Bedrijfseconomie
Inleiding
Bedrijfseconomie
BEDRIJF: eenheid die PF combineert om goederen en diensten te produceren
Bedrijfseconomie: studie van het economisch handelen van een bedrijfshuishouding
Voor behoeften heb je veel middelen = keuzeprobleem
Stakeholders
Intern: werknemers, manager
Extern: leverancier, klanten, concurrenten, aandeelhouders
Die hebben INFORMATIE nodig, via: management accounting & financial accounting
Soorten accounting
- Cost accounting: kostprijs berekenen
- Management accounting: interne boekhouding, alle doelstellingen opnemen
DOEL: richting geven door beslissingen te coördineren
- Financial accounting: externe stakeholders informeren over financiële status (verleden)
DOEL: rapporteren reeds gerealiseerd
Verschil tussen financial & management accounting
Financial accounting Management accounting
Externe verslaggeving Interne verslaggeving
Vertraagd historisch gericht Actuele rapportering, toekomstgericht
Gereguleerd Geen regelgeving
Financieel Financieel, operationeel, fysiek
Objectief: controleerbaar, betrouwbaar,
Subjectiever: geldig, relevant, accuraat
exact,…
Gecomprimeerd Gedetailleerd
Hoofdstuk 1: kostenbegrippen
Definitie kosten: middelen (grondstoffen, arbeid, machines, gebouwen,…) die doelmatig
werden of zullen worden ingezet om het gewenste eindproduct/dienst voor te brengen
KOSTEN: aanwenden/verbruiken van goederen
- Kaskosten: kosten die zich resulteren in kasuitstroom (personeelskosten) tevens uitgave
- Niet – Kaskosten: kosten die zich niet resulteren in kasuitstroom
vb: voorzieningen, afschrijvingen en waardeverminderingen
ONKOSTEN: kosten die konden vermeden worden
UITGAVEN: betalingen van productiemiddelen
UITGAVE + KOST: rente terugbetalen
Definitie kostenobject: waarvoor je kosteninfo verzamelt (bv: klanten, afdelingen,…)
, Bedrijfseconomie
Definitie kostprijs: som van alle kosten voor kostenobject (schatting)
Kostprijs kostenobject bepalen: verzamelen kostengegevens en toewijzen aan kostobjecten
Doeleinden kostprijsberekening: winst maximaliseren & voor- en nadelen in geld uitdrukken
Planning op lange termijn
3 – 5 jaar
- Kosten-batenanalyse (oprichting, uitbreiding of samenwerking interessant?)
- Welke producten, capaciteiten,… nodig?
Planning op korte termijn
Max. 1 jaar
- Budgetteren (opstellen voordelig verkoop- en productieplan)
- Standaardkostprijs bepalen (kostenbeheersing)
Standaardkostprijsberekening: standaardprijs * standaardhoeveelheid
Standaardprijs: noodzakelijke/toegestane kost per eenheid
Standaardhoeveelheid: vermoedelijke benodigde hoeveelheid
Belang standaardkostprijs: kostenbeheersing, bepalen budgetteren, prijsbepaling producten
Kostenindeling: kostensoort, gevoeligheid voor veranderingen, toerekenbaarheid tot
kostenobject
Hoofdstuk 2: kostensoorten
= kosten met gelijkaardige economische kenmerken
1 Kosten van grond- en hulpstoffen
Grondstoffen: vind je terug in het eindproduct (vb: patat bij frietjes)
Hulpstoffen: wordt verwerkt in het product en kleine hoeveelheid (vb: olie bij frietjes)
Afval: aangekochte grondstoffen die niet in het eindproduct verwerkt zijn, wat verloren gaat
tijdens het productieproces
hoe berekenen? Grondstofkosten: bruto * prijs per kg
Afval: bruto afval * prijs per kg
Totaal: grondstofkost – afval
Bruto hoeveelheid 100% brut. kg - Altijd berekenen a.d.h.v. deze tabel!
- Afval - …% afval kg
= Netto hoeveelheid = …% net. kg
Uitval: geproduceerde producten die niet langs de kwaliteitscontrole geraken, niet
verkochte producten
, Bedrijfseconomie
% ongekeurde producten ( bruto )
hoe berekenen? Kostprijs: * kosten per product
% goedgekeurde producten ( netto )
bruto = altijd 100% !! netto = bruto - afval %
Speciale gevallen:
- Kan soms worden doorverkocht = opbrengst aftrekken van kostprijs
- Kosten betalen om afval/uitval af te voeren = kosten optellen bij kostprijs
2 Kosten van arbeid
Bedrijfskosten werkgever: rsz werkgever, brutobezoldiging, andere personeelskosten
OF rsz werknemer bedrijfsvoorheffing nettobezoldiging, andere pk
Standaardprijs: verwachte loonpeil en toegepast loonstelsel
Tijdloonstelsel: vergoeding op basis van werktijd of arbeidsduur
Wanneer dit stelsel? - omvang prestatie werknemer moeilijk meetbaar
- beschikbaarheid primair belang
- precisie-arbeid
3 Kosten duurzame productiemiddelen
Duurzaam productiemiddel: kan meermaals gebruikt worden maar heeft beperkte
economische gebruiksduur. We verbruiken economische gebruiksduur door het gebruiken
van het productiemiddel
Slijtage: technische slijtage door gebruik
economische veroudering technologische evolutie
Standaardprijs: berekening afschrijving
Bepalen kost afschrijving: Aanschaffingswaarde (AW): akp + bijkomende akkosten
Gebruiksduur (t): in procent
Restwaarde (RW): waarde einde economische levensduur
Afschrijvingsbedrag (D): kost
Lineaire afschrijvingsmethode: formule: D = (AW-RW)/t
4 Kosten van grond
Grond = delfplaats: grond raakt uitgeput afschrijven standaardprijs
Grond = vestigingsplaats: waarde grond daalt niet door productie geen afschrijving
investeringen op grond (gebouw) wel afschrijven
grond gehuurd pacht = kost
5 Kosten van diensten van derden
- Verkoopkosten: bv. verkopers ZONDER commissielonen eigen personeel
- Distributiekosten: bv. leverbedrijven tussenkomst afschrijving eigen vrachtwagen
- Administratiekosten: bv. boekhouder derden personeelskost eigen boekhoudafdeling
Inleiding
Bedrijfseconomie
BEDRIJF: eenheid die PF combineert om goederen en diensten te produceren
Bedrijfseconomie: studie van het economisch handelen van een bedrijfshuishouding
Voor behoeften heb je veel middelen = keuzeprobleem
Stakeholders
Intern: werknemers, manager
Extern: leverancier, klanten, concurrenten, aandeelhouders
Die hebben INFORMATIE nodig, via: management accounting & financial accounting
Soorten accounting
- Cost accounting: kostprijs berekenen
- Management accounting: interne boekhouding, alle doelstellingen opnemen
DOEL: richting geven door beslissingen te coördineren
- Financial accounting: externe stakeholders informeren over financiële status (verleden)
DOEL: rapporteren reeds gerealiseerd
Verschil tussen financial & management accounting
Financial accounting Management accounting
Externe verslaggeving Interne verslaggeving
Vertraagd historisch gericht Actuele rapportering, toekomstgericht
Gereguleerd Geen regelgeving
Financieel Financieel, operationeel, fysiek
Objectief: controleerbaar, betrouwbaar,
Subjectiever: geldig, relevant, accuraat
exact,…
Gecomprimeerd Gedetailleerd
Hoofdstuk 1: kostenbegrippen
Definitie kosten: middelen (grondstoffen, arbeid, machines, gebouwen,…) die doelmatig
werden of zullen worden ingezet om het gewenste eindproduct/dienst voor te brengen
KOSTEN: aanwenden/verbruiken van goederen
- Kaskosten: kosten die zich resulteren in kasuitstroom (personeelskosten) tevens uitgave
- Niet – Kaskosten: kosten die zich niet resulteren in kasuitstroom
vb: voorzieningen, afschrijvingen en waardeverminderingen
ONKOSTEN: kosten die konden vermeden worden
UITGAVEN: betalingen van productiemiddelen
UITGAVE + KOST: rente terugbetalen
Definitie kostenobject: waarvoor je kosteninfo verzamelt (bv: klanten, afdelingen,…)
, Bedrijfseconomie
Definitie kostprijs: som van alle kosten voor kostenobject (schatting)
Kostprijs kostenobject bepalen: verzamelen kostengegevens en toewijzen aan kostobjecten
Doeleinden kostprijsberekening: winst maximaliseren & voor- en nadelen in geld uitdrukken
Planning op lange termijn
3 – 5 jaar
- Kosten-batenanalyse (oprichting, uitbreiding of samenwerking interessant?)
- Welke producten, capaciteiten,… nodig?
Planning op korte termijn
Max. 1 jaar
- Budgetteren (opstellen voordelig verkoop- en productieplan)
- Standaardkostprijs bepalen (kostenbeheersing)
Standaardkostprijsberekening: standaardprijs * standaardhoeveelheid
Standaardprijs: noodzakelijke/toegestane kost per eenheid
Standaardhoeveelheid: vermoedelijke benodigde hoeveelheid
Belang standaardkostprijs: kostenbeheersing, bepalen budgetteren, prijsbepaling producten
Kostenindeling: kostensoort, gevoeligheid voor veranderingen, toerekenbaarheid tot
kostenobject
Hoofdstuk 2: kostensoorten
= kosten met gelijkaardige economische kenmerken
1 Kosten van grond- en hulpstoffen
Grondstoffen: vind je terug in het eindproduct (vb: patat bij frietjes)
Hulpstoffen: wordt verwerkt in het product en kleine hoeveelheid (vb: olie bij frietjes)
Afval: aangekochte grondstoffen die niet in het eindproduct verwerkt zijn, wat verloren gaat
tijdens het productieproces
hoe berekenen? Grondstofkosten: bruto * prijs per kg
Afval: bruto afval * prijs per kg
Totaal: grondstofkost – afval
Bruto hoeveelheid 100% brut. kg - Altijd berekenen a.d.h.v. deze tabel!
- Afval - …% afval kg
= Netto hoeveelheid = …% net. kg
Uitval: geproduceerde producten die niet langs de kwaliteitscontrole geraken, niet
verkochte producten
, Bedrijfseconomie
% ongekeurde producten ( bruto )
hoe berekenen? Kostprijs: * kosten per product
% goedgekeurde producten ( netto )
bruto = altijd 100% !! netto = bruto - afval %
Speciale gevallen:
- Kan soms worden doorverkocht = opbrengst aftrekken van kostprijs
- Kosten betalen om afval/uitval af te voeren = kosten optellen bij kostprijs
2 Kosten van arbeid
Bedrijfskosten werkgever: rsz werkgever, brutobezoldiging, andere personeelskosten
OF rsz werknemer bedrijfsvoorheffing nettobezoldiging, andere pk
Standaardprijs: verwachte loonpeil en toegepast loonstelsel
Tijdloonstelsel: vergoeding op basis van werktijd of arbeidsduur
Wanneer dit stelsel? - omvang prestatie werknemer moeilijk meetbaar
- beschikbaarheid primair belang
- precisie-arbeid
3 Kosten duurzame productiemiddelen
Duurzaam productiemiddel: kan meermaals gebruikt worden maar heeft beperkte
economische gebruiksduur. We verbruiken economische gebruiksduur door het gebruiken
van het productiemiddel
Slijtage: technische slijtage door gebruik
economische veroudering technologische evolutie
Standaardprijs: berekening afschrijving
Bepalen kost afschrijving: Aanschaffingswaarde (AW): akp + bijkomende akkosten
Gebruiksduur (t): in procent
Restwaarde (RW): waarde einde economische levensduur
Afschrijvingsbedrag (D): kost
Lineaire afschrijvingsmethode: formule: D = (AW-RW)/t
4 Kosten van grond
Grond = delfplaats: grond raakt uitgeput afschrijven standaardprijs
Grond = vestigingsplaats: waarde grond daalt niet door productie geen afschrijving
investeringen op grond (gebouw) wel afschrijven
grond gehuurd pacht = kost
5 Kosten van diensten van derden
- Verkoopkosten: bv. verkopers ZONDER commissielonen eigen personeel
- Distributiekosten: bv. leverbedrijven tussenkomst afschrijving eigen vrachtwagen
- Administratiekosten: bv. boekhouder derden personeelskost eigen boekhoudafdeling
