1
Hematologie
1.Inleiding
Hemotologie de leer van de bloedcellen en de weefsels waarin ze gevormd worden. Ook heel wat
eiwitten zijn die een belangrijke rol hebben in het stollingsproces van bloed en in de immuun
hematologie. belangrijke rol bij het opsporen van ziekten en bij bloedtransfusies.
Binnen de hematologie onderscheiden we 3 grote compartimenten
1. Cytologie
- Bloedcellen geteld met elektronische automaten om een kwantitatief beeld te krijgen
- Gekeken naar de morfologie
- Globale bloedmetingen zoals bv. hgb bepaling en sedimentatie van RBC
Toepassingsgebied:
- Opsporen van bloedarmoede (=anemie) bv. ten gevolge van ijzergebrek
- Opsporen van bepaalde bloedkankers( of leukemie)
Sikkelcelanemie: ziekte waarbij in de RBC het zuurstoftransport eiwit hemoglobine veranderd is.
Door kleuring met May grunwald giemsa kan je de verschillende WBC en RBC onderscheiden
naam foto info
Segmentkernige neutrofiel 2 tot 6 lobben
chromatine zeer grof,
donkerpaars
zalmroze cytoplasma met
lichtroze tot violet-roze stippen
Monocyt kern centraal, ovaal, L-
ingedeukt of gelobd
losmazig kernplasma -> lichter
van kleur
cytoplasma is blauw-grijs
vacuolen ( =witte vlekken)
Eosinofiel relatief grote, regelmatig
gevormde korrels (granula) in
het cytoplasma
Basofiel veel ruwe donkerblauwe
korrels overal in de cytoplasma
centraal gelegen kern met 2 tot
4 lobben
Rouleauxvorming Geldrolvorming (RBC stapelen
zichzelf)
1
, 2
Hypersegmentatie Ziektebeeld:vroegste tekenen
neutrofiel van megaloblastaire anemie
Poikylocytose 3 verschillende
vormafwijkingen: ovaal, traan
of een sikkel
Neutrofilie een toename van het
percentage leukocyten dat is
samengesteld uit neutrofielen
(teveel neutrofiele dan normaal
gezien)
2. Immuun hematologie
- Opsporing van bloedgroepsystemen op de RBC en de mogelijke antistoffen tegen bepaalde
bloedgroepsystemen
Toepassingsgebied:
- Bepaling van ABO-bloedgroep
- Uitvoeren van kruisproeven ( labo bloed gemengd met patiënt bloed)
A A antigeen
Gal NAGA
Rode
bloedcel Fuc
H H antigeen
ABO-antigenen
Gal Gal
Voorloper- Fuc
oligosacharide-
keten
B antigeen
Gal Gal
Fuc
B
Antistoffen
Lichte
keten Het antilichaam bestaat uit 2
zware ketens en 2 lichte ketens
Zware Zwavel-
keten bruggen
IgE
3. Hemostase
= bloedstolling
- Onderzoeken of alle stollingsfactoren aanwezig zijn
- Invloed van bepaalde antistollingsgeneesmiddelen is hier ook belangrijk bij bv. hartinfarct
Toepassingsgebied:
2
, 3
- Opsporen van hemofilie A ,een ernstige bloedingsziekte waarbij een patiënt langdurig bloed +
snel blauwe plekken
-Opsporen van Proteïne C-tekort wat aanleiding geeft tot trombose
Trombose is de aandoening dat er in een bloedvat (slagader en/of ader) een bloedstolsel/klonter
Een slagaderlijke (arteriële) trombus leidt tot een verminderde bloedtoevoer in de weefsels die
door deze slagader worden verzorgd.
Doet verder ook beroep op andere disciplines om de diagnose te oriënteren:
Bepaling van ijzer, TIBC, transferrine, Vitamine B12 en Foliumzuur worden meestal in een
biochemisch laboratorium gedaan, maar spelen een belangrijke rol in de hematologie
Voorts spelen volgende disciplines nog een belangrijke rol, vooral in het kader van de
diagnosestelling: genetica, moleculaire biologie en immunofenotypering van cellen
Hypochromie door ijzertekort
Bloedarmoede/anemie door ijzertekort. De rode bloedcellen hebben te weinig
ijzer, wat essentieel is voor de vorming van hemoglobine. Onder de microscoop
kunnen we deze cellen herkennen aan hun lichtere kleur
Bloedstelping
Hier zien jullie wat er gebeurt bij een bloeding. De bloedplaatjes worden gerekruteerd en hechten
zich aan de wonde
Bloedvatwand : scheurtje
Hier zien jullie een microscopisch beeld van een scheurtje in de
bloedvatwand. Zoals jullie zien heb je hier de rode bloedcellen die hier
uitpuilen
Fibrinedraden
Hier zien jullie fibrinedraden die connecties vormen tussen de
bloedplaatjes en zo een netje vormen over de wonde
3
, 4
2. Samenstelling van bloed
2.1 Aanmaak van bloed
Bloed wordt bij volwassenen aangemaakt in het beenmerg. In de foetus gebeurt dit in de lever, de
milt en het beenmerg. Beenmerg bevindt zich bij kinderen in de mergholten van alle botten.
Maar vanaf 20 jaar bevindt het actieve (rode) beenmerg zich vooral in de platte beenderen zoals de
schedel, ribben, borstbeen en de bekken.
In sommige gevallen wordt dit beenmerg omgevormd tot inactief bindweefsel (= fibrose) en wordt
de bloedcelvorming overgenomen door de milt en soms de lever.
2 soorten beenmerg
- Het rode beenmerg is het actieve b. produceert rode bloedcellen, witte bloedcellen en
bloedplaatjes (kleur door hemoglobine in de rode bloedcellen
- Het geel beenmerg is inactieve b. produceert vetcellen, kraakbeen en botten produceert
2.2 Bloedbestanddelen
Bloed is vloeibaar weefsel dat door de hart naar alle vitale
lichaamsorganen wordt gepompt. Thv de longen wordt het dan
voorzien van zuurstof dat zich bindt aan het eiwit hemoglobine. 8
procent van ons lichaamsgewicht bestaat uit bloed. (5,5 l bij een
persoon van 70 kg )
We onderscheiden 2 belangrijke compartimenten
1.Cellulair gedeelte: rode bloedcellen, witte bloedcellen en de bloedplaatjes
2.Waterige gedeelte: dit is het plasma waarvan 10% opgeloste stoffen bevat, vooral eiwitten die
instaan voor de bloedstolling en de immuun afweer.
De rest zijn vitaminen, vetten en hormonen. Het plasma maakt 55% van het bloed uit.
De cellen zijn gesuspendeerd in het plasmagedeelte.
RBC vervoeren afvalstoffen zoals CO2 terug naar de longen. In de organen wordt de zuurstof
afgegeven en geruild voor koolstofdioxide.
4
Hematologie
1.Inleiding
Hemotologie de leer van de bloedcellen en de weefsels waarin ze gevormd worden. Ook heel wat
eiwitten zijn die een belangrijke rol hebben in het stollingsproces van bloed en in de immuun
hematologie. belangrijke rol bij het opsporen van ziekten en bij bloedtransfusies.
Binnen de hematologie onderscheiden we 3 grote compartimenten
1. Cytologie
- Bloedcellen geteld met elektronische automaten om een kwantitatief beeld te krijgen
- Gekeken naar de morfologie
- Globale bloedmetingen zoals bv. hgb bepaling en sedimentatie van RBC
Toepassingsgebied:
- Opsporen van bloedarmoede (=anemie) bv. ten gevolge van ijzergebrek
- Opsporen van bepaalde bloedkankers( of leukemie)
Sikkelcelanemie: ziekte waarbij in de RBC het zuurstoftransport eiwit hemoglobine veranderd is.
Door kleuring met May grunwald giemsa kan je de verschillende WBC en RBC onderscheiden
naam foto info
Segmentkernige neutrofiel 2 tot 6 lobben
chromatine zeer grof,
donkerpaars
zalmroze cytoplasma met
lichtroze tot violet-roze stippen
Monocyt kern centraal, ovaal, L-
ingedeukt of gelobd
losmazig kernplasma -> lichter
van kleur
cytoplasma is blauw-grijs
vacuolen ( =witte vlekken)
Eosinofiel relatief grote, regelmatig
gevormde korrels (granula) in
het cytoplasma
Basofiel veel ruwe donkerblauwe
korrels overal in de cytoplasma
centraal gelegen kern met 2 tot
4 lobben
Rouleauxvorming Geldrolvorming (RBC stapelen
zichzelf)
1
, 2
Hypersegmentatie Ziektebeeld:vroegste tekenen
neutrofiel van megaloblastaire anemie
Poikylocytose 3 verschillende
vormafwijkingen: ovaal, traan
of een sikkel
Neutrofilie een toename van het
percentage leukocyten dat is
samengesteld uit neutrofielen
(teveel neutrofiele dan normaal
gezien)
2. Immuun hematologie
- Opsporing van bloedgroepsystemen op de RBC en de mogelijke antistoffen tegen bepaalde
bloedgroepsystemen
Toepassingsgebied:
- Bepaling van ABO-bloedgroep
- Uitvoeren van kruisproeven ( labo bloed gemengd met patiënt bloed)
A A antigeen
Gal NAGA
Rode
bloedcel Fuc
H H antigeen
ABO-antigenen
Gal Gal
Voorloper- Fuc
oligosacharide-
keten
B antigeen
Gal Gal
Fuc
B
Antistoffen
Lichte
keten Het antilichaam bestaat uit 2
zware ketens en 2 lichte ketens
Zware Zwavel-
keten bruggen
IgE
3. Hemostase
= bloedstolling
- Onderzoeken of alle stollingsfactoren aanwezig zijn
- Invloed van bepaalde antistollingsgeneesmiddelen is hier ook belangrijk bij bv. hartinfarct
Toepassingsgebied:
2
, 3
- Opsporen van hemofilie A ,een ernstige bloedingsziekte waarbij een patiënt langdurig bloed +
snel blauwe plekken
-Opsporen van Proteïne C-tekort wat aanleiding geeft tot trombose
Trombose is de aandoening dat er in een bloedvat (slagader en/of ader) een bloedstolsel/klonter
Een slagaderlijke (arteriële) trombus leidt tot een verminderde bloedtoevoer in de weefsels die
door deze slagader worden verzorgd.
Doet verder ook beroep op andere disciplines om de diagnose te oriënteren:
Bepaling van ijzer, TIBC, transferrine, Vitamine B12 en Foliumzuur worden meestal in een
biochemisch laboratorium gedaan, maar spelen een belangrijke rol in de hematologie
Voorts spelen volgende disciplines nog een belangrijke rol, vooral in het kader van de
diagnosestelling: genetica, moleculaire biologie en immunofenotypering van cellen
Hypochromie door ijzertekort
Bloedarmoede/anemie door ijzertekort. De rode bloedcellen hebben te weinig
ijzer, wat essentieel is voor de vorming van hemoglobine. Onder de microscoop
kunnen we deze cellen herkennen aan hun lichtere kleur
Bloedstelping
Hier zien jullie wat er gebeurt bij een bloeding. De bloedplaatjes worden gerekruteerd en hechten
zich aan de wonde
Bloedvatwand : scheurtje
Hier zien jullie een microscopisch beeld van een scheurtje in de
bloedvatwand. Zoals jullie zien heb je hier de rode bloedcellen die hier
uitpuilen
Fibrinedraden
Hier zien jullie fibrinedraden die connecties vormen tussen de
bloedplaatjes en zo een netje vormen over de wonde
3
, 4
2. Samenstelling van bloed
2.1 Aanmaak van bloed
Bloed wordt bij volwassenen aangemaakt in het beenmerg. In de foetus gebeurt dit in de lever, de
milt en het beenmerg. Beenmerg bevindt zich bij kinderen in de mergholten van alle botten.
Maar vanaf 20 jaar bevindt het actieve (rode) beenmerg zich vooral in de platte beenderen zoals de
schedel, ribben, borstbeen en de bekken.
In sommige gevallen wordt dit beenmerg omgevormd tot inactief bindweefsel (= fibrose) en wordt
de bloedcelvorming overgenomen door de milt en soms de lever.
2 soorten beenmerg
- Het rode beenmerg is het actieve b. produceert rode bloedcellen, witte bloedcellen en
bloedplaatjes (kleur door hemoglobine in de rode bloedcellen
- Het geel beenmerg is inactieve b. produceert vetcellen, kraakbeen en botten produceert
2.2 Bloedbestanddelen
Bloed is vloeibaar weefsel dat door de hart naar alle vitale
lichaamsorganen wordt gepompt. Thv de longen wordt het dan
voorzien van zuurstof dat zich bindt aan het eiwit hemoglobine. 8
procent van ons lichaamsgewicht bestaat uit bloed. (5,5 l bij een
persoon van 70 kg )
We onderscheiden 2 belangrijke compartimenten
1.Cellulair gedeelte: rode bloedcellen, witte bloedcellen en de bloedplaatjes
2.Waterige gedeelte: dit is het plasma waarvan 10% opgeloste stoffen bevat, vooral eiwitten die
instaan voor de bloedstolling en de immuun afweer.
De rest zijn vitaminen, vetten en hormonen. Het plasma maakt 55% van het bloed uit.
De cellen zijn gesuspendeerd in het plasmagedeelte.
RBC vervoeren afvalstoffen zoals CO2 terug naar de longen. In de organen wordt de zuurstof
afgegeven en geruild voor koolstofdioxide.
4
