescherming = bescherming bieden voor slachtoffers (garanties zijn)
Opvoeding
Strafrecht evolueert
ONDERSCHEID RELATIEVE EN ABSOLUTE THEORIËN
De absolute leer = het houdt voor dat omdat misdaan is, de straf moet volgen (er is een schuld aan de
gemeenschap die moet worden vereffend)
De relatieve leer = het ziet in de straf een geëigend middel om misdrijven te voorkomen (er wordt niet gestraft
omdat de betrokkene het verdient maar omdat het maatschappelijk nuttig is)
A.2 KENMERKEN VAN HET STRAFRECHT
1. Strafrecht is publiek recht
2. Strafrecht is legaal recht
3. Strafrecht is sanctie recht
STRAFRECHT IS PUBLIEK RECHT
Bij het plegen van een misdrijf ontstaat er een verticale rechtsverhouding tussen de dader van het misdrijf en
de gemeenschap
Het monopolie om te straffen ligt bij de staat
Door het plegen van een misdrij kan er ook een horizontale rechtsverhouding onstaan tussen de dader van het
misdrijf en het slachtoffer
Er is geen initiatief van het slachtoffer vereist om de strafprocedure mogelijk te maken
4
2 het positief strafrecht...........................................................................................................................................12
3 Sanctie.................................................................................................................................................................47
4 Straftoemeting.....................................................................................................................................................54
1
, STRAFRECHT
LES 1:
1 INLEIDING TOT HET STRAFRECHT
Vonnis 1 (kahoot)
Er is een man. Voorafgaand incident: beklaagde geïntercepteerd. Spuwt op politieman en zegt ik heb corona.
Mogelijk: drugs en drank.
Vraag: wat gaat dat geven op het resultaat? Wat doe je met die man?
Antwoord: man heeft 9 maanden met uitstel gekregen
Motivering rechter: de feiten van de tenlastelegging zijn ernstig. (Uitleggen waarom hij een straf geeft)
(Werkstraf = consensuele straf want geen dwangarbeid in België: moet akkoord zijn.)
- Spuwen staat niet in het wetboek, maar wel: het verspreiden van gevaarlijke stoffen art. 328bis SW.
Strafrecht = individueel
-> Welk is de vork waarin we kunnen beslissen: de wet bepaald minimum en maximumstraf.
Art. 328 bis SW
Verwijzing naar ‘aanslag op personen of op eigendommen strafbaar met gevangenisstraf van ten minste 2 jaar’
Gevangenisstraf 3 maanden tot 2 jaar én Geldboete 50 tot 300 EUR (rechter moet geldboete samen met
gevangenisstraf geven)
Cursusmateriaal
Strafwetboek en wetboek van strafvordering
Bezoek aan rechtbank: facultatief en als het kan…
PowerPoint hand-outs
Examens
Hij zegt: niet moeilijk
(90 minuten)
4 open vragen telkens op drie punten
1 casus op vijf punten
1 oefening op drie punten
Het ‘verschijnsel’ strafrecht (is wat we lezen in de boekjes)
HLN:
Glenn zat drie maanden in gevangenis voor moord die hij niet had gepleegd: “Nooit een sorry gekregen, wel
een aalmoes”
2
,17-jarige jongen geeft zich aan na ongeval waarbij Louhan (8) en Leyla (4) omkwamen: “Ik zat achter het
stuur”
Van Grieken brengt pepperspray mee naar VTM-studio: Antwerps parket vraagt proces-verbaal, Vlaams
Belang-voorzitter spreekt over “politieke heksenjacht”
Ze hebben na vrijlating uren gehuild": 14-jarigen na lockdownfeestje opgesloten in kleine, vuile cellen
Niet laten leiden door wat er in de kranten staat
A BEGRIPSBEPALING (IS WAAR WIJ HET OVER GAAN HEBBEN)
A.1 BEPALING VAN HET STRAFRECHT
Strafrecht in ruime zin
- Welke gedragingen onder welke voorwaarden van sommige omstandigheden/ personen
- Welke sancties we kunnen geven
- Door wie en hoe beteugeld
Drie sleutelbegrippen:
1. Misdrijf
2. Strafrechtelijke sanctie
3. Dader
Waar is het slachtoffer? -> is burgerrechtelijk (afgelopen jaren veranderd door zaak Dutroux)
Recht is afdwingbaar: een rechtsregel is maar afdwingbaar, wanneer de overtreding ervan gesanctioneerd
kan worden.
Verschillende sancties
- Burgerlijke sancties
- Administratieve sancties
- Disciplinaire sancties
Positief strafrecht = beoogt de handhaving van een aantal waarden in een bepaald land op een gegeven
ogenblik.
In elke gemeenschap bestaan misdrijven en sancties = positief strafrecht
- Klassieke kernbegrippen van het strafrecht
- Aandacht gaat naar de dader
Huidige kenmerken van het strafrecht
- Misdrijven
- Sancties
- Daders
3
, Strafrecht kan worden gedefinieerd als het geheel van wetsbepalingen
- Die de strafbare gedragingen aangeven en de sancties bepalen, hetzij straffen, hetzij
beveiligingsmaatregelen, die op daders van toepassing zijn.
- Die de algemene principes
Wijsgerig strafrecht = gericht op het onderzoek van de rationele en morele funderingen van het recht van de
gemeenschap om te straffen, van de doelstellingen van de straffen en eigenschappen die de straffen moeten
bezitten om hun sociale functies te vervullen.
IS STRAFRECHT RECHTVAARDIG?
Bv. man rijdt in straat en rijdt per ongeluk 2 meisjes aan en rijdt door. Meisjes zijn dood. Man wordt
vrijgesproken. Ouders vinden onrechtvaardig en man vindt het rechtvaardig.
De voorzienbaarheid is hetgeen dat iemand schuldig of onschuldig maakt. Wel straf gekregen voor het
vluchtmisdrijf.
Wat moet het zijn?
Afschrikking = moet ervoor zorgen dat je geen straf wilt
Vergelding = als je iets doet dan moet je ervoor boeten
Regulator = moet ervoor zorgen dat we kunnen samenleven
Bescherming = bescherming bieden voor slachtoffers (garanties zijn)
Opvoeding
Strafrecht evolueert
ONDERSCHEID RELATIEVE EN ABSOLUTE THEORIËN
De absolute leer = het houdt voor dat omdat misdaan is, de straf moet volgen (er is een schuld aan de
gemeenschap die moet worden vereffend)
De relatieve leer = het ziet in de straf een geëigend middel om misdrijven te voorkomen (er wordt niet gestraft
omdat de betrokkene het verdient maar omdat het maatschappelijk nuttig is)
A.2 KENMERKEN VAN HET STRAFRECHT
1. Strafrecht is publiek recht
2. Strafrecht is legaal recht
3. Strafrecht is sanctie recht
STRAFRECHT IS PUBLIEK RECHT
Bij het plegen van een misdrijf ontstaat er een verticale rechtsverhouding tussen de dader van het misdrijf en
de gemeenschap
Het monopolie om te straffen ligt bij de staat
Door het plegen van een misdrij kan er ook een horizontale rechtsverhouding onstaan tussen de dader van het
misdrijf en het slachtoffer
Er is geen initiatief van het slachtoffer vereist om de strafprocedure mogelijk te maken
4
