1. BEWEGINGSWETENSCHAPPEN - INHOUDSOPGAVE
2. VOORKENNIS
2.1. BELANGRIJKSTE TONISCHE SPIEREN ‘HOUDINGSSPIEREN’
Dit zijn die spieren die kunnen gaan verkorten wanneer er een disbalans ontstaat.
Nek -> M. Trapezius Pars Descendens
Borst -> M. Pectoralis Major
Arm -> M. Biceps brachii – Caput longum
M. Triceps brachii – Caput longum
Bil -> M. Piriformis
Heup -> M. Iliopsoas
Bovenbeen -> M. Rectus Femoris
Hamstrings -> M. Biceps Femoris
M. Semimembranosus
M. Semitendinosus
Kuitspier -> M. Gastrocnemius
2.2. BELANGRIJKSTE BEWEGINGSSPIEREN ‘FASISCHE SPIEREN’
Wanneer er een disbalans ontstaat i/h lichaam zullen volgende spieren verzwakken:
Schouders en arm -> M. Trapezius Pars ascendens
M. Trapezius Pars transversa
M. Rhomboideus major en minor
M. Serratus anterior
M. Extensor digitorum communis
M. Triceps brachii (caput brevis)
M. Extensor carpi radialis longus en brevis
Buik -> M. Rectus abdominis
Bil -> M. Gluteus maximus
M. Gluteus medius
Bovenbeen -> M. Vastus medialis
M. Vastus lateralis
M. Vastus intermedius
Onderbeen -> M. Tibialis anetrior
M. peroneus Longus
2.3. ETYMOLOGIE
• Het bekken: Anteversie/retroversie
• Vlakken
1
, • frontaal
• sagittaal
• transversaal vlak
• Assen:
• breedteas/laterolaterale as
• diepteas/dorsoventrale as
• Lengteas/verticale as
• longitudinale as/craniocaudale as
• mediaanlijn.
• Richtingen om naar te bewegingen
• mediaal/Lateraal
• proximaal/distaal
• craniaal/caudaal
• ventraal/dorsaal
• plantair/palmair
• anterior/posterior
• varus en valgus.
• Bewegingen
• flexie/extensie
• adductie/abductie
• Endorotatie/exorotatie
• rotatie/retropulsie
• retractie/retroflexie
• dorsiflexie/plantair flexie
• ulnair flexie/ulnaire deviatie
• radiale flexie/radiale deviatie
• lateroflexie
• depressie/elevatie
• anteflexie/protractie
• propulsie/antepulsie
• anteversie/retroversie
• tractie/aproximatie
• pronatie/supinatie
• axiale extensie.
Wat is inversie en eversie?
• inversie = plantair flexie, adductie en supinatie
• eversie = dorsiflexie, abductie en pronatie
2.3.1.1. Vraag uit cursus
De voetrug en flexoren/extensoren v/h onderbeen. Een paradox in de terminologie?
• de voet strekken terwijl je anatomisch gezien de voet buigt.
Verklaar volgende begrippen:
· Gesloten spierketting: met steun (wandelen met het onderste lidmaat)
· Open spierketting: zonder steun (luchtfietsen)
· Synkinesie: samen bewegingen van spieren
· Synergie: samenwerken van spieren
2
, · Inhibitie: remmen, onderdrukking
· T4: belangrijkste thoracale wervel (kruispunt nek en romp)
· L3: plaats waar de meeste belasting plaatsvindt
· PIP: proximaal interphalangeaal gewricht
· LWK: lumbale wervelkolom
· PDA: primaire discogene aandoening vb. hernia
· Scapulo-humeraal ritme: beweging v/d scapula t.o.v. de thorax;
beschrijft de proportionele verandering in scapulaire opwaartse
rotatie
o Daardoor wordt bv ook je rug hol als je een trui weglegd
op een rek boven je hoofd
Bij het slaan met een hamer werken de polsextensoren en de
vingerflexoren in synergie
• synkinesie? Dan zouden ze dezelfde bewegingen doen wat niet kan.
De fout hierin is dat de abductors adductors worden
3. INLEIDING BEWEGINGSWETENSCHAPPEN
binnenoor: reageert rechtstreeks op zwaartekracht (is het enigste orgaan) . Alles reageert dus
tegelijk. Alle inwerkende krachten worden geminimaliseerd en verspreid. Daarom is de
zwaartekracht geen oorzaak van klachten.
Levin: we richten ons op dankzij bio-tensegrity: op macroniveau duwt ieder been in een netwerk van
opgespannen spieren het geheel in alle richtingen. = ‘functioneel sesambeen’, als variant op het echt
sesambeen (bv knieschijf, dit is echt bot).
3.1.1.1. Vraag uit cursus
· Wat is een “functioneel sesambeen”? = extra steunpunt voor de inwerkende krachten (bv
knieschijf, os pisiforme in de hand en voet, os calcaneum…
4. PNF (PROPRIOCEPTIVE NEUROMUSCULAIRE FACILITATIE)
4.1. INLEIDING
• bedacht door Kabat
• doel: het faciliteren van functionele bewegingen om functiegerichte doelen te bereiken.
➔ 4 patronen met een vast afgesproken nummering
➔ De titel: is de beschrijving bij de schouder. De
rotatiecomponent is belangrijk bij de uitvoering:
1 3
· Patroon 1: Flexie – Adductie – Exorotatie; Pols:
radiale flexie, krachtgreep toe. (Bv kruimels van tafel
vegen)
3
, 2
· Patroon 2: Extensie – Abductie – Endorotatie; Pols: ulnaire extensie, krachtgreep open. (Bv
bh zelf vastdoen)
· Patroon 3: Flexie – Abductie – Exorotatie; Pols; radiale extensie, fijne greep open.
· Patroon 4: Extensie – Adductie – Endorotatie; Pols: ulnaire flexie, fijne greep toe. (Bv
speerwerpen)
· Krachtgreep: bv bij een hamer
· Fijne greep: bv pincet greep, sleutelgreep
Elk patroon kan uitgevoerd worden met:
1. De elleboog gestrekt houden
2. De elleboog buigen
3. De elleboog strekkend
Vben binnen het dagelijks leven
• BH achteraan vastdoen: patroon 2
• Speerwerpen: patroon 4
• Kurk uit wijnfles trekken mbv kurkentrekker: patroon 3
4.2. BASISPRINCIPES OM TE BEGELEIDEN:
· Optimale weerstand (soms proprioceptieve weerstand genoemd)
· Uitgerekte beginstand
· Irradiatie (uitstraling v/d sterke naar zwakke componenten)
· Juist manueel contact (vooral met een lumbricaal greep, vergelijken met guiding)
· Body position (zelf ergonomisch staan i/d lijn v/d beweging)
· Verbale stimulus
· Visuele stimulus
· Tractie (faciliteert bewegen) en aproximatie (faciliteert stabiliteit)
· Timing (hand of voet altijd eerst laten bewegen)
4.3. DOELEN
Bewegingen aanleren, verbeteren van kracht/stabiliteit/mobiliteit, verminderen van pijn
4.3.1.1. Vraag uit cursus
· Een cliënt heft zijn arm en op 120° zegt hij dat het pijn doet, wat kan je doen met een
techniek uit PNF? -> Hold Relax
· Een cliënt met een pols en schouder probleem en met een job i/e grootwarenhuis (rekken
vullen) moet oefenen om zijn veters van zijn veiligheidsschoenen te knopen. Welke patroon
uit PNF gebruik je? -> patroon 3 voor het aanvullen v/d rekken en patroon 4 voor de veters te
knopen.
· MM. Rhomboïdeï gebruik je bij je haar naar achter kammen maar welk patroon gebruik je
hierbij? -> patroon 2, dus met endorotatie terwijl de schouders in extensie zijn.
4
2. VOORKENNIS
2.1. BELANGRIJKSTE TONISCHE SPIEREN ‘HOUDINGSSPIEREN’
Dit zijn die spieren die kunnen gaan verkorten wanneer er een disbalans ontstaat.
Nek -> M. Trapezius Pars Descendens
Borst -> M. Pectoralis Major
Arm -> M. Biceps brachii – Caput longum
M. Triceps brachii – Caput longum
Bil -> M. Piriformis
Heup -> M. Iliopsoas
Bovenbeen -> M. Rectus Femoris
Hamstrings -> M. Biceps Femoris
M. Semimembranosus
M. Semitendinosus
Kuitspier -> M. Gastrocnemius
2.2. BELANGRIJKSTE BEWEGINGSSPIEREN ‘FASISCHE SPIEREN’
Wanneer er een disbalans ontstaat i/h lichaam zullen volgende spieren verzwakken:
Schouders en arm -> M. Trapezius Pars ascendens
M. Trapezius Pars transversa
M. Rhomboideus major en minor
M. Serratus anterior
M. Extensor digitorum communis
M. Triceps brachii (caput brevis)
M. Extensor carpi radialis longus en brevis
Buik -> M. Rectus abdominis
Bil -> M. Gluteus maximus
M. Gluteus medius
Bovenbeen -> M. Vastus medialis
M. Vastus lateralis
M. Vastus intermedius
Onderbeen -> M. Tibialis anetrior
M. peroneus Longus
2.3. ETYMOLOGIE
• Het bekken: Anteversie/retroversie
• Vlakken
1
, • frontaal
• sagittaal
• transversaal vlak
• Assen:
• breedteas/laterolaterale as
• diepteas/dorsoventrale as
• Lengteas/verticale as
• longitudinale as/craniocaudale as
• mediaanlijn.
• Richtingen om naar te bewegingen
• mediaal/Lateraal
• proximaal/distaal
• craniaal/caudaal
• ventraal/dorsaal
• plantair/palmair
• anterior/posterior
• varus en valgus.
• Bewegingen
• flexie/extensie
• adductie/abductie
• Endorotatie/exorotatie
• rotatie/retropulsie
• retractie/retroflexie
• dorsiflexie/plantair flexie
• ulnair flexie/ulnaire deviatie
• radiale flexie/radiale deviatie
• lateroflexie
• depressie/elevatie
• anteflexie/protractie
• propulsie/antepulsie
• anteversie/retroversie
• tractie/aproximatie
• pronatie/supinatie
• axiale extensie.
Wat is inversie en eversie?
• inversie = plantair flexie, adductie en supinatie
• eversie = dorsiflexie, abductie en pronatie
2.3.1.1. Vraag uit cursus
De voetrug en flexoren/extensoren v/h onderbeen. Een paradox in de terminologie?
• de voet strekken terwijl je anatomisch gezien de voet buigt.
Verklaar volgende begrippen:
· Gesloten spierketting: met steun (wandelen met het onderste lidmaat)
· Open spierketting: zonder steun (luchtfietsen)
· Synkinesie: samen bewegingen van spieren
· Synergie: samenwerken van spieren
2
, · Inhibitie: remmen, onderdrukking
· T4: belangrijkste thoracale wervel (kruispunt nek en romp)
· L3: plaats waar de meeste belasting plaatsvindt
· PIP: proximaal interphalangeaal gewricht
· LWK: lumbale wervelkolom
· PDA: primaire discogene aandoening vb. hernia
· Scapulo-humeraal ritme: beweging v/d scapula t.o.v. de thorax;
beschrijft de proportionele verandering in scapulaire opwaartse
rotatie
o Daardoor wordt bv ook je rug hol als je een trui weglegd
op een rek boven je hoofd
Bij het slaan met een hamer werken de polsextensoren en de
vingerflexoren in synergie
• synkinesie? Dan zouden ze dezelfde bewegingen doen wat niet kan.
De fout hierin is dat de abductors adductors worden
3. INLEIDING BEWEGINGSWETENSCHAPPEN
binnenoor: reageert rechtstreeks op zwaartekracht (is het enigste orgaan) . Alles reageert dus
tegelijk. Alle inwerkende krachten worden geminimaliseerd en verspreid. Daarom is de
zwaartekracht geen oorzaak van klachten.
Levin: we richten ons op dankzij bio-tensegrity: op macroniveau duwt ieder been in een netwerk van
opgespannen spieren het geheel in alle richtingen. = ‘functioneel sesambeen’, als variant op het echt
sesambeen (bv knieschijf, dit is echt bot).
3.1.1.1. Vraag uit cursus
· Wat is een “functioneel sesambeen”? = extra steunpunt voor de inwerkende krachten (bv
knieschijf, os pisiforme in de hand en voet, os calcaneum…
4. PNF (PROPRIOCEPTIVE NEUROMUSCULAIRE FACILITATIE)
4.1. INLEIDING
• bedacht door Kabat
• doel: het faciliteren van functionele bewegingen om functiegerichte doelen te bereiken.
➔ 4 patronen met een vast afgesproken nummering
➔ De titel: is de beschrijving bij de schouder. De
rotatiecomponent is belangrijk bij de uitvoering:
1 3
· Patroon 1: Flexie – Adductie – Exorotatie; Pols:
radiale flexie, krachtgreep toe. (Bv kruimels van tafel
vegen)
3
, 2
· Patroon 2: Extensie – Abductie – Endorotatie; Pols: ulnaire extensie, krachtgreep open. (Bv
bh zelf vastdoen)
· Patroon 3: Flexie – Abductie – Exorotatie; Pols; radiale extensie, fijne greep open.
· Patroon 4: Extensie – Adductie – Endorotatie; Pols: ulnaire flexie, fijne greep toe. (Bv
speerwerpen)
· Krachtgreep: bv bij een hamer
· Fijne greep: bv pincet greep, sleutelgreep
Elk patroon kan uitgevoerd worden met:
1. De elleboog gestrekt houden
2. De elleboog buigen
3. De elleboog strekkend
Vben binnen het dagelijks leven
• BH achteraan vastdoen: patroon 2
• Speerwerpen: patroon 4
• Kurk uit wijnfles trekken mbv kurkentrekker: patroon 3
4.2. BASISPRINCIPES OM TE BEGELEIDEN:
· Optimale weerstand (soms proprioceptieve weerstand genoemd)
· Uitgerekte beginstand
· Irradiatie (uitstraling v/d sterke naar zwakke componenten)
· Juist manueel contact (vooral met een lumbricaal greep, vergelijken met guiding)
· Body position (zelf ergonomisch staan i/d lijn v/d beweging)
· Verbale stimulus
· Visuele stimulus
· Tractie (faciliteert bewegen) en aproximatie (faciliteert stabiliteit)
· Timing (hand of voet altijd eerst laten bewegen)
4.3. DOELEN
Bewegingen aanleren, verbeteren van kracht/stabiliteit/mobiliteit, verminderen van pijn
4.3.1.1. Vraag uit cursus
· Een cliënt heft zijn arm en op 120° zegt hij dat het pijn doet, wat kan je doen met een
techniek uit PNF? -> Hold Relax
· Een cliënt met een pols en schouder probleem en met een job i/e grootwarenhuis (rekken
vullen) moet oefenen om zijn veters van zijn veiligheidsschoenen te knopen. Welke patroon
uit PNF gebruik je? -> patroon 3 voor het aanvullen v/d rekken en patroon 4 voor de veters te
knopen.
· MM. Rhomboïdeï gebruik je bij je haar naar achter kammen maar welk patroon gebruik je
hierbij? -> patroon 2, dus met endorotatie terwijl de schouders in extensie zijn.
4
