Aanvulling
Inleiding constitutioneel recht
Hoofdstuk 1
Rechtsbronnen van het staatsrecht
Constitutie = het samenstel van rechtsregels die de grondslagen vormen van de
inrichting van de overheidsorganisatie en de verhouding tussen de overheidsorganisatie
en de burgers betreffen.
Formele constitutie = de belangrijkste staatsrechtelijke regels van de staat Grondwet
Materiële constitutie = het geheel van geschreven en ongeschreven rechtsregels die op
grond van hun inhoud kunnen worden aangemerkt als normen die de grondslagen van
de inrichting van de staatsorganisatie en de verhouding met de burgers vastleggen het
geheel van rechtsregels die een constituerende, attribuerende en/of regulerende functie
hebben (niet per se ‘fundamenteel’)
Constitutionele geschiedenis
Zeven provincies Unie van Utrecht & Plakkaat van Verlatinghe Republiek der
Verenigde Nederlanden (behartigen buitenlandse betrekkingen en handel) Franse
Revolutie (einde RdVN) 1814: Koninkrijk der Nederlanden.
Constitutionele monarchie = aanwezigheid van erfelijk koningschap, waarbij de
constitutie bevoegdheden verdeelt over de koning en andere overheidsinstellingen.
Belangrijkste rechtsbron: de Grondwet komt uit 1814 (we spreken ook over de
grondwet uit 1814, vestigde NL als eenheidsstaat), daarna herzieningen/wijzigingen, met
als belangrijksten:
- 1840: de macht van de koning aan banden gelegd door contraseign waarbij er toezicht is
van minister en de koning niet alleen besluiten kan vormen
- 1848: macht parlement wordt sterker, waardoor ministers verantwoordelijk ontstaat en
zij verantwoording aan het parlement moeten afleggenB
- 1917: algemeen kiesrecht voor zowel mannen als vrouwen
- 1983: complete herziening van de grondwet, gesystematiseerd en gemoderniseerd
De Nederlandse Grondwet is niet ideologisch nuchter’ document & opsomming van
ambten, bevoegdheden en regulering.
- Kent geen preambule (inleidende tekst), zoals bij de VS.
- Daarnaast legt de grondwet niet expliciet de principes van de rechtstaat vast.
- Ook geen symbolen, zoals voorbeeld van volkslied of vlag
Nederland kent daarnaast een open rechtssysteem = ruimte voor staatsrechtelijke
ontwikkelingen (art. 42 lid 2 GW).
Daarnaast geldt het verbod op constitutionele toetsing art. 120 GW: de rechter mag de
wet niet toetsen aan de grondwet.
,
Inleiding constitutioneel recht
Hoofdstuk 1
Rechtsbronnen van het staatsrecht
Constitutie = het samenstel van rechtsregels die de grondslagen vormen van de
inrichting van de overheidsorganisatie en de verhouding tussen de overheidsorganisatie
en de burgers betreffen.
Formele constitutie = de belangrijkste staatsrechtelijke regels van de staat Grondwet
Materiële constitutie = het geheel van geschreven en ongeschreven rechtsregels die op
grond van hun inhoud kunnen worden aangemerkt als normen die de grondslagen van
de inrichting van de staatsorganisatie en de verhouding met de burgers vastleggen het
geheel van rechtsregels die een constituerende, attribuerende en/of regulerende functie
hebben (niet per se ‘fundamenteel’)
Constitutionele geschiedenis
Zeven provincies Unie van Utrecht & Plakkaat van Verlatinghe Republiek der
Verenigde Nederlanden (behartigen buitenlandse betrekkingen en handel) Franse
Revolutie (einde RdVN) 1814: Koninkrijk der Nederlanden.
Constitutionele monarchie = aanwezigheid van erfelijk koningschap, waarbij de
constitutie bevoegdheden verdeelt over de koning en andere overheidsinstellingen.
Belangrijkste rechtsbron: de Grondwet komt uit 1814 (we spreken ook over de
grondwet uit 1814, vestigde NL als eenheidsstaat), daarna herzieningen/wijzigingen, met
als belangrijksten:
- 1840: de macht van de koning aan banden gelegd door contraseign waarbij er toezicht is
van minister en de koning niet alleen besluiten kan vormen
- 1848: macht parlement wordt sterker, waardoor ministers verantwoordelijk ontstaat en
zij verantwoording aan het parlement moeten afleggenB
- 1917: algemeen kiesrecht voor zowel mannen als vrouwen
- 1983: complete herziening van de grondwet, gesystematiseerd en gemoderniseerd
De Nederlandse Grondwet is niet ideologisch nuchter’ document & opsomming van
ambten, bevoegdheden en regulering.
- Kent geen preambule (inleidende tekst), zoals bij de VS.
- Daarnaast legt de grondwet niet expliciet de principes van de rechtstaat vast.
- Ook geen symbolen, zoals voorbeeld van volkslied of vlag
Nederland kent daarnaast een open rechtssysteem = ruimte voor staatsrechtelijke
ontwikkelingen (art. 42 lid 2 GW).
Daarnaast geldt het verbod op constitutionele toetsing art. 120 GW: de rechter mag de
wet niet toetsen aan de grondwet.
,
