Voortplanting (5 MC vragen)
Propedeutica 2021-2022
Onderzoek geslachtsapparaat reu en kater
Inleiding onderzoek van geslachtsapparaat
- Als onderdeel van het algemeen klinisch onderzoek
- Als onderdeel van een aankoop-onderzoek
- Specifiek onderzoek na klachten
- Belangrijk element in differentiaaldiagnose
- Zorg voor een goede achtergrondkennis van anatomie, fysiologie en seksuele cyclus
o Cyclus van koe en teef (van fysiologie B H18) moet je nog kennen!
Anatomie en fysiologie van de reu
De reu heeft een penis van musculo-caverneuze type. Bij het onderzoek van het
preputium (voorhuid) letten we op de lengte, pijnlijkheid, uitvloei etc. Als de
penis niet erectiel is, moet het preputium de hele penis bedekken.
De glanspenis bestaat uit:
- Bulbus glandis (onzichtbaar zonder erectie, zwelt na interomissie bij de
teef)
- Pas longa (distaal ¾ van de penis tot urethra-opening)
De penis bevat ook een klein botje: os penis. Deze is nodig bij de interomissie
bij de teef (het inbrengen van de penis), aangezien de penis nog niet compleet
erectiel is op dat moment. Hierna zal de bulbus glandis ook gaan zwellen en is
de penis goed ‘verankerd’ in de vagina van de teef.
Bij mannelijke pups zitten de testikels nog in het abdomen en rond dag 4 (er is
variatie) zullen deze gaan indalen. Vaak is er pas tussen 4-6 weken een eerste
check bij een dierenarts. De testikels zijn eivormig en hangen vaak eerder
horizontaal. De spermaproductie gaat pas starten bij de puberteit en
loopt dan het hele leven door.
De epididymis zit boven de testis met een caput, corpus en cauda. De
cauda kan eventueel gepalpeerd worden.
De zaadstreng bestaat uit: vas deferens, m cremaster, a testicularis en v
testicularis met plexus pampiniformis.
Bij de reu hebben we maar 1 accessoire geslachtsklier: de prostaat. Deze
is gebilobeerd aan de bekkeningang en de urethra loopt hier doorheen.
Het produceert waterig helder vocht. De prostaat staat onder invloed van
androgenen. De positie en grootte varieert met de leeftijd: kan groter
worden bij oudere dieren en dan ook meer abdominaal gaan liggen
(dieper dan normaal).
Anatomie en fysiologie van de kater
De penis en testis bij de kater zijn compleet anders gepositioneerd
dan bij de reu. Naast de prostaat heeft de kater ook nog een bulbo-
urethrale klier.
, Spermatogenese en puberteit reu en kater
De spermatogenese en fertiliteit worden beïnvloed door:
- Leeftijd (aanzet puberteit)
- Hormonenbalans
- Gebruikte farmaca (sommige hebben een antiandrogeen effect)
- Lichaamsgewicht
- Lichaamstemperatuur (koorts = negatief effect op sperma, temperatuur scrotum)
o Daling van spermakwaliteit door koorts zie je pas na een paar weken: dan pas is de
epididymis met nog ‘normaal’ sperma helemaal geleegd en krijg je foutief sperma
- Genetica: gevaar voor inteelt, combinatie van identieke recessieve mutaties kan resulteren in
een hogere embryonale sterfte
- Bepaalde rassen/combinaties kunnen ook minder vruchtbaar zijn
Het moment van de puberteit bij mannelijke dieren is lastiger te bepalen dan bij vrouwelijke dieren.
De start spermatogenese is vaak rond de 5-6 maanden. De eerste ejaculatie kan al plaatsvinden op 8
maanden.
Belangrijke veranderingen in gang gezet door hoger testosteron (12-15 maanden):
- Fertiel ejaculaat en matuur seksueel gedrag
- Secundaire geslachtskenmerken
- Libido, agressiviteit
- Ontwikkeling accessoire geslachtsklieren
- Uitbouw spieren in tunica dartos ter hoogte van scrotum
De totale duur van de spermatogenese (van start tot in epididymis) duurt bij de hond ongeveer 60
dagen. Tijd tussen moment van impact (hoge koorts bijvoorbeeld) en het herstel van de
spermakwaliteit is tussen de 2-6 maanden. Figuur hoef je niet uit je hoofd te leren!
De ideale leeftijd om met een reu te fokken = tussen de 2 en 8 jaar. Bij een oudere reu heb je:
- Lager testosteron
- Mindere spermakwaliteit
- Meer kans op problemen met prostaat en testis
Nog enkele aandachtspunten:
- Resultaten van spermaonderzoek bij puberale dieren dient met de grootste voorzichtigheid
te worden geïnterpreteerd
Propedeutica 2021-2022
Onderzoek geslachtsapparaat reu en kater
Inleiding onderzoek van geslachtsapparaat
- Als onderdeel van het algemeen klinisch onderzoek
- Als onderdeel van een aankoop-onderzoek
- Specifiek onderzoek na klachten
- Belangrijk element in differentiaaldiagnose
- Zorg voor een goede achtergrondkennis van anatomie, fysiologie en seksuele cyclus
o Cyclus van koe en teef (van fysiologie B H18) moet je nog kennen!
Anatomie en fysiologie van de reu
De reu heeft een penis van musculo-caverneuze type. Bij het onderzoek van het
preputium (voorhuid) letten we op de lengte, pijnlijkheid, uitvloei etc. Als de
penis niet erectiel is, moet het preputium de hele penis bedekken.
De glanspenis bestaat uit:
- Bulbus glandis (onzichtbaar zonder erectie, zwelt na interomissie bij de
teef)
- Pas longa (distaal ¾ van de penis tot urethra-opening)
De penis bevat ook een klein botje: os penis. Deze is nodig bij de interomissie
bij de teef (het inbrengen van de penis), aangezien de penis nog niet compleet
erectiel is op dat moment. Hierna zal de bulbus glandis ook gaan zwellen en is
de penis goed ‘verankerd’ in de vagina van de teef.
Bij mannelijke pups zitten de testikels nog in het abdomen en rond dag 4 (er is
variatie) zullen deze gaan indalen. Vaak is er pas tussen 4-6 weken een eerste
check bij een dierenarts. De testikels zijn eivormig en hangen vaak eerder
horizontaal. De spermaproductie gaat pas starten bij de puberteit en
loopt dan het hele leven door.
De epididymis zit boven de testis met een caput, corpus en cauda. De
cauda kan eventueel gepalpeerd worden.
De zaadstreng bestaat uit: vas deferens, m cremaster, a testicularis en v
testicularis met plexus pampiniformis.
Bij de reu hebben we maar 1 accessoire geslachtsklier: de prostaat. Deze
is gebilobeerd aan de bekkeningang en de urethra loopt hier doorheen.
Het produceert waterig helder vocht. De prostaat staat onder invloed van
androgenen. De positie en grootte varieert met de leeftijd: kan groter
worden bij oudere dieren en dan ook meer abdominaal gaan liggen
(dieper dan normaal).
Anatomie en fysiologie van de kater
De penis en testis bij de kater zijn compleet anders gepositioneerd
dan bij de reu. Naast de prostaat heeft de kater ook nog een bulbo-
urethrale klier.
, Spermatogenese en puberteit reu en kater
De spermatogenese en fertiliteit worden beïnvloed door:
- Leeftijd (aanzet puberteit)
- Hormonenbalans
- Gebruikte farmaca (sommige hebben een antiandrogeen effect)
- Lichaamsgewicht
- Lichaamstemperatuur (koorts = negatief effect op sperma, temperatuur scrotum)
o Daling van spermakwaliteit door koorts zie je pas na een paar weken: dan pas is de
epididymis met nog ‘normaal’ sperma helemaal geleegd en krijg je foutief sperma
- Genetica: gevaar voor inteelt, combinatie van identieke recessieve mutaties kan resulteren in
een hogere embryonale sterfte
- Bepaalde rassen/combinaties kunnen ook minder vruchtbaar zijn
Het moment van de puberteit bij mannelijke dieren is lastiger te bepalen dan bij vrouwelijke dieren.
De start spermatogenese is vaak rond de 5-6 maanden. De eerste ejaculatie kan al plaatsvinden op 8
maanden.
Belangrijke veranderingen in gang gezet door hoger testosteron (12-15 maanden):
- Fertiel ejaculaat en matuur seksueel gedrag
- Secundaire geslachtskenmerken
- Libido, agressiviteit
- Ontwikkeling accessoire geslachtsklieren
- Uitbouw spieren in tunica dartos ter hoogte van scrotum
De totale duur van de spermatogenese (van start tot in epididymis) duurt bij de hond ongeveer 60
dagen. Tijd tussen moment van impact (hoge koorts bijvoorbeeld) en het herstel van de
spermakwaliteit is tussen de 2-6 maanden. Figuur hoef je niet uit je hoofd te leren!
De ideale leeftijd om met een reu te fokken = tussen de 2 en 8 jaar. Bij een oudere reu heb je:
- Lager testosteron
- Mindere spermakwaliteit
- Meer kans op problemen met prostaat en testis
Nog enkele aandachtspunten:
- Resultaten van spermaonderzoek bij puberale dieren dient met de grootste voorzichtigheid
te worden geïnterpreteerd
