100% satisfaction guarantee Immediately available after payment Both online and in PDF No strings attached 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

samenvatting Grondwettelijk Recht Voor Bestuurskundigen

Rating
-
Sold
6
Pages
153
Uploaded on
25-05-2022
Written in
2021/2022

notities powerpoint boek

Institution
Course











Whoops! We can’t load your doc right now. Try again or contact support.

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
May 25, 2022
Number of pages
153
Written in
2021/2022
Type
Summary

Subjects

Content preview

Grondwettelijk Recht bestuurskunde en publiek management




Inhoudsopgave
1 Inleiding, algemeen..................................................................................................................................... 5

1.1 Privaat en publiekrecht...................................................................................................................................5

1.2 De grondwet....................................................................................................................................................5
1.2.1 De grondwet heeft 2 functies...................................................................................................................8
1.2.2 Scheiding der machten.............................................................................................................................8

1.3 Soevereiniteit................................................................................................................................................10
1.3.1 Volkssoevereiniteit.................................................................................................................................10
1.3.2 Nationale soevereiniteit.........................................................................................................................10
1.3.3 Directe democratie.................................................................................................................................11

1.4 Kiessystemen.................................................................................................................................................14
1.4.1 Meerderheidsstelsels.............................................................................................................................14
1.4.2 Evenredigheidsstelsels...........................................................................................................................15

1.5 Staatssystemen.............................................................................................................................................17
1.5.1 Parlementair systeem............................................................................................................................17
1.5.2 Presidentieel systeem............................................................................................................................18

2 De normenhiërarchie................................................................................................................................ 20

2.1 Hiërarchische ladder.....................................................................................................................................23
2.1.1 Eerste instantie: de grondwet................................................................................................................23

2.2 De grondwet..................................................................................................................................................24
2.2.1 De wijzigingsprocedure..........................................................................................................................24

2.3 Wetten, decreten en ordonnanties...............................................................................................................28
2.3.1 Federalisme............................................................................................................................................29
2.3.2 Gedecentraliseerde staat.......................................................................................................................29
2.3.3 Federale staat.........................................................................................................................................30
2.3.4 Federalisme versus confederalisme.......................................................................................................31
2.3.5 Wetten....................................................................................................................................................32
2.3.6 Decreten.................................................................................................................................................36
2.3.7 Internationale rechtsnormen.................................................................................................................37
2.3.8 Koninklijke besluiten, kb’s besluiten deelstaatregeringen....................................................................39
2.3.9 Ministeriële besluiten.............................................................................................................................42
2.3.10 Besluiten van leden van de gemeenschaps- en gewestregeringen.....................................................43

3 Federale politieke instellingen: de koning.................................................................................................. 44

3.1 Waarom een koning?....................................................................................................................................44

3.2 Erfelijke monarchie.......................................................................................................................................45
3.2.1 De natuurlijke en wettige nakomelingschap..........................................................................................45
3.2.2 Eerstegeboorterecht..............................................................................................................................46
3.2.3 Nakomelingschap in de rechte lijn.........................................................................................................46
3.2.4 Verzaken aan de erfopvolging................................................................................................................47
3.2.5 Overlijden koning...................................................................................................................................47

1

,Grondwettelijk Recht bestuurskunde en publiek management


3.2.6 Troonafstand..........................................................................................................................................47

3.3 Onmogelijkheid om te regeren.....................................................................................................................48

3.4 Regentschap..................................................................................................................................................48

3.5 Onschendbaarheid en onverantwoordelijkheid............................................................................................49
3.5.1 Strafrechtelijke onschendbaarheid........................................................................................................49
3.5.2 Burgerrechtelijke onschendbaarheid.....................................................................................................50
3.5.3 Politieke onschendbaarheid...................................................................................................................50

4 Federale politieke instellingen: het parlement........................................................................................... 51

4.1 Bicameralisme...............................................................................................................................................51
4.1.1 Er was een staatshervorming in 1993....................................................................................................52
4.1.2 Staatshervorming 2014..........................................................................................................................54

4.2 Kamer van volksvertegenwoordigers............................................................................................................54

4.3 Samenstelling senaat....................................................................................................................................55
4.3.1 Deelstaatsenatoren van de nederlandse taalgroep...............................................................................56
4.3.2 Deelstaatsenatoren van de franse taalgroep.........................................................................................56
4.3.3 Verdeling zetels......................................................................................................................................56

4.4 Indeling in taalgroepen.................................................................................................................................57

4.5 Verkiezing van de kamer van volksvertegenwoordigers..............................................................................57

4.6 Historische schets van het kiesrecht.............................................................................................................59

4.7 Verkiezing kamer van volksvertegenwoordigers..........................................................................................61

4.8 Werking kamer van volksvertegenwoordigers + senaat..............................................................................67

4.9 Statuut van de parlementsleden...................................................................................................................69
4.9.1 Het toepassingsgebied...........................................................................................................................71
4.9.2 Statuut van de parlementsleden............................................................................................................72

4.10 de parlementaire overlegcommissie...........................................................................................................73

5 De regering (de uitvoerende macht).......................................................................................................... 74

5.1 Samenstelling en werking.............................................................................................................................74
5.1.1 Bevoegdheden van de ministerraad......................................................................................................76
5.1.2 Vice-eersteministers...............................................................................................................................77
5.1.3 Staatssecretarissen.................................................................................................................................77
5.1.4 Ministers van staat.................................................................................................................................78

5.2 formatie.........................................................................................................................................................78

5.3 Statuut...........................................................................................................................................................79
5.3.1 Voorwaarden en onverenigbaarheden..................................................................................................79

6 federale politieke instellingen, de institutionele samenhang tussen parlement en regering.......................82

6.1 algemeen.......................................................................................................................................................82

6.2 historisch overzicht.......................................................................................................................................83


2

,Grondwettelijk Recht bestuurskunde en publiek management


6.3 huidig stelsel: de formatie.............................................................................................................................86

6.4 huidig stelsel: parlementaire controle..........................................................................................................87

6.5 huidig stelsel: vertoruwensstemming...........................................................................................................87

6.6 huidig stelsel art 100 2de lid, GW...................................................................................................................90
6.6.1 vragenrecht............................................................................................................................................90
6.6.2 interpellatierecht....................................................................................................................................91

6.7 huidig stelsel: recht van onderzoek...............................................................................................................92

6.8 huidig stelsen- ontslag van de regering........................................................................................................95
6.8.1 lopende zaken........................................................................................................................................97

6.9 huidig stelsel: ontbinding kamer...................................................................................................................99

7 gemeenschappen en gewesten en de brusselse instellingen....................................................................100

7.1 inleiding.......................................................................................................................................................101
7.1.1 inleiding- historische schets.................................................................................................................101

7.2 krachtlijnen van de staatshervormingen....................................................................................................101

7.3 basisconcepten............................................................................................................................................102
7.3.1 vier taalgebieden..................................................................................................................................102
7.3.2 drie gemeenschappen..........................................................................................................................103
7.3.3 drie gewesten.......................................................................................................................................104

7.4 SAMENSTELLING/STATUUT/WERKING van de INSTELLINGEN van de Gemeenschappen en Gewesten....105
7.4.2 werking van de parlementen...............................................................................................................109
7.4.3 statuur van de parlementsleden..........................................................................................................109

7.5 regeringen...................................................................................................................................................109
7.5.1 samenstelling regering.........................................................................................................................109
7.5.2 werking van de regering.......................................................................................................................111
7.5.3 statuut van regeringsleden..................................................................................................................112

7.6 institutionele samenhang Parlement- regering deelstaten........................................................................112
7.6.1 vorming................................................................................................................................................112
7.6.2 parlementaire controlemidellen..........................................................................................................113
7.6.3 ontslag regering....................................................................................................................................113
7.6.4 ontbinding van het parlement.............................................................................................................114

7.7 functionele samenwerking parlement-regering deelstaten.......................................................................114

7.8 brusselse instellingen..................................................................................................................................115
7.8.1 inleiding................................................................................................................................................115

7.9 samenstelling bxl gewest............................................................................................................................116
7.9.1 brusselse agglomeratie........................................................................................................................116
7.9.2 de gemeenschapscommissies..............................................................................................................117

7.10 brusselse instellingen- bevoegdheden......................................................................................................118
7.10.1 brussels hoofdstedelijk gewest..........................................................................................................118
7.10.2 brusselse agglomeratie......................................................................................................................119
7.10.3 gemeenschapsbevoegdheden (art 127-129 gw)................................................................................120


3

, Grondwettelijk Recht bestuurskunde en publiek management


7.10.4 hoofdstedelijke gemeenschap...........................................................................................................125

7.11 bescherming vlaamse minderheid............................................................................................................126

7.12 gemeenschappen en gewesten.................................................................................................................126
7.12.1 assymetriën........................................................................................................................................126

8 de bevoedheidsverdeling in het federale belgie.......................................................................................128

8.1 methodiek...................................................................................................................................................129

8.2 toegewezen, voorbehouden en residuair....................................................................................................129

8.3 impliciete bevoegdheden............................................................................................................................131

8.4 aard van de bevoegdheden.........................................................................................................................132
8.4.1 EXCLUSIEVE BEVOEGDHEDEN..............................................................................................................133
8.4.2 materieel..............................................................................................................................................133
8.4.3 territoriaal............................................................................................................................................133
8.4.4 parallelle bevoegdheden......................................................................................................................134

8.5 cooperatief federalisme..............................................................................................................................135

8.6 aard van de bevoegdheden.........................................................................................................................136

8.7 verticaliteitsbeginsel...................................................................................................................................137

8.8 kaderbevoegdheden...................................................................................................................................137

8.9 beperkingen op bevoegdheidsrechtelijke autonomie.................................................................................138

8.10 bevoegdheden gemeenschappen.............................................................................................................138

8.11 bevoegdheden deelstaten.........................................................................................................................141
8.11.1 territoriale..........................................................................................................................................141
8.11.2 strafrechtelijke bevoegdheden..........................................................................................................141
8.11.3 belangenconflict.................................................................................................................................141
8.11.4 bevoegdheidsconflicten.....................................................................................................................143

9 rechtsbescherming tegen onrechtmatig overheidsoptreden.....................................................................143

9.1 raad van state – wetgeving........................................................................................................................143
9.1.1 toetsing wetten, decreten en ordonnanties aan de grondwet............................................................148
9.1.2 grondwettelijk hof................................................................................................................................149
9.1.3 beroep tot vernietiging........................................................................................................................151
9.1.4 prejudiciele vraag.................................................................................................................................152

9.2 raad van state – afdeling bestuursrechtspraak..........................................................................................152




4

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
mariedecloedt Universiteit Gent
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
19
Member since
4 year
Number of followers
14
Documents
7
Last sold
1 year ago

3.3

4 reviews

5
1
4
0
3
2
2
1
1
0

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Frequently asked questions